Czas na wychowanie

Ostatnio w jakiejś gazecie o dzieciach i rodzicielstwie przeczytałam, że najciężej jest z noworodkiem, a potem jest coraz łatwiej. 

Bynajmniej! U nas jest odwrotnie. Może Mania jako noworodek była bardzo angażująca, ale obsługa jej była dosyć prosta: nakarmić, przewinąć, położyć spać, przytulić i baaardzo kochać. Co najwyżej jeszcze uważać, żeby nie przechłodzić albo nie przegrzać, nie trzymać długo w leżaczku i foteliku samochodowym, nie przebodźcować. Oczywiście były nocne pobudki, były wzdęcia, Mania spała tylko na spacerze w wózku, więc o posprzątaniu mieszkania czy wydepilowaniu nóg w trakcie jej drzemki nie było mowy, ale człowiek mimo zmęczenia wiedział, co robić. Głodne - nakarmić i odbić,  wzdęcia - wymasować, dać probiotyk, ponosić wysoko albo włączyć suszarkę dla uspokojenia.

Potem ta lista potrzeb trochę się wydłużyła, trzeba było dużo więcej wysiłku włożyć, żeby w czas zorientować się, że zabawa nuży, że lepiej na spacer, że chce się spać. Bo jak już przyszło znużenie, płacz i nerwy, to bardzo ciężko było uśpić maluszka. A przychodziło nagle. Ale nadal było prosto, bo można było wychowywać intuicyjnie. Półroczne dziecko przecież nie szantażuje, tylko komunikuje swoje elementarne potrzeby, które generalnie jak najszybciej powinny być zaspokojone. Bo samo nie potrafi się ruszyć, a leżenie w zimnie, mokrej pielusze bądź z pustym brzuchem do przyjemnych nie należy. A czasem po prostu poczuje strach albo smutek i musi się przytulić. 

Przy mniej więcej 11-miesięczniaku sytuacja zaczęła się komplikować. Mania zaczęła wyrażać różne bardziej skomplikowane potrzeby - chęć zrzucenia książek z regału, podarcia gazety, obślinienia telefonu, wsadzenia ręki nad palnik gazowy czy poszarpania klamki u drzwi. I to już nie były potrzeby, które należało natychmiast zaspokajać. Albo przedkładać nad potrzebę matki zjedzenia czegokolwiek albo pójścia do toalety. A niektórych z nich bezpiecznie było nie zaspokajać. A Mania chciała TU i TERAZ! Gdy coś nie było w zasięgu jej ręki, płakała lub piszczała, żeby wziąć ją na ręce, po czym pokazywała ręką, gdzie chce iść, robiła głośne "Huuu!" i jeszcze kopała piętą jak konika. "Wio, matka! Jedziemy poszarpać kwiatka na parapecie!"

Skończyło się "hodowanie" dziecka, a zaczęło wychowywanie! Bo rozumiem zaspokajanie różnych podstawowych potrzeb mojego dziecka, również czasowego zrezygnowania z siebie na rzecz zaspokajania jej ciągłej potrzeby bliskości (a stała się ostatnio strasznie mamusiowa, bo pojawił się lęk separacyjny), ale do zapanowania dzieciokracji w moim domu nie mogę dopuścić. Przyszedł czas dla mojej córki, by nauczyła się, że wokół są też inne osoby, że mają one swoje potrzeby, że nie wszystko wolno, a tym bardziej nie wszystko na już.

Przyszedł też czas dla mnie na naukę, ile egzekwować, gdzie postawić granice. Bo czasem przyłapuję się na tym, że Mania chce zrzucić 10-tą książkę - nie wolno, zjeść kabel od ładowarki - nie wolno, podrzeć gazetę - nie wolno. Wtedy patrzy na mnie wzrokiem mówiącym "To co wolno, jak nic nie wolno?!" Wg Pameli Druckermann ("Dlaczego w Paryżu dzieci nie grymaszą") pozwalać należy tak dużo, jak się da, ale tego, co nie wolno zawsze kategorycznie zabraniać. Szukam więc starej gazety do podarcia albo czegoś nowego, czyli atrakcyjnego np. drewnianej łyżki, która pozwoli zapomnieć o schowanej przed chwilą ładowarce.

Ale generalnie nie jest łatwo. Mania niby rozumie zakazy, ale zwyczajnie się do nich nie stosuje. Niedawno ciocia Gosia pogroziła palcem i powiedziała "Nununu!", a Mania od razu podchwyciła. Teraz, gdy zrzuca książkę, patrzy szelmowsko wzrokiem małego diablika, grozi sobie paluszkiem i... zrzuca kolejną. A we mnie się gotuje, bo wiem, że ona wie. A ja zastanawiam się, czy w danej konkretnej sytuacji pozwolić i wytrzymać czy zabronić i edukować. Aniołem nie jestem, Mania tym bardziej, ale codziennie ćwiczę cierpliwość. Mam nadzieję, że ona też powoli ją w sobie wyrabia.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Trzeci dziecięcy uszytek - komin

"A Wojtuś to ma komin. Taki z kolorowej bawełny. Są też dla dziewczynek. W różne wzorki." - powiedziała Marysiobabcia. Nie była to być może żadna sugestia, ale pojawiło się wyzwanie. W końcu jesień z pięknego polskiego babiego lata przemienia się w swoją trochę brzydszą i zimniejszą wersję.

Kupiłam więc Minky w serduszka i pasujący kolorystycznie bawełniany materiał w listki. Wszystko pasuje do czapki z szarym serduszkiem - naszego nowego nabytku od Limonki.

Szycie było wyzwaniem, bo Minky jest elastyczny i trochę ucieka, a dodatkowo drugi szew po długości nie jest taki łatwy do zafastrygowania. Wyszło prawie dobrze, w jednym miejscu tkanika jest ciut dłuższa, a w innym polar, ale komin pracuje, a do tego jest wywinięty, więc tego nie widać.

Ja szyłam z tkaniny w 100% bawełnianej, więc nie jest ona uciągliwa - pewnie komin posłuży Mani ten, może też kolejny rok. Gdyby dobrać elastyczną bawełnę z domieszką, komin rósłby przez kilka lat razem z dzieckiem.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Dzieci mają wszystko

Współczesne dzieci (no, może poza tymi najbiedniejszymi) mają wszystko. Chyba nie tylko ja spędziłam godziny, szukając prezentu dla jakiegoś kilkulatka. Czasem wiązało się to z tym, że jakieś dziecko mniej znałam, ale zwykle problem był taki, że to dziecko miało wszystko (sic!).

Relatywnie łatwo jest z noworodkiem - ponieważ skompletowanie pełnej wyprawki to zawsze spory koszt (nawet dla osób bogatych, bo wtedy sięgają po rzeczy z wyższej półki), najczęściej kupuje się większy numer ubrań, kocyk, grzechotkę czy ładny ręcznik. Można też przyjść z paczką pieluch czy mokrych chusteczek. Bliższa rodzina, chcąc kupić coś droższego, zawsze może kupić trochę na wyrost matę piankową czy matę edukacyjną, kołderkę do wózka, jak maluszek urodził się latem czy jesienią ew. jak już nie ma pomysłów, to np. dla dziewczynek jakąś dziecięcą złotą/srebrną emaliowaną na kolorowo biżuterię - nie zajmuje dużo miejsca (bo kupowanie dużych rzeczy na wyrost to niestety odbieranie dziecku miejsca do zabawy, w końcu czasy przepastnych PRLowych pawlaczy już minęły), a kiedyś z radością zostanie założona.

W przypadku kilkulatka sprawa jest bardziej złożona. W jego pokoju pewnie znajdziecie pełno ubrań, zabawek, kolorowe poduchy, tipi, namiot, dwa plecaki, gry, kredki, koce minky... I zazwyczaj to wszystko nie mieści się już w szafach czy na regałach. No i co tu podarować?! Czasem ratuję się jakąś grą edukacyjną, która może odciągnie dziecko na chwilę od komputera (jeżeli jest od 2 graczy, trzeba zastanowić się, czy dziecko ma z kim grać), czasem zestawem bardzo funkcjonalnym, bo kosmetykami do kąpieli w kolorowych dziecięcych opakowaniach (chociaż prędzej czy później się zużyje), a uratowana jestem, jak dziecko jest takim samym molem książkowym jak ja, mój mąż i Mania. Tak mam z naszą chrzestnicą, która kocha książki i dzięki której mogę wyszukiwać księgarskie perełki i dla roczniaka i dla kilkulatka :) Tak po prawdzie to aż dziwię się, że naszych przyjaciołom udało się kupić Mani zabawki, które się nie dublują i które są całkiem sensowne.

Sprawa oczywiście ma głębsze dno niż tylko problem z kupieniem prezentu. Po pierwsze, dla rodzica sterty zabawek są uciążliwe, jeżeli chodzi o funkcjonowanie domu, sprzątanie i przechowywanie. Marynia potrafi roznieść swoje zabawki po całym domu. Czasem zdarza jej się pozbierać klocki albo piankowe literki do pudełka, ale nie oszukujmy się, jeszcze trochę wody w Wiśle upłynie, zanim zrozumie, że stałym miejscem zabawek jest jej i tylko jej pokój i że to jest jej obowiązek, żeby tego pilnować. Chodzę więc wieczorem po domu i zbieram zabawki z podłogi, kanapy i ...kosza na pranie oraz wanny. Żeby móc odkurzyć i żeby się w nocy o  nie nie potknąć, gdy po ciemku wędruję do Mani, gdy obudzi ją jakiś zły sen albo wyrzynający się ząb. Mniej zabawek, to mniej zbierania, mniej mebli (=mniej odkurzania + więcej miejsca na zabawę) i więcej czasu razem.

Po drugie, mam wrażenie, że Mania już nie wie, czym się bawić. Każdą zabawkę złapie na chwilę, wyniesie, rzuci. Ulubioną zabawą jest destrukcja, czyli wyrzucenie klocków z pudełka, zrzucenie części lalek i pluszaków z półki albo wyrzucenie z torby zabawek, z których już wyrosła. Maria Montessori twierdziła, że roczne dziecko powinno mieć 8-10 zabawek i moim przekonaniu to jest naprawdę sensowne. Mani pochowane zabawki i tak zajmują pół jej komody, ale powoli zbieram się,  żeby zrobić miejsce w piwnicy na drugie pół i zostawić kilka najsensowniejszych. Takie zabawki można co jakiś czas wymienić na "nowe", czyli te schowane, a dziecko cieszy się i odkrywa je na nowo. Cieszy się zresztą też z drewnianej łyżki, pokrywki, pokrowca od okularów czy pustej butelki po szamponie. Wyniosłam większość zabawek grających, mimo że fajnie uczą piosenek, bo mam wrażenie, że ogłupiają i pobudzają moje wystarczająco już rozszalałe dziecko. Często cieszy się ona najbardziej, gdy włączy kilka muzyczek na raz i stworzy kakofonię, która dobije każdego dorosłego człowieka.

Po trzecie, te zabawki (i inne rzeczy kupowane do pokoju) kosztują. My większość z nich otrzymaliśmy w spadku po małych kuzynkach, ale regularnie powtarzam Mani ciociom, babciom i prababciom, żeby nie topiły pieniędzy w plastiku. Czasem też mam wrażenie, że niektórzy rodzice dużo bardziej skupiają się na dziecku niż na sobie. Wczoraj widziałam pięknie ubrane dziecko i mamę w przydługich spodniach szorującą nogawkami po bruku - i nie był to wystylizowany hippie look. Często jest tak, że w pokoju dziecka wiszą obrazki, pompony, girlandy i bawełniane modne lampki, a w pokoju rodzica nie ma nawet ani jednego zdjęcia lub obrazu (o cholera, u mnie też tak jest, a remont skończony dwa lata temu chyba już mnie nie tłumaczy;)). Warto dbać po równo o siebie i dziecko, żeby nie uczyć go, że jego potrzeby są ważniejsze od potrzeb rodzica, że jest ono od rodzica ważniejsze, że często rodzic od ust sobie odejmie, żeby było dla dziecka (i tak nie raz to zrobi). Że rodzic wręcz zakredytuje się,  żeby było na prezent czy wyjazd wakacyjny dla pociechy. Młody człowiek musi wiedzieć, że niektóre rzeczy są drogie, że niektóre są za drogie, że pieniądze kiedyś się kończą nawet w takim magicznym urządzeniu jak bankomat, że jest takie coś jak budżet domowy.

Po czwarte, warto uczyć dziecko, że nie można mieć wszystkiego. I natychmiast. Bo przyjdzie taki moment w życiu, że nagle młody człowiek usłyszy "nie". I bardzo się zdziwi. A potem pojawi się złość albo frustracja. Oczywiście pewnie szybko usłyszy "nie" np. przy próbie złapania gorącego piekarnika czy noża, ale "Nie wolno" i "Nie kupię ci" to dwie różne rzeczy. Pamiętam, jak byłam au pair w Niemczech i zajmowałam się tam 3,5-letnim Maxem. Jego tata był cudownie nieugięty w niektórych sprawach i to działało. Max urodziny miał na jesieni, ale całe wakacje jeździliśmy do składu budowlanego, który sprzedawał zabawki-miniaturki maszyn rolniczych, w Polsce chyba nadal niedostępne, a Max wybierał - może ciągnik Classa, może kombajn New Hollanda... Przy każdej wizycie próbował coś małego wyżebrać, ale wychodził z pustymi rękami. Nie było mnie na jego urodzinach, ale jego ojciec pisał, że ten pół roku starannie wybierany prezent bardzo go cieszył. A jak dziecko co chwilę coś dostaje, to te rzeczy stają się wielką bezwartościową masą.

Po piąte, niepodanie dziecku wszystkiego na tacy powoduje, że jest ono bardziej kreatywne, że szuka sposobów i rozwiązań. Odkryje, że można sobie na łące zrobić laleczki z pączków makowych, staw w starej miednicy, konika na kiju z miotły, namiot na balkonie z zasłonki, sznurka na pranie i spinaczy, domek dla lalek z pudełka po butach i wiele innych. A nawet jak nie zawsze zrobi coś z niczego, to odkryje, że niektóre rzeczy można sobie wyobrazić, pofantazjować.

Po szóste wreszcie, chciałabym, żeby moja córka wiedziała, że prezenty nie są najważniejsze. Żeby przyjazd dziadków kojarzył jej się z dobrą zabawą, a nie z prezentami. Żeby witała ich uśmiechem, a nie pytaniem: "A co dla mnie macie?". Żeby doceniała też czas spędzany razem, zabawy w chowanego, łaskotania, czytanie książek. Kiedyś czytałam w gazecie rubrykę typu "dzieci mówią" - na wiele poważnych tematów wypowiadali się kilkulatkowie - czasem zabawnie, czasem mądrze. Tematem tej konkretnej rubryki było Boże Narodzenie. Jedna dziewczynka powiedziała mniej więcej coś takiego: "My nie kupujemy sobie na Święta drogich prezentów. Bo w Święta ważna jest rodzina, to, że Pan Jezus się rodzi, a prezenty najmniej". Taka mała stara. Mądra bardziej niż niejeden dorosły. Ta mądrość była pewnie zaszczepiona przez jej rodziców, ale to przecież naturalne. Wryły mi się te słowa w serducho i teraz przy nadchodzących Świętach mam szansę, nie tylko, żeby z nich czerpać, ale też, żeby przekazać je innej małej dziewczynce.

Wierzę, że to wszystko zaprocentuje na przyszłość. Że Mania nauczy się, że na niektóre rzeczy trzeba poczekać, na inne oszczędzać, a na inne jeszcze zarobić. Że nie wszystko można mieć. Może kiedyś nie będzie należeć do "oburzonych". Bo skończyła studia, pracuje "aż" rok, a dostaje minimalną krajową na stażu i nie stać ją od razu na własne mieszkanie. Może uda mi się ją nauczyć, że do życia trzeba podchodzić z pokorą a nie z roszczeniami.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Targi rodzicielskie Mamaville

Dzisiaj po raz pierwszy udało nam się wybrać na targi rodzicielskie. W sumie nie licząc LaMillou i MiMiu, wszystkie firmy były dla mnie nowe. Czyli fajnie, bo można było obejrzeć dużo nowych pięknych rzeczy, m.in. ubranka, materiałowe zabawki, pościele, dekoracje. Ceny jak to hand made, czyli od średnich po zaporowe.

Plusem takich targów są też mini sesje oferowane przez fotografów. Ceny są mniej więcej o połowę niższe od klasycznych sesji, bo trwają one krócej, a fotograf może zrobić ich kilka jednego dnia.

Tomek kupił Maryni książkę "Bardzo głodna gąsienica", a siostrzenicy "Zróbmy sobie arcydziełko". Ja Maryni kupiłam grube pumpy na zimę, czapkę i królika Mimiu, w którym się zakochałam. Podobał mi się i królik, i szop, i lis, ale córa wybrała królika.

Najpiękniejszą rzeczą na targach była pościel Mona Moon - przecudna, z pięknymi ręcznie malowanymi rysunkami przenoszonymi komputerowo na bawełnę, materiał algowy lub bambus, które bez wątpienia przenoszą śpiącego w krainę baśni. Prawie 200 zł za najtańszy komplet to sporo, ale z drugiej strony to chyba jedyna rzecz na targach, przy której faktycznie płaci się za sztukę, talent i kreatywność, a nie za samą metkę hand made. Pościeli 90x135 chyba nie opłaca mi się kupować, bo Marysia wyrośnie z niej, zanim zdąży ją docenić. Ale na takie 140x200 chyba się kiedyś szarpnę. Poniżej wzór, który najbardziej mi się spodobał - kolekcja Niebo z dmuchawcami i ważkami.

Źródło: monamoon.eu

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Na farmie

U nas dwudniowe agrowczasy last minute. Nie dało się nie wykorzystać kilku dni ciepła :)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Drugi dziecięcy uszytek - pokrowiec na przewijak

Właśnie skończyłam swój drugi dziecięcy uszytek - pokrowiec na przewijak. Zajął mi dwa późne wieczory po uśnięciu Mani, a na dzisiaj został tylko tunel i gumka.

Uszyłam go do kompletu do nowej poduszki i powłoczki od Sangotrade. Pominęłam czarną lamówkę z racji tego, że taki pokrowiec dobrze czasem włożyć do odplamiacza, a czasem nawet do lekkiego wybielacza, więc bałam się, że lamówka szybko utraci swoją czerń. Ale może doszyję jakąś czarną kokardkę dla kontrastu.

Poszwa na kołdrę od kompletu jest jeszcze ładniejsza, ale póki co czeka na zimne noce w szafie ;)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Trójząb

Myślałam, że jak ruszyły tak późno, to zęby będą wychodzić jeden przez drugiego, wszystkie na raz, ale znowu okazuje się, że u dzieci nic nie jest takie przewidywalne.

Dzisiaj odkryłam dopiero trzeci ząb, dolną jedynkę.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Baby zombie

Mania na urodziny dostała świetny dres od cioci Anety. Nawet nie wiedziałam, że ktoś takie "wariactwa" produkuje. Jak się okazało, takie pomysły ma firma Zombie Dash. Mają też rozmiar dla dorosłych. Niestety ceny powalają tak, jak ubrania.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

1 rok!

Minął rok :) Marynia z małego ptaszka z przymkniętymi oczkami szukającego dziobkiem jedzenia wyrosła na małą panienkę. Czas się pożegnać z niemowlęctwem. Aż łezka się w oku kręci. Przez ten czas tyle się działo! Tyle zmieniało. 

Teraz zasuwa na dwóch nogach, czasami ładnie, a czasami kiwając się jak kaczuszka. Od dłuższego czasu perfekcyjnie schodzi z kanapy i wysoko zadziera nogę do wejścia spowrotem, ale nadal jest za wysoko, tylko u dziadków się jej udało wejść samodzielnie. Bierze grzebień i kizia się po włosach, bierze szczoteczkę do zębów i wkłada ją do buzi, bierze buta i klepie się nim w stopę. Niby najprostsze ruchy i czynności, a jednak wymagające pewnego zaawansowania myślowego. Klaszcze do muzyki, cmoka, jak widzi jedzenie, a ostatnio podpatrzyła mnie i pogłaskała się po brzuchu po dobrym obiedzie u babci. Macha na do widzenia gościom, gdy ubierają buty i paniom zagadującym w windzie lub na ulicy. Ludziom przypadkowo mijanym w parku czasem też.

Kocha zwierzęta, a przede wszystkim psy. Ale może tak mi się wydaje, bo widzi je najczęściej. W każdym razie na widok psa naśladuje szczekanie i nieźle jej to wychodzi. Za to krowa robi "uuuu", a owca "awe!" ;) Chciałaby mówić, ale krtań jeszcze nie ta ;)

Łobuzuje i dobrze zdaje sobie z tego sprawę. Rzadko tak bardzo chichota, jak wtedy, gdy wyrywa babci kabel antenowy ze ściany albo ukradnie mi coś z torebki i z tym ucieka. Ostatnio coraz mniej siedzi, czytając książki, a coraz więcej biega. Taki mały dynamit. Roznosi zabawki po całym domu, ale czasem też pozbiera klocki lub literki do pudełka. Czasem.

Przewijanie jest męczarnią dla nas obojga, bo trudno jej wyleżeć pół minuty. Uwielbia ciągnąć mnie za włosy, gryzie kabel od ładowarki, jak tylko go znajdzie, wrzuca telefony i inne rzeczy za kanapę, a co najgorsze, nie bardzo pozwala mi coś w domu zrobić, wisząc mi notorycznie na nodze i jęcząc, żeby wziąć ją na ręce i wszystko pokazać. Nawet w krzesełku do karmienia wstaje. Jak jest na dworze na własnych nogach, zawsze idzie w drugą stronę i nie chce już podać ręki. Chyba, że idę na plac zabaw - wtedy zasuwa ze mną dziarsko krok w krok. 

Na placu zabaw mogłaby siedzieć godzinami. Chyba nawet zapomniałaby o jedzeniu. Kiedyś była najmniejszym dzieckiem na placu. Teraz mniejsze dzieci pojawiają się na huśtawce, ale na zjeżdżalni, kiwaczku na sprężynie czy w piaskownicy Mania wciąż jest najmniejsza. A huśtawka zrobiła się już dla niej nudna. Oczywiście ja i moja mama zachowujemy się jeszcze jak rodzic-helikopter (taka kalka z angielskiego nazywająca tak rodzica, który krąży po placu nad dzieckiem zamiast dać mu się samodzielnie pobawić), ale Mania jeszcze nie ogarnia, że wejście pod huśtające się dziecko nie jest za dobrym pomysłem. Do tego jak widzi pod sklepem czy w galerii jakiś kolorowy samochodzik/helikopter/karuzelę/kaczkę, w którą wrzuca się monetę i zaczyna bujać, to podnosi ręce, pieje z zachwytu i pędzi. I tak dobrze, że jeszcze nie wie, że to się potrafi bujać. No niestety, gust jeszcze do wyrobienia :D Ale naprawdę nie wiem, skąd dziecko wie, że to jest fajne? Chyba jest to kwestia szalonych kolorów.

Niby jest szczupła, ale wygląda jak mały okrągły cherubinek z obrazu Rafaela o okrągłej twarzy, otoczonej kędziorami i małych lekko wydętych usteczkach. Ubranka nosi o numer mniejsze niż podpowiada rozmiarówka wiekowa. O centylach, wadze i wzroście nie napiszę, bo nie o to chodzi, żeby dziecko przystawić do linijki i wpisać we wszelkie tabelki i normy tego świata. W każdym razie jest zdrowa, żywiołowa i ruchliwa. Na tyle, że często ma w poważaniu drugą drzemkę i pada już na noc.

Kocha muzykę i taniec. Czasem słuchamy muzyki, czasem śpiewam, a Mania ugina nogi, machając pupką albo macha rękami do rytmu. Albo klaszcze.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Mania w Gruzji

Wyjazdy Mania znosi dobrze. Do wiosny jej ich oszczędzaliśmy, bo lekarze mówią, że układ nerwowy rozwija się przez pierwsze pół roku i wtedy dziecko powinno mieć stabilizację i spokój (3C noworodka: ciepło, ciemno, cicho). Co tu dużo mówić, przez pierwszy miesiąc czy dwa niemowlę nie potrafi nawet rozpoznać, czy pochylająca się nad nim twarz należy do jego mamy czy nie.

Gruzja to kraj, do którego pojechaliśmy kilka dobrych lat temu. Bodajże w 2009, czyli niewiele po wojnie. Jeszcze gdy nie była popularnym miejscem urlopowym, kiedy to jeździli do niej wariaci z plecakami, a Marcin Meller właśnie wydawał swój "Gaumardżos". Bałam się wtedy wojny na pograniczu i dziwnego robaczkowego alfabetu. Kraj okazał się piękny, jego mieszkańcy przyjacielscy i pomocni, monastyry pełne mistycyzmu, czacza (lokalny bimber pędzony na resztkach winogronowych) mocna, domowe wino tanie, a pomidory czerwone i soczyste. Teraz większym problemem niż znalezienie marszrutki do Upliscyche w pierdolniku na dworcu w Gori było dostosowanie charakteru wyjazdu do Mani. Zrezygnowaliśmy ze słynnego hostelu u Iriny, zredukowaliśmy liczbę godzin w drodze, a marszrutki zastąpiła wynajęta terenówka z fotelikiem.

Gruzja nadal jest piękna, a jej mieszkańcy przyjacielscy. Dodatkowo okazało się, że niesamowicie kochają dzieci. Potrzebowałam chwili, by przyzwyczaić się do tego, że obcy ludzie podchodzą, zaczepiają, łapią dziecko za ręce, za pucki, głaszczą i uśmiechają się. Mania za to odnalazła się w tym otoczeniu wyśmienicie. Mój mąż swój styl robienia zakupów zrelacjonował mi mniej więcej tak: "Wchodzę do sklepu, parkuję wózek koło wejścia, bo dalej ciasno, biorę dziecko na ręce, pani sprzedawczyni wychyla się przez ladę i zabiera mi dziecko z rąk, po czym ja spokojnie robię zakupy." Pewnie zjawisko nasilało też to, że Mania jest blondynką z porcelanową cerą i przypomina aniołka, podczas gdy lokalne dzieci mają śniade cery, czarne włosy i brązowe oczy.

Utrudnieniem dla podróżowania nawet w stolicy był bruk z dziurami, wysokie krawężniki, schody i parkujące gdzie się da samochody. Nawet jak w kilku miejscach były pochylnie, miały one 45 stopni i nie miałam odwagi zjechać po tych dłuższych niż metr. Miejscowi swoje dzieci noszą na rękach do momentu, aż dobrze będą przebierały nogami. Potem używa się nóg. Wózków używali tylko turyści, a że tych z dziećmi nie było znowu aż tak dużo, czasami łapaliśmy się na reakcji: "O Jezu, drugi wózek!". W metrze byliśmy chyba jedynymi właścicielami wózka od miesiąca, biorąc pod uwagę miny pracowników, gdy prosiłam, żeby otworzyli mi boczną blokadę ;) Poza tym na trudniejsze trasy mieliśmy jeszcze chustę, ale wózek w naszym przypadku jest lepszy, bo w nim mogę Manię uśpić albo szybko z niego wyjąć, gdy chce pobiegać.

Poza infrastrukturą były już same plusy. Przede wszystkim owce i krowy, a w Tbilisi sporo kotów i psów. Te dwa pierwsze gatunki Mania zobaczyła na żywo i usłyszała po raz pierwszy. Aż piszczała z radości, gdy zatrzymaliśmy się przy drodze i za zgodą pasterza podeszłyśmy do stada owiec, a one przemykały z dwóch stron, becząc. Krowy, jak widać na załączonym zdjęciu, oglądałyśmy i nawet głaskałyśmy w Gergeti. Co tam klasztor znany z okładek wszystkich przewodników, krowy to dopiero są fajne!

Co mogę poradzić osobom wyjeżdżającym z małym dzieckiem do tego kraju? Jak wynajmujecie samochód, koniecznie dopłaćcie te kilka dolarów do fotelika dziecięcego. Prawo tego nie wymaga, ale chodzi o bezpieczeństwo. Kierowcy są tu brawurowi, a drogi albo dziurawe albo szrotowe.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1