Anegdotka o kaszy

Ja: Marysiu, zjesz kaszę?
M.: Ekh, ekh, ekh!!
Ja: KASZĘ, a nie KASZEL... ;)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Najbezpieczniejszy (najlepszy?) prezent

Kupiliśmy Mani pod choinkę chyba najlepszy prezent. Najlepszy, bo być może ratujący życie. Naszym nowym nabytkiem jest fotelik samochodowy. Miał być to model tzw. "następny" 9-18 kg, a w końcu kupiliśmy 0-18 kg, bo miał najlepszy wychył, a Mania przesypia 85% swoich podróży.

Fotelik jest montowany tyłem. Nie wyobrażam sobie innego sposobu wożenia dziecka. Mój mąż jest dobrym kierowcą, ale kilkakrotnie się nam zdarzało, że np. ktoś zajechał nam drogę, nawet nie używając kierunkowskazu i mnie ostre hamowanie wbiło tak w pasy, że ledwo mogłam oddychać, a Marysia nadal spokojnie spała w swoim pierwszym foteliku montowanym tyłem. Bardzo chciałam, żeby tak zostało. Zresztą te w testach wypadają lepiej. Nasz jest montowany na pasy lub isofix, ma cztery gwiazdki i został wyprodukowany w Finlandii. I zdał najtrudniejszy test fotelików Test Plus.

Jestem raczej oszczędną mamą. Rozglądam się za wyprzedażami, czasem kupuję używane rzeczy na Olx. Ale fotelik byłam gotowa kupić jeden z najdroższych. Nie rozumiem rodziców, którzy wydają setki złotych na zabawki i ubranka, a fotelik kupują w dyskoncie spożywczym.

Nawet w Warszawie nie ma wielu sklepów z dużym wyborem fotelików montowanych tyłem. My swój kupiliśmy w sklepie stacjonarnym tylem.pl i całym sercem mogę ten sklep polecić. Sklep oficjalnie jest otwarty do 17, ale jak się zadzwoni i umówi, to często ktoś może zostać dłużej. Pan nam cierpliwie prezentował foteliki i opisywał różnice między nimi. Nasze kategorie wyboru były proste: tyłem + bezpieczny + odchylany w trakcie jazdy + o możliwie dużym wychyle do pozycji leżącej. Mimo, że już było po 17:30, pan spokojnie pokazywał nam wszystkie foteliki, jak się je reguluje, opisywał, gdzie zostały wyprodukowane i jak radzą sobie w testach. Ze względu na to, że posiadamy duży samochód, nie było konieczności przymierzania fotelika do samochodu, ale pan był gotowy to zrobić, gdybyśmy mieli jakieś wątpliwości. Trochę mniejszy wybór ma sklep Tosia, ale część znajomych jest zachwycona obsługą a część wręcz przeciwnie, więc pewnie zależy na którego pracownika się trafi.

Mimo, że nasz stary fotelik jest niezły, postęp jest duży. Nowy fotelik jest bardzo stabilny z racji isofixa, nie mam problemu z każdorazowym przeciąganiem pasa albo wkładaniem dziecka nad pasem, jego regularnego dociągania, a mimo szerszego fotela właściwego zajmuje nawet ciut mniej miejsca, bo baza jest bardzo zgrabna - obok na tylnej kanapie mieszczą się dwie dorosłe osoby. Bardzo podoba mi się to, że ma regulowany pochył. Mania siedzi teraz ciut bardziej pionowo, więc lepiej widzi (po skończeniu roku czasami w tym pierwszym ciągnęła głowę do pionu zamiast ją luźno opierać), natomiast jak zaśnie, mogę ją spoziomować i nie ma problemu z opadającą czasem głową, a kręgosłup dużo bardziej odpoczywa. Jedyne, co jest gorsze, to fakt, że ciężej dociąga się pasy, ale daję radę ;) Trochę żałujemy, że nie kupiliśmy go dużo wcześniej, ale byliśmy przekonani, że będziemy kupować taki 9-18 kg i czekaliśmy, aż Mania przekroczy te 9-10 kg.


Inne wpisy w temacie:
Szwedzi wzorem w przewożeniu dziec (historia fotelika samochodowego) (tu)
Jak bezpiecznie przewozić niemowlę, czyli o pierwszym foteliku (tu)
Zamówienie taksówki z fotelikiem (tu)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Psia Mania

Mania jest psomaniaczką. W czasie spacerów poszukuje psów w parku, wyszukuje ich w książkach, prosi o psie piosenki na You Tube.

Wczoraj wieczorem przeszła samą siebie. Już prawie zasypiała, aż tu na dworze zaszczekał pies. Wstała, ał ał ał, zeszła z łóżka, podbiegła do okna, ał ał. Podniosłam ją na parapet, wpatrywałyśmy się w ciemną noc rozświetloną osiedlowymi latarniami dobre kilka minut. Pies zniknął. Nie mogła tego zaakceptować, jeszcze 3 razy wędrowałyśmy do okna sprawdzić. Ał ał ał.

W końcu poszła do swojego pokoju, przytargała wielkiego ikeowskiego psa, wdrapała się z nim na nasze łóżko i dopiero tak usnęła. Śnij o psim świecie, Maleńka!

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Nadrabiam miganie

Nie wiem, czy spotkaliście się z ideą bobomigów albo migusi. To metoda uczenia dziecka języka migowego z niektórymi znakami uproszczonymi dla potrzeb dzieci.

Ja kiedyś zaczęłam dla zabawy, ale że a) Mania niespecjalnie się tym interesowała, b) ludzie (w tym chyba też rodzina) patrzyli na mnie jak na debila, szybko się poddałam. I żałuję. "Bez sensu uczyć ją migać, to mocno ruchowe energiczne dziecko, zaraz będzie mówiło" - słyszałam. Minął miesiąc, dwa, trzy, pięć, Mania mówi "tata", "baba", "da"/"dam" (=daj lub daję ci), "o to", "bam", "am", "ba" (=but), czasem "mama", do tego "a-a" (=hał hał) i "niał" (=miał). A chciałaby dużo więcej. Rozumie właściwie wszystko. Jak mówię: "Zobacz, jakie niebo", zadziera wysoko głowę.

To, co nie umie powiedzieć, próbuje domigać w swoim wąskim repertuarze. Kiedyś łapała powoli, jak to małe dziecko, ale ja też trochę dałam ciała, bo niektóre jej nieudolnie pokazane migi zauważyłam po czasie (zdolności manualne dziecka też są ograniczone). Pierwszym jej zamiganym słowem był spacer, ale mi wydawało się, że po prostu robi papa dwoma rękami (w sumie papa też jest bobomigiem). Potem pojawił się nieśmiało pies. Pokazywała mi go na spacerze i w książce (często takiego maluśkiego). Często gdy wychodziłyśmy na spacer, migała psa i chodziłyśmy po parku w poszukiwaniu jakiegoś czworonoga. Teraz pokazuje na telewizor i miga psa, żeby puścić jej "Puszka Okruszka" albo "Pieski małe dwa".

Szybko nadrabiamy zaległości. Gestów mama, tata i baba nigdy nie załapała, ale już te słowa mówi. Ostatnio pytałam, czy chce się kąpać, zamigała, po czym podniosła sukienkę do głowy, jakby chciała ją ściągnąć. Zamigała mi też przed spaniem, że chciałaby jeszcze posłuchać muzyki. Więc poszłyśmy posłuchać piosenek z Akademii Pana Kleksa. Niby woła "am", ale to jej "am" nie zawsze jest skorelowane z potrzebą jedzenia, myślę, że wydaje  czasem znane sobie dźwięki, żeby ćwiczyć krtań. Zamigane "jeść" jest bardziej wiarygodne.

Strasznie to miganie fajne, bo daje jej większą samodzielność, pozwala wyrazić wolę, potrzeby. Utwierdza też przekonaniu, że może się komunikować, że ktoś ją rozumie, przez co zwiększa poczucie bezpieczeństwa i komfortu.

Jadę więc tramwajem i uczę się z nowo zainstalowanej aplikacji, jak się pokazuje konia, krowę, ptaka i motyla. Szkoda, że tak późno, chociaż... może to nie tak źle, że wcześniej porzuciłam próby nauki. Może by mnie to frustrowało, że tak wolno idzie, a teraz Mania ma niezłe przyspieszenie. Więc nadrabiamy obie.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Dziecionaśladownictwo

Maluchy bardzo chętnie naśladują dorosłych. Mania łapała swoją szczoteczkę do zębów i machała nią w buzi już jak miała jakieś 9 miesięcy. Wcześniej nie miała zębów i szczoteczki;) Za to jak myłam swoje zęby z nią na rękach, to wyrywała moją szczoteczkę i szturchała nią w mojej buzi, jak tylko mogła. W sumie najwcześniej chyba pojawił się pęd do walenia w klawiaturę komputerową i przeciągnie palcem po telefonie, jak u większości niemowląt wyrastających na cyberdzieci.

W wieku 13 miesięcy Marysia potrafi już:
- wycierać serwetką buzię,
- przekładać pranie z kosza do pralki i wyjmować je z pralki (a czasem mokre znowu wciskać do pralki),
- strzepywać pranie i podawać mi je,
- szurać mopem po podłodze (zazwyczaj podkrada mi go i zabiera do swojego pokoju na mycie, dzisiaj była o niego prawdziwa kłótnia, och, żeby te jej zamiłowania się utrzymały przez kolejne 20 lat;)),
-wycierać ręcznikiem papierowym podłogę,
- markować czesanie, niekoniecznie trafiając grzebieniem we włosy,

- przykładać telefon lub domofon do ucha i wołać "baba",
- podawać gościom buty,

- wyciągać naczynia ze zmywarki (z lekkim stresem z mojej strony, ale póki co bez strat),

- urywać papier toaletowy i podawać osobie w wc (to typ tropiciela, więc czasem mnie podgląda),

- prychać, kaszleć, ziewać, stękać przy wychodzeniu pod górę czy po schodach (to chyba od babci).

Nie mówię tu o samodzielnym jedzeniu czy ściąganiu własnych butów, bo to zwykłe umiejętności przydatne w życiu dziecka i z czasem przez nie nabywane. Ale strzepywanie prania do niczego nie jest jej potrzebne, po prostu robi tak, bo widzi, że ja robię. Strasznie mnie to bawi. Dziecko patrzy, podgląda dorosłych, przejmuje pewne zachowania, przyjmuje jako swoje,chyba wychodzi z założenia, że tak się robi i tak ma być. Zresztą dlatego tak ważne jest, żeby uprawiać rodzinnie sport, czy zdrowo się odżywiać. Hmm... może już czas zacząć ćwiczyć razem jogę?

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Matka matce wilkiem

Czasem mam wrażeniem, że największym wrogiem matki jest druga matka. Wchodzę na forum i czytam. Jedna matka pyta, kiedy rozszerzać dietę dziecku, bo lekarka kazała trzymiesięczniakowi podawać już papki. Ktoś pisze, że absolutnie po 6 miesiącu, że oszalała, że WHO. Ktoś inny, że podawał wcześniej i nic się nie stało, głosów przybywa, w pewnym momencie pierwsza grupa skacze drugiej do oczu. Inna matka pyta o mleko modyfikowane. Zawsze znajdzie się inna, która napisze, że biedne dziecko, że powinno na piersi, że to nieprawda, że mleko się kończy, że wystarczyło chcieć, że laktacja siedzi w głowie, a ona tak sobie odpuściła, egoistka. Doszło nawet do tego, że jak po spaleniu fabryki Bebilonu zabrakło w sklepach i aptekach Bebilonu Pepti (specjalistyczne mleko dla dzieciaków mających problem z białkami mleka), "cycoterrorystki" napisały na forach, że dobrze tak niekarmiącym matkom. Zresztą karmienie wywołuje nie tylko burzliwe dyskusje, na temat czym, ale też gdzie i jak długo. Nie mówię już nawet o szczepieniach/nieszczepieniach, bo to baaardzo drażliwy temat.

Jak to jest, że takie normalne, całkiem spokojne kobiety robią się tak agresywne? Jakiś gen stadny mający na celu chronienie nie tylko swojego potomstwa, ale też potomstwa innych samic? Czy to raczej tak mocne wejście w rolę matki, że inne życiowe i społeczne funkcje (córka, żona, kobieta, pracownik, koleżanka) przestają mieć znaczenie i w tej jednej jedynej roli, która pozostała, trzeba wypaść idealnie? Skoro zrezygnowałam z tak dużej liczby rzeczy, to muszę udowodnić, że to, co mi zostało, zrobię nie dobrze, a najlepiej. Będę idealną matką i udowodnię ci to! 

A może to syndrom pewnej hierarchii i  starszeństwa - tak jak wiedza ze studiów to jedno, a prawdziwą wiedzę zdobywamy dopiero w pracy (ang. learning by doing), zazwyczaj pod okiem starszych kolegów, bo ktoś przecież musi zweryfikować, czy to, co robimy, robimy dobrze, tak z racji tego, że model wielopokoleniowej rodziny praktycznie przestał istnieć, te starsze doświadczone matki czują się w obowiązku "uczyć" te młode opieki nad dzieckiem, czy te chcą czy nie chcą. Bo co z tego, że przeczytały kilka podręczników pod koniec ciąży, przecież to wiedza książkowa, a prawdziwą zdobywa się w życiu. Ale żeby w trakcie nauki na żywym organizmie, tegoż nie zepsuły, to trzeba im popomagać. Dla dobra ogółu!

A przecież praktycznie każda matka kocha swoje dziecko. Większość bezgraniczną miłością i zrobiłaby dla niego wszystko. I to, czy wkłada je na chwilę w chodzik albo czy dała mu sok wyciśnięty z marchwi w 4. miesiącu, nie jest aż tak istotne. Ważne, że kocha, że stara się, że dba, że zrywa się w nocy do płaczącego dziecka. Że tuli i nosi godzinami przy kolkach.

Trochę luzu, drogie koleżanki! Nie takie rzeczy dzieci przeżywały. Ich życie nie zależy od tego czy zjedzą tę marchew w 5. miesiącu czy nie :) Jak widzisz dziecko biegnące ku ulicy - reaguj! Jak widzisz dziecko biegające bez czapki w listopadzie - podaruj sobie komentarze. Może jest zimno chowane i tak mu dobrze. A jak już bardzo ale to bardzo musisz coś "doradzić" innej mamie, zrób to najgrzeczniej, jak potrafisz.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Przegląd szafy i zakupy ze stylistką

Niedawno byłam na zakupach ze stylistką. Zawsze wydawało mi się to domeną bogatych bądź celebrytów, a okazało się inaczej. Tę recenzję piszę na prośbę koleżanki - nie jest to artykuł sponsorowany.

Tak naprawdę z racji ciąży od ponad 2 lat praktycznie niczego nie kupiłam. Ponieważ pod koniec ciąży wyglądałam jak niedźwiedź (bo brzuch o dziwo miałam nie tak duży - mi poszło w pupę i uda), czekałam z utęsknieniem, żeby zacząć "jakoś" wyglądać. Niestety okazało się, że poród tego specjalnie nie zmienił. Został niedźwiedź tylko że z dużo mniejszym brzuchem. Po fejsbuku chodzi taki mem z Buką: "Po zimie  wyciągnęłam i przymierzyłam wszystkie swoje ubrania. Buty pasowały". Nawet jest on zabawny. Przestaje taki być, gdy nawet buty nie pasują;) I tak dobrze, że moje ciążowe ubrania były ładne, bo dane mi było jeszcze trochę w nich pochodzić. Wtedy argumentem przeciwko zakupom była bardzo powoli, ale jednak spadająca waga. Kupiłam tylko dżinsy. W lecie kupować dużo nie trzeba - 2 sukienki i sprawa spacerów, wyjść i powrotu do pracy była załatwiona.

Aż przyszła jesień. Wiedziałam, że sama sobie nie poradzę z prawie całkowitą wymianą szafy, a przede wszystkim z jej pierwszym etapem, czyli czystkami, bo jestem typem chomika. Na pomoc wezwałam Kalinę ze Style Doctor. Ubrania, buty i akcesoria z mojej szafy leciały na następujące stosy:

1) stare, brzydkie, niemodne lub zniszczone - przeolbrzymi stos,
2) ładne, ale nie mój krój bądź kolor - kilka sztuk do oddania kuzynce/koleżance lub do odsprzedania na Allegro,
3) rzeczy w stylu retro w dobrym stanie - kilka sztuk do próby wystawienia w butiku odzieży vintage (też używanej) poleconym przez Kalinę, czyli jest mała możliwość ich spieniężenia,
4) rzeczy dobre, ale małe - kilka sztuk do schowania w pudełeczko i cichego wzdychania w ramach motywacji do dalszej utraty wagi,
5) rzeczy lekko zmechacone, jeszcze nie takie złe - kilka sztuk do sprzątania i karmienia dziecka,
6) rzeczy dobre, ładne i w dobrym kolorze - kilkanaście sztuk (+kilka letnich do schowania na kolejny sezon), które stały się bazą w nowej szafie, głównie eleganckich.

 (to tylko część tego, co opuściło moje mieszkanie)

Bardzo wdzięczna jestem Kalinie za pozostawienie stosu nr 5. Na szczęście wie ona (też matka), że bezsensowne jest karmienie dziecka w kostiumie albo eleganckim swetrze (bo często matka kończy brudniejsza niż dziecko). Podobnie jest ze stosem nr 4 - stylistki w kobiecych magazynach każą takie rzeczy wyrzucić zgodnie z zasadą "schudniesz - kupisz sobie w nagrodę nowe rzeczy", mnie to pudełko motywuje do działania, jestem analitykiem, przemawiają do mnie bardziej racjonalne niż emocjonalne argumenty i po prostu mi szkoda, że takie ładne rzeczy leżą i czekają. Z drugiej strony takich rzeczy miałam sporo poupychanych w różnych miejscach, a okazało się, że większość z nich może nadawała się do ubrania przez studentkę, ale nie przez trzydziestolatkę. Zostało mi więc małe zgrabne pudełko z kilkoma ładnymi ubraniami do wzdychania.

Śmieszne a trochę tragiczne było to, że z codziennych rzeczy do pozostawienia nadawały się tylko 3 koszulki i nowe dżinsy. Chwilę później miałam iść do lekarza z Manią i nie miałam co na siebie włożyć - mogłam wystroić się w koszulę i marynarkę albo ubrać sweter "po domu" i nie rozpinać kurtki.

Kalina nauczyła mnie, jakie kroje ubrań pasują do mojej sylwetki, przeprowadziła analizę kolorystyczną, pokazała parę ubraniowych tricków. Z niby niewielkiej ilości pozostałych ubrań ułożyła ponad 20 zestawów. Okazało się, że kremową marynarkę, którą kupiłam na początku lata na komunię kuzynki i już więcej nie ubrałam, bo wydawała mi się letnia, mogę śmiało nosić cały czas do pracy oraz że moja stara bluzka, którą sama bym chyba w końcu wyrzuciła, może otrzymać nowe życie po drobnych poprawkach krawieckich.

(był kołnierzyk - nie ma kołnierza, był rozkloszowany rękaw - pojawił się mankiet)

Potem dostałam listę brakujących ubrań i dodatków wraz z propozycjami z różnych sklepów. Oraz zdjęcia skomponowanych przez Kalinę zestawów w ramach ściągi. Sama kupiłam tylko codzienne spodnie w outlecie i 2 pary butów, a z zakupami zaczekałam na Kalinę, bo bałam się sama kupić płaszcz. Po dwóch godzinach zakończyłam zakupy z płaszczem, szalikiem, 3 parami spodni, 2 bluzkami, swetrem i kardiganem. Szybko i sprawnie.

Moja szafa główna jest troszkę chudsza. Ubrania są ładne, trochę klasyczne, trochę modne. Bardzo podoba mi się to, że wszystko jest w spójnej gamie kolorystycznej, więc praktycznie dowolnie wylosowana góra i dół do siebie pasują. Zgrywają się też z moją karnacją, więc już żaden reżyser nie zaprosi mnie na ulicy do zagrania w jego najnowszym filmie... trupa. Jeszcze trochę pracy przede mną, przede wszystkim przekonanie się do bardziej "charakternych" butów, bo do tej pory wszystko u mnie było klasyczne i zachowawcze. Zbyt zachowawcze ;) A przecież Marynia jeszcze zdąży mieć "starą" matkę. Na razie niech ma jak najdłużej młodą, świeżą i troszkę bawiącą się modą.

Cieszę się też, że rzeczy poupychane gdzieś w zakamarkach zniknęły. Jeszcze muszę wydać te nie w moich kolorach i zrobić zdjęcia tych dla Ms. Vintage i jej wysłać - może część z nich weźmie. Dobrze tak uwolnić przestrzeń. Mniej rzeczy to mniej sprzątania i więcej czasu. Jest też luźna przestrzeń - zawsze można spokojnie wrzucić kolejną paczkę pieluch na półkę i nie zastanawiać się, gdzie ją upchnąć. Albo w wersji bardziej hard core - otworzyć szafę, gdy nic nie leci na głowę. To wszystko razem daje fajny psychiczny spokój. Odetchnęłam :)

Jak ktoś chciałby skontaktować się z "moją" Kaliną, zapraszam na www.styledoctor.pl albo na www.facebook.com/styledoctorpl

 

Przed podjęciem decyzji przeczytałam również te recenzje: www.motheratorka.pl/2015/09/matka-trzydziestolatka-czyli-jak oraz u Marysi z mamygadzety.pl/style-doctor

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

1 rok i 2 miesiące!

Kolejne 2 miesiące za nami. Marynia coraz więcej się przytula, słodziak jest straszny. Zresztą śpi z nami od czasów wyrzynania zębów. Śmiejemy się, że teleportuje się w nocy, ale podejrzewamy, że to mama po nocy idzie na autopilocie do płaczącego dziecka i je przynosi. W każdym razie rano znajduję Marię i Tomka dzielących jednego jaśka albo Tomka z jej nogami na twarzy.

Marysia rośnie, coraz więcej rozumie. Robi się coraz wieksza. Ostatnio wyszła sama schodami z piątego piętra na ostatnie dziesiąte. Niezly wyczyn. Wyjęła mi też wszystkie talerze ze zmywarki. Szaleje wózkiem po całym mieszkaniu i jak pirat rozjeżdża wszystkich napotkanych przechodniów. Bardzo celnie.

Poza tym niedawno zrobiła się taka grzeczna, prawdziwa panienka. Babcia śmieje się, że nigdy nie mlaska i wyciera sobie buzię po jedzeniu serwetką. Tylko czasem pluje jak Magda Gessler.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Domowy jogurt naturalny

Zrobienie domowego jogurtu naturalnego jest bajecznie proste - łatwiejsze niż domowy twaróg (tu), chleb czy szynka pieczona. Taki jogurt jest tańszy, świeższy, a wiele osób twierdzi też, że zdrowszy niż ten ze sklepu. Wg mojej mamy jest też smaczniejszy.

Do zrobienia jogurtu potrzebujemy:
1) jogurt naturalny (klasyczny lub bałkański) - taki, jaki nam najbardziej smakuje, bo za smak odpowiada m.in. pakiet bakterii mlekowych, który przenosimy na nasz jogurt,
2) mleko - najlepiej nieprzetworzone, "świeże"/pasteryzowane, ale nawet najzwyklejsze UHT da radę. Ja kupuję świeże 3,2%.

Kroki:
1. Podgrzewamy mleko na chwilę do mniej więcej 60 stopni Celsjusza, żeby zabić wszystkie bakterie. 60 stopni, to taka temperatura, którą odczuwamy jako gorącą, ale nie parzącą. Teoretycznie każde mleko UHT jest czyste biologicznie, bo jest sterylizowane, a pasteryzacja zabija 99% bakterii, ale większość przepisów nakazuje jednak każde mleko podgrzać do 60 stopni, czyli jeszcze raz spasteryzować. Więc podgrzewamy. 

2. Czekamy chwilkę aż mleko odrobinę ostygnie, szczególnie jak podgrzaliśmy go za mocno, co przy dziecku się zdarza ;)

3. Dodajemy 2-3 łyżki jogurtu, aby zaszczepić jego bakterie jogurtowe w naszym mleku.

4. Ustawiamy na piekarniku 45 stopni i wkładamy nasz garnek bez plastikowych rączek abo szklane naczynie na jakieś 3 godziny. Możemy nawet na całą noc. Ale wtedy jogurt będzie miał konsystencję prawie jak serek Bieluch.

5. Po ostygnięciu wkładamy do lodówki, aby zastopować intensywne namnażanie bakterii. 

Możemy jeść. Smacznego :) Pamiętajmy tylko, żeby zostawić ze 2-3 łyżki na kolejną produkcję. Dzięki temu nie musimy już kupować kolejnego jogurtu w sklepie - ja idę kupić kolejny kubeczek raz na miesiąc-dwa, jak mój jogurt leży za długo i zaczyna się psuć. Przechowywany w lodówce pozostanie świeży ok. 7 dni.

Inne wersje:
Zamiast gotowego jogurtu można kupić specjalną saszetkę z bakteriami mlekowymi.
Zamiast wkładać do pieca, możemy też przykryć garnek pokrywką i wsadzić na kilka godzin pod kołdrę, sposobem naszych babć, albo postawić przy kaloryferze na kilka godzin.
Ja wybrałam sposób, który jest tani, szybki i przy małym dziecku bezpieczny.

EDIT: Robiłam dzisiaj go z zegarkiem. Od trzaśnięcia lodówką do włożenia do piekarnika: tylko 4 minuty.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Laleczka

Marysia śpi nami z racji wyrzynających się zębów. Po dawce Paracetamolu spokojnie oddycha. Patrzę na jej małe ciałko i drobną główkę. W świetle księżyca widzę jej błyszczącą twarz. Z małymi lekko rozchylonymi ustami i długimi rzęsami. Gładką i porcelanową. Jak u laleczki.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Padłam

Kiedyś moja dobra koleżanka opowiedziała mi jak zasnęła, karmiąc swoje kilkumiesięczne niemowlę. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że dziecko zaczęło płakać, a ona się nie obudziła. Jej mąż, jak wbiegł do pokoju, to zamiast wziąć dziecko na ręce, potrząsnął mocno żoną, bo bał się, że straciła przytomność.

Takie rzeczy prawie się nie zdarzają. Matkę generalnie zawsze płacz dziecka zerwie na równe nogi. Jedno ciche piśnięcie i już stoi nad łóżeczkiem. W nocy o północy.

Ja tak padłam wczoraj. Położyłam Manię spać, a że czułam się bardzo zmęczona, sama też poszłam szybko do łóżka. Po jakimś czasie Mania się obudziła i zaczęła płakać. Ja spałam dalej. Tomek był pod prysznicem. Nie reagował, przekonany, że już do niej idę. Po chwili otworzył drzwi i zaczął wołać, czy na pewno u niej jestem. Po braku reakcji zarzucił szlafrok i pobiegł do dziecka. Obudziłam się chyba dopiero, jak przyniósł ją do sypialni... To zły znak. Skrajne zmęczenie.

--------------------------
Ostatnio prawie nie piszę, bo oprócz mnie padł również zaśliniony przez Manię w telefon. A zazwyczaj pisałam w telefonie, jadąc do i wracając z pracy. W domu szkoda mi już czasu - bawię się z córką, a jak ją położę spać, to ogarniam dom. Od święta coś szyję. Brakuje mi też Olx i Allegro, które przeglądałam, wygrzewając się w wannie. Mam nadzieję, że telefon doschnie i powstanie z martwych, tak jak robił to przy wcześniejszych zaślinieniach ;)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

4. ząb

Właśnie dostrzegłam ostatnią jedynkę przebitą przez dziąsło.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Mania tańczy

Mania kocha tańczyć. Dawniej stała nieruchomo na stopach i potrząsała pupką. Jeszcze jak nie umiała sama stać, to przytrzymywała się przy tym kanapy. Czasem klaskała albo klepała się do rytmu w kolana. Niedawno zaczęła przestępować z nogi na nogę, gibając się na w miarę sztywnych nogach jak pingwinek. Ostatnio kręci się wokół własnej osi raz w lewo i raz w prawo. A wczoraj do piosenki "Jedzie pociąg" zaczęła bardzo szybko przebierać nogami w miejscu. Nawet do rytmu. Nikt jej tego nie pokazywał, nie chodzi do  żłobka, nie ogląda bajek z dziećmi. Taka pierwotna wrodzona reakcja na muzykę.

Mania kocha też psy. Bardzo. Kiedyś z racji tego pokazałam jej bobomiga na psa. Na początku długo nie ogarniała, potem na każdego mijanego psa klepała się w udo i próbowała "szczekać" (i generalnie wychodziła z siebie i z wózka), a teraz podchodzi do mnie pokazuje na telewizor, laptopa czy komórkę, klepie się w udo i woła swoje zniekształcone, ale nie dające się z niczym pomylić hał hał. Więc puszczam jej od kilku dni "Pieski małe dwa", "Kundla burego" czy "Puszka Okruszka". A Maria rozpływa się w radości. Piosenki te tak szybko załapała, że jak ostatnio jedna z nich leciała z płyty, to zaczęła klepać się po udzie i "szczekać", mimo że żadnego psa nie widziała.

Ale oczywiście najlepsze jest połączenie obu tych rzeczy, czyli psie piosenki z YouTube na telewizorze i radosny taniec.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Taka sytuacja - anegdota o kupowaniu jabłek

Kupuję na straganie owoce. Marysia podchodzi do skrzynki i wyciąga nieduże jabłko. Pani sprzedająca uśmiecha się do niej i zagaduje.
Ja: Odłóż Marysiu, już kupiłam jabłka.
Pani: Dobrze, dobrze, niech sobie weźmie. Taki prezent ode mnie.
Marysia patrzy na nią czujnie i wkłada drugą rękę do skrzynki. Po chwili ma już dwa jabłka.
Ja: Marysiu, nie przesadzaj, oddaj jedno.
Pani, śmiejąc się coraz bardziej: Dobrze, dobrze, weź dwa.
Ja: To niech mi pani zważy takie dwa, to zapłacę.
Pani: Nie, nie trzeba. - odpowiada zaśmiewając się pani.

I w ten oto sposób Marysia upolowała dwa pierwsze jabłka w swoim życiu i dzielnie niosła je całą drogę do domu, zostawiając na nich ślady swoich wszystkich czterech zębów.

PS. O dłuższego czasu Mania trenuje noszenie trzech jabłek lub trzech piłek, ale na razie bezskutecznie :)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Prezenty na chrzciny (moje propozycje)

Prezent na chrzciny to wbrew pozorom nie taka prosta sprawa. Jest on oczywiście dla dziecka, ale kupując go staramy się też zaspokoić niektóre oczekiwania/potrzeby rodziców. A zarówno rodzice jak i obdarowujący dzielą się na dwie grupy:
1) lubiący prezenty funkcjonalne, dla których np. srebrna grzechotka z grawerem czy smoczek na pierwszy ząbek to zbędny bibelot i kurzołapka,
2) ceniący pamiątki, dla których np. drogi fotelik samochodowy jest niesatysfakcjonującym prezentem, bo po roku-dwóch się go odsprzeda albo odda komuś z rodziny i nic z tego dziecku nie pozostanie.

Ja w sumie nie mam pojęcia, co dostałam na chrzest, może większość z tych rzeczy zostało wyrzuconych, a może nikt mi potem nie powiedział, że akurat ta lala czy miś były prezentem od danej osoby i z danej okazji, ale za to pamiętam, od kogo na komunię dostałam Biblię, łańcuszek, drugi łańcuszek, wisiorek, medalik i standardowy zegarek o złotej kopercie na białym pasku. Doskonale też pamiętam, że w kopertach znalazłam jakieś 165 albo 185 zł i za prawie połowę z nich mama kupiła mi pierwsze w życiu niebieskie dżinsowe spodnie i katanę - nie dziecięce na gumce ale klasyczne dorosłe modele.

Moja opinia taka, że prezent od najbliższych, czyli chrzestnych, dziadków i pradziadków powinien być choć troszkę pamiątkowy. Jak chcesz dać pieniądze, to może kup chociaż do tego Biblię obrazkową dla najmłodszych. Jak nie lubisz "dupereli", może zamiast funkcjonalnej ale zwykłej zabawki, którą jednak się kiedyś wyrzuci/odda, zamów dziecku profesjonalną sesję fotograficzną - kiedyś rodzice pokażą mu zrobiony po niej album i powiedzą, że właśnie dzięki Tobie ma takie piękne zdjęcia. Oczywiście nie odradzam całkowicie kupowania zabawek. Są takie misie i lale, które potrafią stać się "tym jedynym" i "tą jedyną" na kilka dobrych lat i które niektórzy trzymają przez wiele kolejnych lat w pudełku z pamiątkami gdzieś na strychu.

Ja bardzo chciałam kupić Mani obrazek z Aniołem Stróżem, ale nic mi się nie podobało - gmerałam i gmerałam w Internecie i albo były to tanie obrazki typu pocztówki naklejone na deskę, albo namalowane farbkami,ale jakoś tak z małym artyzmem. Wspomniałam o tym chrzestnemu i przyniósł Mani z okazji chrztu piękną mozaikę, która mogłaby być prezentem i dla dorosłego i dla dziecka i w pełni zaspokaja mój zmysł estetyki - mam nadzieję, że kiedyś spodoba się Mani.

Poniżej lista potencjalnych prezentów (i tym pamiątkowych i tych przydatnych):

- ryngraf z Aniołem Stróżem, np. taki (źródło: www.skapiec.pl):

- kolorowy obrazek Anioła Stróża albo "Bozi" - w poszukiwaniach trafiłam m.in. tu i gdyby chrzestny nie kupił obrazka pewnie wybrałabym jakiegoś Anioła, ale raczej z oferty dla dorosłych, np. takiego, jak poniższy:

- srebrna/gliniana figurka Anioła,

- srebrny smoczek lub grzechotka z datą i godziną narodzin/chrztu i miejscem na pierwszy ząbek,

- złoty lub srebrny łańcuszek,

- złoty lub srebrny medalik,

- dla dziewczynki kolczyki - klasyczne sztyfty z cyrkoniami albo dziecięce emaliowane, np. z Apartu (model 38-0019, źródło: www.apart.pl):

- ew. dl dziewczynki bransoletka - mi bardzo podoba się poniższa z Apartu (model AP40-0015, źródło: www.apart.pl) - ma nawet blaszkę na grawer, dwie długości zapięcia, jest słodka, urocza, ale fakt, że łatwo ją zerwać, więc nie do końca praktyczna, raczej na "wielkie wyjścia":

- Biblia np. "Biblia w obrazkach dla najmłodszych", taka, jaką mieliśmy sami w dzieciństwie albo nowoczesna "Minibiblia w obrazkach" autorstwa Soledada Bravi (źródło: www.wydawnictwodwiesiostry.pl), 

- pierwsze metalowe sztućce, np. Gerlach Psotki w kilku wersjach motywu przewodniego (Misie, Rycerze, Piraci, Wróżki, do kompletu można dokupić też talerze i kubek, źródło: www.marikon.pl):

- pozytywka (może być z grawerem),

- sesja fotograficzna,

- kurs pływania dla niemowląt,

- forma do odlewu stopy i rączki,

- krzesełko do karmienia,

- karuzela nad łóżeczko dla mniejszego dziecka,

- kocyk + poduszka dla mniejszego dziecka (może być z haftem np. imię + data urodzenia),

- mata edukacyjna z pałąkami dla mniejszego dziecka,

- album typu pierwszy rok z życia dziecka dla mniejszego dziecka.

PS. Powyższe zdjęcia i linki przedstawiają rzeczy, które mi się spodobały. Nie ma tu żadnej kryptoreklamy ;)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Moje pierwsze książki: "Moja pierwsza książka o liczbach" i "Moja pierwsza książka o kolorach" Eric Carle (1+)

Najpierw trafiła do nas "Moja pierwsza książka o liczbach" Erica Carle. Siedziałyśmy akurat z Manią w szpitalu i nieźle się nudziłyśmy. Miałyśmy ze sobą kilka książek, ale w tym wieku nowa książka, to najlepsza książka :)

Obie książki oparte są na tym samym koncepcie: kartki w środku rozcięte są na pół, a czytający ma za zadanie dopasować górę z dołem. W "liczbach" są to czarne kwadraty w rosnącej liczbie na górze i owoce w różnej liczbie i losowej kolejności na dole. W "kolorach" na górze jest kolor, a na dole przedmiot/istota w danym kolorze. Oczywiście Mania jeszcze nie liczy, ale namiętnie przewraca wszystkie kartki. Ta nowość, że można nietypowo kartkować tylko pół książki, też jej się bardzo podoba.

Grafika w tych książkach jest ciekawa, niby standardowo malowana farbkami, a jednak inna. Autor najpierw pomalował duże płaszczyzny danym kolorem, a potem wyciął różne kawałki i zestawił je w docelowe kształty. Książka jest bardzo dobrze wykonana. Pewnie w niedługiej przyszłości posłuży nam do faktycznej nauki liczenia i kolorów.

EDIT:
Po 2 latach mogę napisać, że niestety książka ta nie okazała się naszą ulubioną ani w kolorach ani w liczeniu. Przy dopasowywaniu rzeczy do kolorów dużo lepiej sprawdzają się karty lub puzzle dwuczęściowe.


Wydawca pisze:

"Moja pierwsza książka o liczbach" - Matematyczna łamigłówka dla najmłodszych w inteligentny i zabawny sposób oswaja dzieci z pojęciem liczb. Liczenie może być proste, a do tego takie smaczne!

"Moja pierwsza książka o kolorach" - Kolorowa przygoda dla najmłodszych w inteligentny i zabawny sposób oswaja dzieci z pojęciem kolorów.


Tytuł: "Moja pierwsza książka o liczbach", "Moja pierwsza książka o kolorach"
Autor: Eric Carle
Wydawnictwo: Tatarak
Rok wydania: 2014 i 2015
Wymiar: 17,8 cm x 15,4 cm
Liczba stron: 22
Strony: całokartonowe
Sugerowany przedział wiekowy: 2+
Mój przedział wiekowy: 1+
Sugerowana cena wydawcy: 22 zł i 25 zł
Można kupić od: 18 zł

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Moje pierwsze książki: "Gdzieżeś ty bywał, czarny baranie" i "Stary niedźwiedź" (9M+)

Skuszona sukcesem "Jadą. jadą misie" kupiłam ostatnio jeszcze trzy książeczki ze śpiewanej serii wydawnictwa Muchomor. Dwie z nich również ilustrowała lubiana przeze mnie Agnieszka Żelewska.

Mania bardzo je polubiła. Ja sama nie mogę się zdecydować, którą z nich lubię bardziej. Baran jest bardzo śmieszny za to niedźwiedź taki uroczy, wcale niestraszny, chociaż może troszeczkę, jak wyje ;)

Książeczki powiększają nasz repertuar śpiewany. Podobno babcia też śpiewa. Mój mąż wyjątkowo się cieszy z barana, bo przypomina mu odcinek "Miodowych lat" z dzieciństwa, kiedy to główni bohaterowie mieli brać udział w jakimś konkursie i przewijał się tam regularnie właśnie ten kawałek. A Tomek wraz z siostrą znał już go na pamięć, gdy program się skończył.

Chyba jednak niedźwiedź bardziej mi się podoba :)

Uwaga! Książka zmusza rodzica do wysiłku ;) Moje 14-stomiesięczna córka przynosi te książki, kładzie na kolanach, po czym markuje taniec, sugerując, żeby zacząć jej śpiewać.

Tytuł:  "Gdzieżeś ty bywał, czarny baranie" i "Stary niedźwiedź"
Autor: Agnieszka Żelewska (ilustrator)
Wydawnictwo: Muchomor
Rok wydania:
Wymiar: 15 cm x 15 cm
Liczba stron: 8
Strony: całokartonowe
Sugerowany przedział wiekowy: 4-7 (A "Jadą, jadą misie" był w 0-3, dziwne)
Mój przedział wiekowy: 9M+
Sugerowana cena wydawcy:10 zł
Można kupić od: 7-8 zł

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Czas na wychowanie

Ostatnio w jakiejś gazecie o dzieciach i rodzicielstwie przeczytałam, że najciężej jest z noworodkiem, a potem jest coraz łatwiej. 

Bynajmniej! U nas jest odwrotnie. Może Mania jako noworodek była bardzo angażująca, ale obsługa jej była dosyć prosta: nakarmić, przewinąć, położyć spać, przytulić i baaardzo kochać. Co najwyżej jeszcze uważać, żeby nie przechłodzić albo nie przegrzać, nie trzymać długo w leżaczku i foteliku samochodowym, nie przebodźcować. Oczywiście były nocne pobudki, były wzdęcia, Mania spała tylko na spacerze w wózku, więc o posprzątaniu mieszkania czy wydepilowaniu nóg w trakcie jej drzemki nie było mowy, ale człowiek mimo zmęczenia wiedział, co robić. Głodne - nakarmić i odbić,  wzdęcia - wymasować, dać probiotyk, ponosić wysoko albo włączyć suszarkę dla uspokojenia.

Potem ta lista potrzeb trochę się wydłużyła, trzeba było dużo więcej wysiłku włożyć, żeby w czas zorientować się, że zabawa nuży, że lepiej na spacer, że chce się spać. Bo jak już przyszło znużenie, płacz i nerwy, to bardzo ciężko było uśpić maluszka. A przychodziło nagle. Ale nadal było prosto, bo można było wychowywać intuicyjnie. Półroczne dziecko przecież nie szantażuje, tylko komunikuje swoje elementarne potrzeby, które generalnie jak najszybciej powinny być zaspokojone. Bo samo nie potrafi się ruszyć, a leżenie w zimnie, mokrej pielusze bądź z pustym brzuchem do przyjemnych nie należy. A czasem po prostu poczuje strach albo smutek i musi się przytulić. 

Przy mniej więcej 11-miesięczniaku sytuacja zaczęła się komplikować. Mania zaczęła wyrażać różne bardziej skomplikowane potrzeby - chęć zrzucenia książek z regału, podarcia gazety, obślinienia telefonu, wsadzenia ręki nad palnik gazowy czy poszarpania klamki u drzwi. I to już nie były potrzeby, które należało natychmiast zaspokajać. Albo przedkładać nad potrzebę matki zjedzenia czegokolwiek albo pójścia do toalety. A niektórych z nich bezpiecznie było nie zaspokajać. A Mania chciała TU i TERAZ! Gdy coś nie było w zasięgu jej ręki, płakała lub piszczała, żeby wziąć ją na ręce, po czym pokazywała ręką, gdzie chce iść, robiła głośne "Huuu!" i jeszcze kopała piętą jak konika. "Wio, matka! Jedziemy poszarpać kwiatka na parapecie!"

Skończyło się "hodowanie" dziecka, a zaczęło wychowywanie! Bo rozumiem zaspokajanie różnych podstawowych potrzeb mojego dziecka, również czasowego zrezygnowania z siebie na rzecz zaspokajania jej ciągłej potrzeby bliskości (a stała się ostatnio strasznie mamusiowa, bo pojawił się lęk separacyjny), ale do zapanowania dzieciokracji w moim domu nie mogę dopuścić. Przyszedł czas dla mojej córki, by nauczyła się, że wokół są też inne osoby, że mają one swoje potrzeby, że nie wszystko wolno, a tym bardziej nie wszystko na już.

Przyszedł też czas dla mnie na naukę, ile egzekwować, gdzie postawić granice. Bo czasem przyłapuję się na tym, że Mania chce zrzucić 10-tą książkę - nie wolno, zjeść kabel od ładowarki - nie wolno, podrzeć gazetę - nie wolno. Wtedy patrzy na mnie wzrokiem mówiącym "To co wolno, jak nic nie wolno?!" Wg Pameli Druckermann ("Dlaczego w Paryżu dzieci nie grymaszą") pozwalać należy tak dużo, jak się da, ale tego, co nie wolno zawsze kategorycznie zabraniać. Szukam więc starej gazety do podarcia albo czegoś nowego, czyli atrakcyjnego np. drewnianej łyżki, która pozwoli zapomnieć o schowanej przed chwilą ładowarce.

Ale generalnie nie jest łatwo. Mania niby rozumie zakazy, ale zwyczajnie się do nich nie stosuje. Niedawno ciocia Gosia pogroziła palcem i powiedziała "Nununu!", a Mania od razu podchwyciła. Teraz, gdy zrzuca książkę, patrzy szelmowsko wzrokiem małego diablika, grozi sobie paluszkiem i... zrzuca kolejną. A we mnie się gotuje, bo wiem, że ona wie. A ja zastanawiam się, czy w danej konkretnej sytuacji pozwolić i wytrzymać czy zabronić i edukować. Aniołem nie jestem, Mania tym bardziej, ale codziennie ćwiczę cierpliwość. Mam nadzieję, że ona też powoli ją w sobie wyrabia.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Trzeci dziecięcy uszytek - komin

"A Wojtuś to ma komin. Taki z kolorowej bawełny. Są też dla dziewczynek. W różne wzorki." - powiedziała Marysiobabcia. Nie była to być może żadna sugestia, ale pojawiło się wyzwanie. W końcu jesień z pięknego polskiego babiego lata przemienia się w swoją trochę brzydszą i zimniejszą wersję.

Kupiłam więc Minky w serduszka i pasujący kolorystycznie bawełniany materiał w listki. Wszystko pasuje do czapki z szarym serduszkiem - naszego nowego nabytku od Limonki.

Szycie było wyzwaniem, bo Minky jest elastyczny i trochę ucieka, a dodatkowo drugi szew po długości nie jest taki łatwy do zafastrygowania. Wyszło prawie dobrze, w jednym miejscu tkanika jest ciut dłuższa, a w innym polar, ale komin pracuje, a do tego jest wywinięty, więc tego nie widać.

Ja szyłam z tkaniny w 100% bawełnianej, więc nie jest ona uciągliwa - pewnie komin posłuży Mani ten, może też kolejny rok. Gdyby dobrać elastyczną bawełnę z domieszką, komin rósłby przez kilka lat razem z dzieckiem.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Dzieci mają wszystko

Współczesne dzieci (no, może poza tymi najbiedniejszymi) mają wszystko. Chyba nie tylko ja spędziłam godziny, szukając prezentu dla jakiegoś kilkulatka. Czasem wiązało się to z tym, że jakieś dziecko mniej znałam, ale zwykle problem był taki, że to dziecko miało wszystko (sic!).

Relatywnie łatwo jest z noworodkiem - ponieważ skompletowanie pełnej wyprawki to zawsze spory koszt (nawet dla osób bogatych, bo wtedy sięgają po rzeczy z wyższej półki), najczęściej kupuje się większy numer ubrań, kocyk, grzechotkę czy ładny ręcznik. Można też przyjść z paczką pieluch czy mokrych chusteczek. Bliższa rodzina, chcąc kupić coś droższego, zawsze może kupić trochę na wyrost matę piankową czy matę edukacyjną, kołderkę do wózka, jak maluszek urodził się latem czy jesienią ew. jak już nie ma pomysłów, to np. dla dziewczynek jakąś dziecięcą złotą/srebrną emaliowaną na kolorowo biżuterię - nie zajmuje dużo miejsca (bo kupowanie dużych rzeczy na wyrost to niestety odbieranie dziecku miejsca do zabawy, w końcu czasy przepastnych PRLowych pawlaczy już minęły), a kiedyś z radością zostanie założona.

W przypadku kilkulatka sprawa jest bardziej złożona. W jego pokoju pewnie znajdziecie pełno ubrań, zabawek, kolorowe poduchy, tipi, namiot, dwa plecaki, gry, kredki, koce minky... I zazwyczaj to wszystko nie mieści się już w szafach czy na regałach. No i co tu podarować?! Czasem ratuję się jakąś grą edukacyjną, która może odciągnie dziecko na chwilę od komputera (jeżeli jest od 2 graczy, trzeba zastanowić się, czy dziecko ma z kim grać), czasem zestawem bardzo funkcjonalnym, bo kosmetykami do kąpieli w kolorowych dziecięcych opakowaniach (chociaż prędzej czy później się zużyje), a uratowana jestem, jak dziecko jest takim samym molem książkowym jak ja, mój mąż i Mania. Tak mam z naszą chrzestnicą, która kocha książki i dzięki której mogę wyszukiwać księgarskie perełki i dla roczniaka i dla kilkulatka :) Tak po prawdzie to aż dziwię się, że naszych przyjaciołom udało się kupić Mani zabawki, które się nie dublują i które są całkiem sensowne.

Sprawa oczywiście ma głębsze dno niż tylko problem z kupieniem prezentu. Po pierwsze, dla rodzica sterty zabawek są uciążliwe, jeżeli chodzi o funkcjonowanie domu, sprzątanie i przechowywanie. Marynia potrafi roznieść swoje zabawki po całym domu. Czasem zdarza jej się pozbierać klocki albo piankowe literki do pudełka, ale nie oszukujmy się, jeszcze trochę wody w Wiśle upłynie, zanim zrozumie, że stałym miejscem zabawek jest jej i tylko jej pokój i że to jest jej obowiązek, żeby tego pilnować. Chodzę więc wieczorem po domu i zbieram zabawki z podłogi, kanapy i ...kosza na pranie oraz wanny. Żeby móc odkurzyć i żeby się w nocy o  nie nie potknąć, gdy po ciemku wędruję do Mani, gdy obudzi ją jakiś zły sen albo wyrzynający się ząb. Mniej zabawek, to mniej zbierania, mniej mebli (=mniej odkurzania + więcej miejsca na zabawę) i więcej czasu razem.

Po drugie, mam wrażenie, że Mania już nie wie, czym się bawić. Każdą zabawkę złapie na chwilę, wyniesie, rzuci. Ulubioną zabawą jest destrukcja, czyli wyrzucenie klocków z pudełka, zrzucenie części lalek i pluszaków z półki albo wyrzucenie z torby zabawek, z których już wyrosła. Maria Montessori twierdziła, że roczne dziecko powinno mieć 8-10 zabawek i moim przekonaniu to jest naprawdę sensowne. Mani pochowane zabawki i tak zajmują pół jej komody, ale powoli zbieram się,  żeby zrobić miejsce w piwnicy na drugie pół i zostawić kilka najsensowniejszych. Takie zabawki można co jakiś czas wymienić na "nowe", czyli te schowane, a dziecko cieszy się i odkrywa je na nowo. Cieszy się zresztą też z drewnianej łyżki, pokrywki, pokrowca od okularów czy pustej butelki po szamponie. Wyniosłam większość zabawek grających, mimo że fajnie uczą piosenek, bo mam wrażenie, że ogłupiają i pobudzają moje wystarczająco już rozszalałe dziecko. Często cieszy się ona najbardziej, gdy włączy kilka muzyczek na raz i stworzy kakofonię, która dobije każdego dorosłego człowieka.

Po trzecie, te zabawki (i inne rzeczy kupowane do pokoju) kosztują. My większość z nich otrzymaliśmy w spadku po małych kuzynkach, ale regularnie powtarzam Mani ciociom, babciom i prababciom, żeby nie topiły pieniędzy w plastiku. Czasem też mam wrażenie, że niektórzy rodzice dużo bardziej skupiają się na dziecku niż na sobie. Wczoraj widziałam pięknie ubrane dziecko i mamę w przydługich spodniach szorującą nogawkami po bruku - i nie był to wystylizowany hippie look. Często jest tak, że w pokoju dziecka wiszą obrazki, pompony, girlandy i bawełniane modne lampki, a w pokoju rodzica nie ma nawet ani jednego zdjęcia lub obrazu (o cholera, u mnie też tak jest, a remont skończony dwa lata temu chyba już mnie nie tłumaczy;)). Warto dbać po równo o siebie i dziecko, żeby nie uczyć go, że jego potrzeby są ważniejsze od potrzeb rodzica, że jest ono od rodzica ważniejsze, że często rodzic od ust sobie odejmie, żeby było dla dziecka (i tak nie raz to zrobi). Że rodzic wręcz zakredytuje się,  żeby było na prezent czy wyjazd wakacyjny dla pociechy. Młody człowiek musi wiedzieć, że niektóre rzeczy są drogie, że niektóre są za drogie, że pieniądze kiedyś się kończą nawet w takim magicznym urządzeniu jak bankomat, że jest takie coś jak budżet domowy.

Po czwarte, warto uczyć dziecko, że nie można mieć wszystkiego. I natychmiast. Bo przyjdzie taki moment w życiu, że nagle młody człowiek usłyszy "nie". I bardzo się zdziwi. A potem pojawi się złość albo frustracja. Oczywiście pewnie szybko usłyszy "nie" np. przy próbie złapania gorącego piekarnika czy noża, ale "Nie wolno" i "Nie kupię ci" to dwie różne rzeczy. Pamiętam, jak byłam au pair w Niemczech i zajmowałam się tam 3,5-letnim Maxem. Jego tata był cudownie nieugięty w niektórych sprawach i to działało. Max urodziny miał na jesieni, ale całe wakacje jeździliśmy do składu budowlanego, który sprzedawał zabawki-miniaturki maszyn rolniczych, w Polsce chyba nadal niedostępne, a Max wybierał - może ciągnik Classa, może kombajn New Hollanda... Przy każdej wizycie próbował coś małego wyżebrać, ale wychodził z pustymi rękami. Nie było mnie na jego urodzinach, ale jego ojciec pisał, że ten pół roku starannie wybierany prezent bardzo go cieszył. A jak dziecko co chwilę coś dostaje, to te rzeczy stają się wielką bezwartościową masą.

Po piąte, niepodanie dziecku wszystkiego na tacy powoduje, że jest ono bardziej kreatywne, że szuka sposobów i rozwiązań. Odkryje, że można sobie na łące zrobić laleczki z pączków makowych, staw w starej miednicy, konika na kiju z miotły, namiot na balkonie z zasłonki, sznurka na pranie i spinaczy, domek dla lalek z pudełka po butach i wiele innych. A nawet jak nie zawsze zrobi coś z niczego, to odkryje, że niektóre rzeczy można sobie wyobrazić, pofantazjować.

Po szóste wreszcie, chciałabym, żeby moja córka wiedziała, że prezenty nie są najważniejsze. Żeby przyjazd dziadków kojarzył jej się z dobrą zabawą, a nie z prezentami. Żeby witała ich uśmiechem, a nie pytaniem: "A co dla mnie macie?". Żeby doceniała też czas spędzany razem, zabawy w chowanego, łaskotania, czytanie książek. Kiedyś czytałam w gazecie rubrykę typu "dzieci mówią" - na wiele poważnych tematów wypowiadali się kilkulatkowie - czasem zabawnie, czasem mądrze. Tematem tej konkretnej rubryki było Boże Narodzenie. Jedna dziewczynka powiedziała mniej więcej coś takiego: "My nie kupujemy sobie na Święta drogich prezentów. Bo w Święta ważna jest rodzina, to, że Pan Jezus się rodzi, a prezenty najmniej". Taka mała stara. Mądra bardziej niż niejeden dorosły. Ta mądrość była pewnie zaszczepiona przez jej rodziców, ale to przecież naturalne. Wryły mi się te słowa w serducho i teraz przy nadchodzących Świętach mam szansę, nie tylko, żeby z nich czerpać, ale też, żeby przekazać je innej małej dziewczynce.

Wierzę, że to wszystko zaprocentuje na przyszłość. Że Mania nauczy się, że na niektóre rzeczy trzeba poczekać, na inne oszczędzać, a na inne jeszcze zarobić. Że nie wszystko można mieć. Może kiedyś nie będzie należeć do "oburzonych". Bo skończyła studia, pracuje "aż" rok, a dostaje minimalną krajową na stażu i nie stać ją od razu na własne mieszkanie. Może uda mi się ją nauczyć, że do życia trzeba podchodzić z pokorą a nie z roszczeniami.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Targi rodzicielskie Mamaville

Dzisiaj po raz pierwszy udało nam się wybrać na targi rodzicielskie. W sumie nie licząc LaMillou i MiMiu, wszystkie firmy były dla mnie nowe. Czyli fajnie, bo można było obejrzeć dużo nowych pięknych rzeczy, m.in. ubranka, materiałowe zabawki, pościele, dekoracje. Ceny jak to hand made, czyli od średnich po zaporowe.

Plusem takich targów są też mini sesje oferowane przez fotografów. Ceny są mniej więcej o połowę niższe od klasycznych sesji, bo trwają one krócej, a fotograf może zrobić ich kilka jednego dnia.

Tomek kupił Maryni książkę "Bardzo głodna gąsienica", a siostrzenicy "Zróbmy sobie arcydziełko". Ja Maryni kupiłam grube pumpy na zimę, czapkę i królika Mimiu, w którym się zakochałam. Podobał mi się i królik, i szop, i lis, ale córa wybrała królika.

Najpiękniejszą rzeczą na targach była pościel Mona Moon - przecudna, z pięknymi ręcznie malowanymi rysunkami przenoszonymi komputerowo na bawełnę, materiał algowy lub bambus, które bez wątpienia przenoszą śpiącego w krainę baśni. Prawie 200 zł za najtańszy komplet to sporo, ale z drugiej strony to chyba jedyna rzecz na targach, przy której faktycznie płaci się za sztukę, talent i kreatywność, a nie za samą metkę hand made. Pościeli 90x135 chyba nie opłaca mi się kupować, bo Marysia wyrośnie z niej, zanim zdąży ją docenić. Ale na takie 140x200 chyba się kiedyś szarpnę. Poniżej wzór, który najbardziej mi się spodobał - kolekcja Niebo z dmuchawcami i ważkami.

Źródło: monamoon.eu

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Na farmie

U nas dwudniowe agrowczasy last minute. Nie dało się nie wykorzystać kilku dni ciepła :)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Drugi dziecięcy uszytek - pokrowiec na przewijak

Właśnie skończyłam swój drugi dziecięcy uszytek - pokrowiec na przewijak. Zajął mi dwa późne wieczory po uśnięciu Mani, a na dzisiaj został tylko tunel i gumka.

Uszyłam go do kompletu do nowej poduszki i powłoczki od Sangotrade. Pominęłam czarną lamówkę z racji tego, że taki pokrowiec dobrze czasem włożyć do odplamiacza, a czasem nawet do lekkiego wybielacza, więc bałam się, że lamówka szybko utraci swoją czerń. Ale może doszyję jakąś czarną kokardkę dla kontrastu.

Poszwa na kołdrę od kompletu jest jeszcze ładniejsza, ale póki co czeka na zimne noce w szafie ;)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Trójząb

Myślałam, że jak ruszyły tak późno, to zęby będą wychodzić jeden przez drugiego, wszystkie na raz, ale znowu okazuje się, że u dzieci nic nie jest takie przewidywalne.

Dzisiaj odkryłam dopiero trzeci ząb, dolną jedynkę.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Baby zombie

Mania na urodziny dostała świetny dres od cioci Anety. Nawet nie wiedziałam, że ktoś takie "wariactwa" produkuje. Jak się okazało, takie pomysły ma firma Zombie Dash. Mają też rozmiar dla dorosłych. Niestety ceny powalają tak, jak ubrania.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

1 rok!

Minął rok :) Marynia z małego ptaszka z przymkniętymi oczkami szukającego dziobkiem jedzenia wyrosła na małą panienkę. Czas się pożegnać z niemowlęctwem. Aż łezka się w oku kręci. Przez ten czas tyle się działo! Tyle zmieniało. 

Teraz zasuwa na dwóch nogach, czasami ładnie, a czasami kiwając się jak kaczuszka. Od dłuższego czasu perfekcyjnie schodzi z kanapy i wysoko zadziera nogę do wejścia spowrotem, ale nadal jest za wysoko, tylko u dziadków się jej udało wejść samodzielnie. Bierze grzebień i kizia się po włosach, bierze szczoteczkę do zębów i wkłada ją do buzi, bierze buta i klepie się nim w stopę. Niby najprostsze ruchy i czynności, a jednak wymagające pewnego zaawansowania myślowego. Klaszcze do muzyki, cmoka, jak widzi jedzenie, a ostatnio podpatrzyła mnie i pogłaskała się po brzuchu po dobrym obiedzie u babci. Macha na do widzenia gościom, gdy ubierają buty i paniom zagadującym w windzie lub na ulicy. Ludziom przypadkowo mijanym w parku czasem też.

Kocha zwierzęta, a przede wszystkim psy. Ale może tak mi się wydaje, bo widzi je najczęściej. W każdym razie na widok psa naśladuje szczekanie i nieźle jej to wychodzi. Za to krowa robi "uuuu", a owca "awe!" ;) Chciałaby mówić, ale krtań jeszcze nie ta ;)

Łobuzuje i dobrze zdaje sobie z tego sprawę. Rzadko tak bardzo chichota, jak wtedy, gdy wyrywa babci kabel antenowy ze ściany albo ukradnie mi coś z torebki i z tym ucieka. Ostatnio coraz mniej siedzi, czytając książki, a coraz więcej biega. Taki mały dynamit. Roznosi zabawki po całym domu, ale czasem też pozbiera klocki lub literki do pudełka. Czasem.

Przewijanie jest męczarnią dla nas obojga, bo trudno jej wyleżeć pół minuty. Uwielbia ciągnąć mnie za włosy, gryzie kabel od ładowarki, jak tylko go znajdzie, wrzuca telefony i inne rzeczy za kanapę, a co najgorsze, nie bardzo pozwala mi coś w domu zrobić, wisząc mi notorycznie na nodze i jęcząc, żeby wziąć ją na ręce i wszystko pokazać. Nawet w krzesełku do karmienia wstaje. Jak jest na dworze na własnych nogach, zawsze idzie w drugą stronę i nie chce już podać ręki. Chyba, że idę na plac zabaw - wtedy zasuwa ze mną dziarsko krok w krok. 

Na placu zabaw mogłaby siedzieć godzinami. Chyba nawet zapomniałaby o jedzeniu. Kiedyś była najmniejszym dzieckiem na placu. Teraz mniejsze dzieci pojawiają się na huśtawce, ale na zjeżdżalni, kiwaczku na sprężynie czy w piaskownicy Mania wciąż jest najmniejsza. A huśtawka zrobiła się już dla niej nudna. Oczywiście ja i moja mama zachowujemy się jeszcze jak rodzic-helikopter (taka kalka z angielskiego nazywająca tak rodzica, który krąży po placu nad dzieckiem zamiast dać mu się samodzielnie pobawić), ale Mania jeszcze nie ogarnia, że wejście pod huśtające się dziecko nie jest za dobrym pomysłem. Do tego jak widzi pod sklepem czy w galerii jakiś kolorowy samochodzik/helikopter/karuzelę/kaczkę, w którą wrzuca się monetę i zaczyna bujać, to podnosi ręce, pieje z zachwytu i pędzi. I tak dobrze, że jeszcze nie wie, że to się potrafi bujać. No niestety, gust jeszcze do wyrobienia :D Ale naprawdę nie wiem, skąd dziecko wie, że to jest fajne? Chyba jest to kwestia szalonych kolorów.

Niby jest szczupła, ale wygląda jak mały okrągły cherubinek z obrazu Rafaela o okrągłej twarzy, otoczonej kędziorami i małych lekko wydętych usteczkach. Ubranka nosi o numer mniejsze niż podpowiada rozmiarówka wiekowa. O centylach, wadze i wzroście nie napiszę, bo nie o to chodzi, żeby dziecko przystawić do linijki i wpisać we wszelkie tabelki i normy tego świata. W każdym razie jest zdrowa, żywiołowa i ruchliwa. Na tyle, że często ma w poważaniu drugą drzemkę i pada już na noc.

Kocha muzykę i taniec. Czasem słuchamy muzyki, czasem śpiewam, a Mania ugina nogi, machając pupką albo macha rękami do rytmu. Albo klaszcze.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Mania w Gruzji

Wyjazdy Mania znosi dobrze. Do wiosny jej ich oszczędzaliśmy, bo lekarze mówią, że układ nerwowy rozwija się przez pierwsze pół roku i wtedy dziecko powinno mieć stabilizację i spokój (3C noworodka: ciepło, ciemno, cicho). Co tu dużo mówić, przez pierwszy miesiąc czy dwa niemowlę nie potrafi nawet rozpoznać, czy pochylająca się nad nim twarz należy do jego mamy czy nie.

Gruzja to kraj, do którego pojechaliśmy kilka dobrych lat temu. Bodajże w 2009, czyli niewiele po wojnie. Jeszcze gdy nie była popularnym miejscem urlopowym, kiedy to jeździli do niej wariaci z plecakami, a Marcin Meller właśnie wydawał swój "Gaumardżos". Bałam się wtedy wojny na pograniczu i dziwnego robaczkowego alfabetu. Kraj okazał się piękny, jego mieszkańcy przyjacielscy i pomocni, monastyry pełne mistycyzmu, czacza (lokalny bimber pędzony na resztkach winogronowych) mocna, domowe wino tanie, a pomidory czerwone i soczyste. Teraz większym problemem niż znalezienie marszrutki do Upliscyche w pierdolniku na dworcu w Gori było dostosowanie charakteru wyjazdu do Mani. Zrezygnowaliśmy ze słynnego hostelu u Iriny, zredukowaliśmy liczbę godzin w drodze, a marszrutki zastąpiła wynajęta terenówka z fotelikiem.

Gruzja nadal jest piękna, a jej mieszkańcy przyjacielscy. Dodatkowo okazało się, że niesamowicie kochają dzieci. Potrzebowałam chwili, by przyzwyczaić się do tego, że obcy ludzie podchodzą, zaczepiają, łapią dziecko za ręce, za pucki, głaszczą i uśmiechają się. Mania za to odnalazła się w tym otoczeniu wyśmienicie. Mój mąż swój styl robienia zakupów zrelacjonował mi mniej więcej tak: "Wchodzę do sklepu, parkuję wózek koło wejścia, bo dalej ciasno, biorę dziecko na ręce, pani sprzedawczyni wychyla się przez ladę i zabiera mi dziecko z rąk, po czym ja spokojnie robię zakupy." Pewnie zjawisko nasilało też to, że Mania jest blondynką z porcelanową cerą i przypomina aniołka, podczas gdy lokalne dzieci mają śniade cery, czarne włosy i brązowe oczy.

Utrudnieniem dla podróżowania nawet w stolicy był bruk z dziurami, wysokie krawężniki, schody i parkujące gdzie się da samochody. Nawet jak w kilku miejscach były pochylnie, miały one 45 stopni i nie miałam odwagi zjechać po tych dłuższych niż metr. Miejscowi swoje dzieci noszą na rękach do momentu, aż dobrze będą przebierały nogami. Potem używa się nóg. Wózków używali tylko turyści, a że tych z dziećmi nie było znowu aż tak dużo, czasami łapaliśmy się na reakcji: "O Jezu, drugi wózek!". W metrze byliśmy chyba jedynymi właścicielami wózka od miesiąca, biorąc pod uwagę miny pracowników, gdy prosiłam, żeby otworzyli mi boczną blokadę ;) Poza tym na trudniejsze trasy mieliśmy jeszcze chustę, ale wózek w naszym przypadku jest lepszy, bo w nim mogę Manię uśpić albo szybko z niego wyjąć, gdy chce pobiegać.

Poza infrastrukturą były już same plusy. Przede wszystkim owce i krowy, a w Tbilisi sporo kotów i psów. Te dwa pierwsze gatunki Mania zobaczyła na żywo i usłyszała po raz pierwszy. Aż piszczała z radości, gdy zatrzymaliśmy się przy drodze i za zgodą pasterza podeszłyśmy do stada owiec, a one przemykały z dwóch stron, becząc. Krowy, jak widać na załączonym zdjęciu, oglądałyśmy i nawet głaskałyśmy w Gergeti. Co tam klasztor znany z okładek wszystkich przewodników, krowy to dopiero są fajne!

Co mogę poradzić osobom wyjeżdżającym z małym dzieckiem do tego kraju? Jak wynajmujecie samochód, koniecznie dopłaćcie te kilka dolarów do fotelika dziecięcego. Prawo tego nie wymaga, ale chodzi o bezpieczeństwo. Kierowcy są tu brawurowi, a drogi albo dziurawe albo szrotowe.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Podróżnik

Pierwszy lot Marysi minął lepiej niż najbardziej optymistyczny scenariusz. Na lotnisku była grzeczna, ciekawa, rozbrykana, a w samolocie zasnęła, jak tylko koła oderwały się od płyty lotniska. Trochę przez sen lubi się pokręcić,  a u mnie na kolanach było ciężej, ale jakoś dało radę. Pod koniec się obudziła, trochę złościła, że trzeba się przypiąć pasami do lądowania, ale nie płakała i nie krzyczała. Na lotnisku dostała swoją pierwszą pieczątkę do paszportu, a ja powitalnego drinka w formie butelki Saperavi.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Pierwszy dziecięcy uszytek - chustecznik

Na trzydzieste urodziny dostałam od męża maszynę do szycia. Do tej pory ćwiczyłam na sobie wg wytycznych mojej szyjącej mamy - poszerzyłam spodnie, które wpadły mi w oko w sklepie, a które okazały się być zbyt opięte (to wszystko wina Mariana, żeby nie było ;p) i skróciłam spódnicę. Przyszedł czas, by uszyć coś do pokoju Mariana. Poniżej mój pokrowiec na mokre chusteczki, które nie prezentowały się za ładnie, a teraz pasują kolorystycznie do szaro-żółtego pokoju Mani. Uszyty za plecami mamy wg własnego projektu. Tadam! Bhawo ja!

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Domowy twaróg

Zrobienie domowego twarogu wcale nie jest trudne. W każdym razie jego finalny etap, bo krok pierwszy "Kup wiejskie mleko w mlekomacie" zajął mi miesiąc, mimo że jedyny mlekomat na Ursynowie mieści się 600 m od mojego domu. Spuśćmy jednak na to zasłonę milczenia i wróćmy do przepisu. Przepis jest prosty i stary jak świat. Nauczyłam się go od mojej mamy, która wychowała się na wsi. Stałym widokiem w trakcie odwiedzin u jej brata i jednym z moich wspomnień z dzieciństwa było białe płótno (coś jak gęsta pielucha) zawieszone na piecu kaflowym, w którym odciskał się ser i z którego do blaszanej miski skapywała serwatka. Dostawaliśmy kawałek tego sera (bo było go kilka kilogramów) do domu wraz z mlekiem przelanym do butelek po oranżadzie, a ja nie chciałam go jeść, bo był jakiś taki suchy. No głupie te dzieci czasem są i już ;)

1. Kup wiejskie mleko w mlekomacie (u mnie 2,50 zł za 0,5 l lub 4 zł za 1 l). Albo na bazarku. Albo chociaż tzw. mleko świeże z lodówki z krótkim terminem ważności (sprawdzaj, czy to na pewno takie mleko, bo czasem producenci, żeby podszyć się pod lepsze droższe mleko każą trzymać w sklepowej lodówce zwykłe mleko UHT).
2. Nalej wybraną ilość do szklanki lub garnka i odstaw na blat na 2-3 dni aż skwaśnieje.
3. Na górze pojawi się śmietanka. Możesz ją zebrać i do czegoś użyć, jak chcesz mieć chudy twaróg. Ja zostawiłam.
4. Garnek postaw na najmniejszym palniku i gotuj na najmniejszym ogniu. Szklankę włóż do kąpieli wodnej i tak samo gotuj na najmniejszym ogniu. Wolę to drugie rozwiązanie, bo ciepło równomiernie się rozchodzi i nic nie przywiera. Oczywiście nie zrobisz tak 3 kg twarogu, chyba że w dużej misce w wielkim garze ;)
5. W zależności od ilości mleka, gotuj tak od kilku do kilkunastu minut. Temperatura mleka nie powinna być za wysoka (ok. 40 stopni). W standardowej kuchence gazowej najmniejszy ogień i najmniejszy palnik dają pożądany efekt. Jeżeli masz wątpliwości, możesz sprawdzić palcem - jak wytrzyma kilka sekund w mleku, jest ok. Jak temperatura będzie niższa niż 40 st., gotowanie zajmie więcej czasu, a twaróg będzie bardziej jedwabisty, więc o przechył w tę stronę nie ma się co martwić.
6. Jeżeli nie widzisz, czy twaróg już się zrobił pod serwatką, podnieś delikatnie zawartość szklanki/garnka łyżką. Gdy jest gotowy, przełóż go ostrożnie do sitka o drobnych oczkach lub większych wyłożonego gazą. Jak w serwatce pływają jeszcze skrawki twarogu, to też możesz ją ostrożnie przelać przez sitko. Możesz zebrać przelatującą przez sitko serwatkę, bo ma dużo witamin i minerałów (nawet więcej niż zrobiony ser). Jak sama nie masz odwagi spróbować, możesz oddać psu, kotu albo podlać kwiatki. Dla niemowlaka dobry jest twaróg lekko odciśnięty, wilgotny, niezapychający. Wtedy trzymamy ser na sitku krótko. Żeby kroić go w plastry należy go dłużej odsączać, można też gazę zawiesić np. na sznureczku lub gumce recepturce na kranie, a nawet odcisnąć.
7. Po ostygnięciu włóż do lodówki. Smaczny będzie przez kilka dni.

Smacznego! Mój aż pachniał po zrobieniu :)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Bankowanie krwi pępowinowej

Spotkałam się z wieloma sprzecznymi opiniami dotyczącymi bankowania krwi pępowinowej, zarówno w środowisku, że tak powiem, około ciążowym, jak i wcześniej w zawodowym. Ponieważ kilka moich koleżanek będących w ciąży miało również sporo wątpliwości, poniżej piszę, jak jest, bazując na danych prawnych i medycznych. Ale zacznę nietypowo, od podsumowania, bo może niekoniecznie macie czas lub ochotę dotrwać do końca.

Użytkowanie komórek wyodrębnionych z krwi pępowinowej wcale nie jest w medycynie nowe. Jest dobrze znane i skuteczne. Natomiast ze względu na fakt, że jest to droga metoda, jest ona rzadko wykorzystywana, szczególnie w zacofanych krajach (niestety pod tym względem Polska do nich należy). Niepodważalnym faktem jest, że leczenie komórkami macierzystymi działa, natomiast prawdopodobieństwo ich wykorzystania jest niezwykle małe. Szansa użycia przechowywanych prywatnie komórek to obecnie ok. 0,25% wg zwolenników bankowania i ok. 0,005-0,05% wg jego przeciwników. Dla niektórych to nieistotna statystyka, dla innych każda możliwość zabezpieczenia dziecka jest ważna. Takie małe odsetki (rzadkie choroby, katastrofy lotnicze, itp.) wydają nam się rzadkie, wręcz nieistniejące, dopóki my bądź ktoś z naszych bliskich się w nich nie znajdzie. Bo w końcu gdzieś czyjeś dziecko choruje np. na białaczkę i dla jego rodziców to, że to dziecko znalazło się w jakimś minimalnym odsetku, nie ma znaczenia.

Do tej pory w Polsce przeprowadzono kilkadziesiąt przeszczepień komórek macierzystych z krwi pępowinowej, w tym ponad 20 u dzieci (z czego 9 z komórek przechowywanych w prywatnych bankach krwi pępowinowej). Jedynie jedno z nich (bądź dwa, zależnie od źródła) były z wykorzystaniem komórek z własnej krwi pępowinowej. Wynika to nie tylko z faktu, że bankowanie jest w Polsce młodą dziedziną (czyli większość dawców ma do kilku lat) oraz z tego, że niektórych z chorób autoimmunologicznych (mniej więcej 1/4) nie można leczyć własną krwią (gdyż chore komórki są już we krwi), a jedynie krwią osób spokrewnionych (np. rodzeństwa) bądź nie (z publicznych banków krwi). 

Oświadczenie American Society for Bone Marrow Transplantation (ASBMT) głosi, że: „prawdopodobieństwo wykorzystania własnej krwi pępowinowej jest trudne do oszacowania, ale prawdopodobnie wynosi 0,04-0,0005% w ciągu pierwszych 20 lat życia. Bankowanie dla członków rodziny jest zalecone tylko wtedy, kiedy w rodzinie jest już dziecko z chorobą, którą można skutecznie leczyć przeszczepieniem od innej osoby”. Prywatne bankowanie krwi można potraktować więc jako bardzo bardzo drogie ubezpieczenie swojego dziecka od wielu poważnych chorób, takich jak białaczka, inne nowotwory, stwardnienie rozsiane oraz urazów takich jak np. poparzenia czy uszkodzenia mięśnia lub kości. Co więcej, obecnie jeden pakiet komórek wystarcza do wieku ok. 12-14 lat, w przypadku dwóch pakietów (np. gdy mamy krew od dwojga rodzeństwa), wiek ten się przedłuża, więc zabezpiecza oboje dzieci na dłużej. Dorosłego należy leczyć ok. 2-4 pakietami komórek. Obecnie medycyna potrafi laboratoryjnie rozmnażać komórki. Ostatnio „naukowcy z Loyola University opracowali nową, eksperymentalną metodę hodowli komórek macierzystych z krwi pępowinowej (zwaną StemEx). Dzięki temu już po 21 dniach udało im się aż 14-krotnie zwiększyć liczbę komórek” (za „Przełom w leczeniu nowotworów krwi”, „Echo Dnia”, 20/12/2014) – obecnie jest to zbyt drogie dla zwykłego Kowalskiego, za kilka-kilkanaście lat być może będzie to standard, więc może okazać się, że obecnie pobrane komórki pozwolą wyleczyć dorosłe już dziecko bądź też jego rodzeństwo czy rodzica. Wtedy może okazać się, że te 0,05% stanie się 1% (co dla niektórych nadal będzie marginesem błędu).

Obecnie więc szanse wykorzystania zbankowanej krwi dla dawcy są właściwie zerowe, dla rodzeństwa – bardzo małe. Pamiętać jednak należy, że przyszłość leczenia komórkami z krwi pępowinowej jest świetlana. Ponieważ bankowanie krwi sporo kosztuje (najpierw proces pobrania, wyodrębniania w sterylnym laboratorium, potem przechowywanie latami w ciekłym azocie), a szansa jej wykorzystania jest niezwykle mała, należy się zawsze zastanowić, czy widzimy w tym sens i czy po prostu jesteśmy w stanie pozwolić sobie na taki wydatek. W mojej opinii, jeżeli uważamy się za osoby średniozamożne, lepiej pieniądze przeznaczyć na bankowanie krwi niż na zbędne ilości dziecięcych ubranek czy zabawek. Jeżeli bankowanie poważnie nadszarpnęłoby nasz budżet, chyba lepiej z niego zrezygnować. Ewentualnie, jeżeli czekamy na poród pierwszego dziecka, a po dłuższym czasie planujemy jeszcze kolejne, w przypadku, gdyby to pierwsze zachorowało, zawsze możemy pobrać komórki od drugiego (gorzej, gdy zachoruje to drugie i nie będzie go akurat dało się wyleczyć własnymi komórkami, wtedy zostaje nam podjęcie decyzji o trzecim dziecku, zdanie się na NFZ albo na dobrą wolę ludzi, publiczne zbiórki i 1% podatku). 

CO TO SĄ KOMÓRKI MACIERZYSTE 

Komórki macierzyste to komórki znajdujące w krwi pępowinowej, krwi obwodowej, szpiku, skórze, czy nawet jelitach. Najłatwiej pozyskać je z krwi. Komórki te mają zdolność do ciągłego namnażania się i mogą przekształcić się w dowolną tkankę. Te z krwi pępowinowej uważa się za najlepsze, gdyż są to najmłodsze takie komórki w organizmie i najbardziej „elastyczne”.

Komórkami macierzystymi można leczyć około 70 chorób:
- niektóre typy raka, np. białaczkę, przy czym głównie zapewnia ono odtworzenie tkanki krwiotwórczej po chemioterapii,
- choroby krwi np. anemię aplastyczną, talasemię,
- choroby układu immunologicznego, np. zanik szpiku,
- zaburzenia metaboliczne,
- poparzenia (obecnie leczy się tak tylko rozległe poparzenia zagrażające życiu, w innym przypadku dokonuje się przeszczepu z innych części ciała; wytworzona z komórek macierzystych skóra nie jest idealna – brak jej mieszków włosowych i gruczołów potowych).

Terapie eksperymentalne pozwalają/próbują leczyć:
- uszkodzone tkanki i narządy, np. rdzeń kręgowy, kości, serce, wątrobę czy rogówkę,
- schizofrenię, autyzm, padaczkę, cukrzycę typu 1,
- zawał serca, udar mózgu, niedotlenienie mózgu, mózgowe porażenie dziecięce,
- nowotwory krwi.

CZY KOMÓRKI MACIERZYSTE Z KRWI PĘPOWINOWEJ ZOSTAŁY KIEDYŚ W POLSCE WYKORZYSTANE?

Pierwszy w Polsce przeszczep z użyciem komórek macierzystych z krwi pępowinowej był przeprowadzony już w 1996 roku w Dolnośląskim Centrum Transplantacji Komórkowej. Był przeszczepem rodzinnym i odbył się bezpośrednio po pobraniu krwi pępowinowej, czyli z pominięciem banku krwi (źródło: „Bankowanie krwi pępowinowej. Możliwość mocno ograniczona”, „Rynek zdrowia”, 26/10/2012). Wg dra Tomasza Barana „W Polsce przeprowadzono kilkadziesiąt transplantacji, w tym ponad 20 u dzieci. Do 9 z nich użyto krwi zdeponowanej w Polskim Banku Komórek Macierzystych, do pozostałych z banków publicznych z zagranicy.” (źródło: „Milionowy przeszczep komórek macierzystych!”, dawca.pl, 20/02/2013). Później w 2013 przeprowadzono jeszcze jedną operację z użyciem zasobów PBKM, dane za 2014 nie są mi znane. Tak duży udział PBKM wynika z faktu, że jest on największym bankiem krwi pępowinowej (pokrywa ok. 75-80% polskiego rynku). Tylko dwa ze wspomnianych przeszczepów u dzieci był na rzecz dawcy (przy białaczce limfoblastycznej i anemii aplastycznej), reszta przeszczepów została przeprowadzona albo przy użyciu krwi pępowinowej pobranej od młodszego rodzeństwa albo komórkami od niespokrewnionych dawców (z zagranicznych banków). Wynika to z faktu, że niektórych chorób nie można wyleczyć własnymi komórkami (a da się tymi od rodzeństwa, jest ich ok. 25%), ale także z tego, że dawniej bardzo mało komórek było bankowanych i publicznie i prywatnie, więc te kilkuletnie chore dzieci mogły skorzystać dopiero z komórek pobranych od młodszego rodzeństwa. W jednym przypadku operacja została przeprowadzona 2-3 miesiące po tym, jak urodziło się młodsze dziecko, można więc mniemać, że narodziło się ono, żeby uratować życie starszemu. Takie „duże” przeszczepy, o których mowa, to przede wszystkim choroby mięśnia sercowego i ostre choroby krwi m.in. ostre białaczki limfoblastyczne lub szpikowe, niedokrwistość lub anemia aplastyczna. 

Ale oprócz tego dokonano setek (sic!) użyć komórek macierzystych do leczenia różnych mniejszych schorzeń, poparzeń lub innych uszkodzeń ciała. Gdy Mariusz „Pudzian” Pudzianowski na zawodach w 2009 roku zerwał biceps, czekała go operacja, 2-letnia intensywna rehabilitacja i koniec kariery. Po wszczepieniu w mięsień komórek macierzystych, zaczął on się szybko goić, po 6 tygodniach strongman wrócił na siłownię, a po pół roku brał udział w kolejnych mistrzostwach i zdobył mistrzostwo Europy Strongmanów (oprócz bicepsa w ten sposób naprawiono mu również więzadło rzepki). Był on pilotażowym przypadkiem użycia komórek macierzystych w ortopedii przeprowadzonym w Polsce (w prywatnej klinice w Łodzi). Tydzień po Pudzianowskim w tej samej klinice komórki macierzyste w obydwa przeciążone kolana otrzymał ciężarowiec Marcin Dołęga, olimpijczyk z Pekinu. Komórki macierzyste mogą naprawić pęknięte ścięgno Achillesa, mięsień, złamane kości czy inne urazy. Wspomniane zabiegi zostały przeprowadzone z użycie komórek macierzystych wyodrębnionych z krwi obwodowej, ale źródło komórek macierzystych może być dowolne.

Jak widać, zastosowanie komórek macierzystych jest szerokie – to nie tylko leczenie białaczki czy stwardnienia rozsianego. Niedawno Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie przeprowadził pilotażowy eksperymentalny program leczenia dzieci neurologicznych, m.in. Dominiki, która urodziła się jako wcześniak z niedosłuchem, słabym wzrokiem, a później zdiagnozowano u niej autyzm. Terapia była finansowana z prywatnie zebranych środków. Już po pierwszej dawce komórek macierzystych zmalała ilość ataków autoagresji i złości, dziewczynka jest spokojniejsza, łatwiej do niej dotrzeć, lepiej współpracuje. (źródło: „Rodzice Dominiki – Już widzimy poprawę”, „Kurier Lubelski”, 27/04/2015). Podobne eksperymenty są obecnie przeprowadzane w kilku placówkach na świecie z podobnym skutkiem.

JAK TO WYGLĄDA NA ŚWIECIE

„Do tej pory na świecie wykonano ponad 25 tysięcy przeszczepień komórek macierzystych z krwi pępowinowej u dzieci i dorosłych. Natomiast w USA od kilku lat liczba takich zabiegów jest większa niż przeszczepień komórek ze szpiku.” (źródło: „Milionowy przeszczep komórek macierzystych!”, dawca.pl, 20/02/2013). Wszystkich przeszczepów komórek macierzystych (z różnych źródeł) dokonano już milion.

JAK WYGLĄDA TRANSPLANTOLOGIA KOMÓREK W POLSCE I JAK SIĘ TO ZMIENIA

Zacznę od tego, że Polska jest w połowie realizacji Narodowego Programu Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej”, programu wieloletniego na lata 2011–2020, wprowadzonego Uchwałą Rady Ministrów z 12/10/2010 r. Jego celem jest m.in.
„2) zwiększenie w okresie realizacji Programu liczby potencjalnych niespokrewnionych dawców szpiku o co najmniej 300% do zakończenia Programu (…) oraz rozwój publicznych i niepublicznych rejestrów niespokrewnionych dawców krwi pępowinowej” m.in. poprzez „rozwój istniejących publicznych i niepublicznych banków niespokrewnionej krwi pępowinowej i tworzenie nowych publicznych banków niespokrewnionej krwi pępowinowej” oraz „działania inwestycyjne w ośrodkach przeszczepiania komórek krwiotwórczych zmierzające do zwiększenia liczby łóżek transplantacyjnych, a tym samym możliwej do wykonania liczby zabiegów”
(…)
5) poprawa infrastruktury i unowocześnienie podmiotów leczniczych przeszczepiających narządy, komórki i tkanki, banków tkanek i komórek oraz medycznych laboratoriów diagnostycznych testujących komórki, tkanki lub narządy” m.in. poprzez „sfinansowanie wyposażenia ośrodków przeszczepiania narządów, komórek i tkanek, banków tkanek i komórek oraz medycznych laboratoriów diagnostycznych testujących komórki, tkanki lub narządy w nowoczesny sprzęt i aparaturę medyczną” oraz „rozwój ośrodków przeszczepiania komórek krwiotwórczych u dorosłych i dzieci w celu zwiększenia liczby alotransplantacji”.

Wspomniany wyżej Program podkreśla istotność rozwoju szeroko pojętej transplantologii, która w Polsce pozostawia jeszcze sporo do życzenia. Transplantologia jest niestety droga dla budżetu państwa ze względu na fakt, że generuje jednorazowo bardzo wysokie koszty. Leczenie konwencjonalne za to rozkłada koszty na wiele lat do przodu oraz przerzuca część kosztów na pacjenta (np. leki). Natomiast w dłuższej perspektywie transplantologia jest znacznie tańsza oraz skuteczniejsza. Realizacja zadań Programu przyczyni się do „zwiększenia dostępności do leczenia przeszczepianiem komórek, tkanek i narządów” oraz „zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego potencjalnych dawców i biorców komórek, w tym komórek krwiotwórczych szpiku, krwi obwodowej i pępowinowej, tkanek i narządów”.

Obecnie główną metodą pozyskiwania komórek krwiotwórczych w Polsce jest szpik kostny. Niestety metoda pozyskiwania szpiku kostnego jest obciążająca i ryzykowna dla dawcy (jak każdy zabieg). Równocześnie „trzeba wspomnieć, że ta technologia nie rozwiąże nigdy dostępności dawców dla wszystkich chorych, gdyż wynika to z jej ograniczeń biologicznych tj. różnorodności układu antygenów zgodności tkankowej HLA. Około 20% chorych nigdy nie będzie miało szansy na znalezienie dorosłego dawcy komórek krwiotwórczych [czyli szpiku]. Jedyną znaną obecnie technologią rozwiązującą ten problem jest przeszczepianie krwi pępowinowej, w tym w odniesieniu do głównej puli biorców tj. biorców dorosłych przeszczepianie krwi pępowinowej od dwóch lub trzech dawców.” W przypadku szpiku dawca i biorca muszą mieć zgodny 9 na 10 antygenów HLA, natomiast w przypadku krwi pępowinowej tylko 4 na 6. „Ta technologia wymaga przede wszystkim rozwoju publicznych banków krwi pępowinowej, który to rozwój został w ostatnich latach w Polsce całkowicie zahamowany. Sama zaś technologia takiego przeszczepiania jest dostępna w Polsce tylko w jednym ośrodku i to na laboratoryjną skalę. Tymczasem jest ona coraz powszechniej stosowana za granicą i np. w Japonii częściej przeszczepia się komórki z krwi pępowinowej niż z innych źródeł.” – to stan z wprowadzenia Programu. Mniemam, że przez te 5 lat sytuacja chociaż nieznacznie się poprawiła.

PUBLICZNY CZY PRYWATNY?

Oczywistym jest, że najlepszym rozwiązaniem dla społeczeństwa jest rozwój publicznych banków krwi. Ze względu na dużo większe potencjalne grono odbiorców (nie zamykające się na najbliższej rodzinie) istnieje większa szansa wykorzystania jednostki komórek z banku publicznego (ok. 2%). „Publiczne banki krwi pępowinowej znajdują się w większości rozwiniętych krajów świata. Największe banki znajdują się w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Hiszpanii, Japonii, Wielkiej Brytanii, Włoszech i Czechach.” Finansowane są z dotacji państwa, darowizn oraz opłat za udostępnienie posiadanych jednostek. Przy nich polski publiczny bank krwi dopiero raczkuje. „Zła sytuacja w zakresie bankowania krwi pępowinowej przekłada się na złą sytuację w zakresie jej przeszczepiania chociaż nie ma tu całkowitego przełożenia, gdyż kraj przodujący w zakresie bankowania (Niemcy) jest podobnie, jak Polska zapóźniony w zakresie wykorzystania krwi pępowinowej do przeszczepiania.” Teoretycznie rejestry wszystkich banków są dostępne i mała ilość przechowywanych w Polsce jednostek nie powinna stanowić problemu, bo za kwotę 15 tys. euro nasz NFZ może wykupić jednostkę komórek z dowolnego publicznego banku krwi pępowinowej na świecie. W praktyce jednak cała transplantologia w tym zakresie jest mało rozwinięta, a procedury niedostosowane do możliwości. Prawdopodobnie jeszcze dochodzi do tego pewna oszczędność ze strony NFZu, czyli szukanie jak najtańszego rozwiązania niekoniecznie w skali całego leczenia).

W Polsce działa ok. 10 banków publicznych krwi pępowinowej (w Warszawie, Krakowie, Poznaniu i Szczecinie) i dużo więcej innych banków tkanek (narządów, skóry, itp.). „Obecnie coraz częściej banki tkanek przygotowują żyjące komórki do przeszczepienia. Przykładami mogą tu być przechowywane w zamrożeniu, namnożone laboratoryjnie keratynocyty, komórki macierzyste lub komórki auto- albo allogenicznego szpiku.” W ramach Programu Skarb Państwa (nie NFZ) przekazuje rocznie w przeciągu 10 lat 45 milionów zł na rozwój transplantologii, w tym na „finansowanie pozyskiwania i przechowywania komórek krwiotwórczych krwi pępowinowej dla celów publicznych”. Na ten konkretny cel przekazywane jest 1 mln zł rocznie. Środki te idą najpierw na pokrycie kosztów przechowywania już pobranych jednostek, a następnie na pobranie i gruntowne zbadanie nowych wraz z wykluczeniem chorób i określenie antygenów HLA (i wraz z przedpłatą za 5 kolejnych lat przechowywania). Dawcy oddają krew pępowinową bezpłatnie oraz zrzekają się prawa do pobranej jednostki, która staje się własnością Skarbu Państwa i jest zarządzana przez Poltransplant. Rejestr Poltransplantu tak jak dziesiątki innych jest otwarty dla placówek medycznych na całym świecie. W przypadku ustalenia pokrewieństwa jednostki z oczekującym biorcą, jest ona sprzedawana do NFZ bądź dla jego zagranicznego odpowiednika za 15 tys. euro. Uzyskana suma pozwala na dalsze bankowanie.

Czasem słyszy się, że niektóre szpitale są „niedobre”, bo matki chciałyby dobrowolnie oddać krew dziecka, a szpital nie chce ją wziąć. Kwestia jest taka, że to nie szpital zamawia krew, a publiczne banki w takim zakresie, na jaki pozwala im otrzymany w ramach Programu budżet. Ze względu na fakt, że koszt pobrania i badania to ok. 2700 zł, a rok przechowywania to ok. 300 zł, rocznie banki publicznie mogą w ramach Programu pozyskać około 340 jednostek. Nie mogą one przyjąć jej nieskończonej ilości. Stąd krew na stałe pobierana jest chyba tylko w Warszawie w szpitalu Św. Zofii, co jakiś czas w innych głównie stołecznych szpitalach, a w wielu innych tylko w ramach Dni Krwi Pępowinowej, co pozwala na promowanie bankowania krwi. Ze względów terapeutycznych, badane i zamrażane są tylko największe pozyskane jednostki krwi (powyżej 60 ml), a te mniejsze niszczone. „Wynika to stąd, że liczba komórek obecnych we krwi pępowinowej (zwykle wprost proporcjonalna do objętości tej krwi) jest głównym wyznacznikiem jej przydatności do zabiegu. Jednostki te są przechowywane do czasu wykorzystania lub przez kilkanaście lat i ich górny okres przechowywania nie został określony.”

Za prof. Andrzejem Lange, dyrektorem Dolnośląskiego Centrum Transplantacji Komórkowej z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we Wrocławiu można chyba powiedzieć, że „Tego rodzaju działanie ma znacznie większą przyszłość niż teraźniejszość.”

DISCLAIMER: Jestem klientką Polskiego Banku Komórek Macierzystych, ale nie mam żadnych innych powiązań z tym bankiem ani jakimkolwiek innym. Jeżeli po przeczytaniu tego artykułu nadal chcesz zbankować krew swojego dziecka, mogę polecić Cię w PBKM, co da Ci fajną zniżkę, a mi obniży jednoroczną opłatę za przechowywanie. Nie zablokuje Ci to możliwości skorzystania z lepszej promocji, otrzymanej np. w szkole rodzenia. Mojemu koledze zniżka z polecenia pogłębiła zniżkę otrzymaną na targach rodzicielskich, więc warto. W tej sprawie skontaktuj się ze mną śmiało przez maniamamy@gmail.com

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1