Czy plastik jest zdrowy?

 

Czy wiesz, że nieodpowiedni dobór naczyń może wpływać na zdrowie i wagę Twojego dziecka?

Kiedyś w Polsce królowały surowce naturalne. Dzieci ubierało się w bawełnę, wełnę (nikt wtedy nie płakał, że nie wolno, bo może się pojawić alergia, dopiero jak się okazjonalnie pojawiła, to się wełnę wykluczało), w domu były metalowe garnki, szklane butelki i słoiki. I smoczki kauczukowe. Co ciekawe, nie było też praktycznie śmieci, bo zniszczone ubrania szły na szmaty, a te potem były wrzucane do ognia, garnki zostały zeżarte na dworze przez rdzę w jeden-dwa sezony (nie było jeszcze stali nierdzewnej), szkło służyło długo, a jak się już potłukło, to uzupełniało betonowe fundamenty. żyliśmy dużo bardziej ekologicznie. Ale to już historia na inny wpis.

Potem zaczęły pojawiać się tworzywa sztuczne (zwane potocznie plastikiem) - były świetne, lekkie, kolorowe, a czasem nawet przeźroczyste. Najpierw w zabawkach, potem w przyborach kuchennych, potem we wszystkich dziecięcych akcesoriach. Ale czy cały ten plastik jest bezpieczny? Szczególnie, że obecnie posiadamy go dużo i najczęściej już nie wyobrażamy sobie, że butelka może nie być plastikowa, a miseczka melaminowa. Wydaje nam się, że skoro go sprzedają, to nie może szkodzić... Ale chociażby mój wczesniejszy wpis o wycofanych ze sprzedaży akcesoriach dziecięcych potwierdza, że tak nie jest. Zresztą ciężko uwierzyć, ale kiedyś za bezpieczny uważany był eternit, a za zdrowe papierosy ;) Za 100% bezpieczne możemy uznać substancje, które używamy setki lat, np. szkło, glinę, ceramikę.

Zróbmy zatem przegląd winnych, niewinnych i podejrzanych. I od razu zaznaczę: ja absolutnie nie namawiam do całkowitego wykluczenia tworzyw sztucznych ze swojego życia, bo jest to pierońsko trudne, a osoby, które się tego podjęły, zostałyby najprawdopodobniej uznane przez większość polskiego społeczeństwa za jakiś szalonych eko-terrorystów (nawet szczoteczki do zębów są plastikowe). Ale namawiam do poszerzenia swojej wiedzy w tym zakresie i podjęcia świadomej decyzji oraz pozbycia się tych najgorszych plastików ze swojego domu lub chociaż używaniavich zgodnie z przeznaczeniem.

Skąd się wzięło popularne oznaczenie "BPA Free"

Jednym z bardziej szkodliwych tworzyw sztucznych jest Bisfenol A (BPA). Jego sukces wynikał z tego, że był sztywny, cienki (więc lekki), przezroczysty (więc ładny) i do tego tani. Idealny na butelki dla dzieci. Obecnie wiemy, że substancja ta zaburza gospodarkę hormonalną u człowieka, zachowuje się jak hormon żeński estrogen (taka substancja w medycynie nazywana jest modulatorem hormonalnym), czyli u mężczyzn obniża wydzielanie androgenów, a u kobiet m.in. zaburza miesiączkowanie i obniża płodność. Dodatkowo zwiększa wydzielanie insuliny, czyli przyczynia się do otyłości i potencjalnych problemów cukrzycowych, a także przyspiesza namnażanie się komórek nowotworowych. Dosyć podobnie działa ftanalyn (guma arabska). BPA podejrzewany jest też o wywoływanie wad urodzeniowych u noworodków i chorób krążeniowych (m.in. poprzez zwiększenie krzepliwości krwi). Okazuje się, że u dużej grupy osób (również dzieci) z nadwagą oraz u kobiet z policystycznymi jajnikami (zaburzenie hormonalne) znaleziono bardzo wysokie stężenia BPA w moczu.

Źródło: http://icoffee.com

W 2011 był to najczęściej używany w przemyśle plastik. To, że był on bardzo powszechny potwierdza fakt, że znaleziono go w moczu 93% Europejczyków powyżej szóstego roku życia. Komisja Europejska w 2011 zabroniła używania go w produkcji butelek dziecięcych. W Stanach Zjednoczonych długo utrzymywano, że BPA jest bezpieczny, ale w końcu organizacje rządowe przyjęły do wiadomości wyniki badań naukowców, a może raczej uległy presji społecznej, bo Food and Drug Administration nadal twierdzi, że Bisfenol A jest bezpieczny (w każdym razie nie dotarłam do żadnego ich dokumentu głoszącego inaczej), ale w 2013/2014 kolejne stany zabraniały produkcji butelek i kubeczków dziecięcych z tym składnikiem. Niestety, wszędzie indziej nadal możemy go znaleźć (w talerzach, zabawkach, soczewkach okularowych, paragonach, amalgamatach dentystycznych, farbach do ścian, jako wyściółka metalowych puszek na żywność). Oczywiście najbardziej szkodliwy jest w produktach, które mają styczność z żywnością oraz w zabawkach niemowlęcych, które są często brane do buzi. Dobrze też zwrócić uwagę, żeby niemowlę nie bawiło się wyciągniętymi z zakupów paragonami. Negatywne działanie BPA nasila wysoka temperatura, czyli wkładanie talerzy i pojemników do kuchenek mikrofalowych i zmywarek, a także używanie ich do ciepłych potraw.

Kolorowa melamina - popularna ale czy bezpieczna?

Kolejnym WINNYM jest melamina. Tak, ta cudowna melamina, z której produkuje się piękne kolorowe dziecięce talerzyki, miseczki i kubeczki. Pierwszy raz zrobiło się o niej głośno, gdy w 2008 roku chińskie dzieci zatruły się mlekiem w proszku z dodatkiem melaminy, a sześcioro z nich zmarło (mimo że była ona w bardzo małym stężeniu). Potem utrzymywano, że melamina w naczyniach nie szkodzi, bo jest w innej postaci, ale badania przeprowadzone przez dwa niezależne zespoły z Uniwersytetu Medycznego w Kaohsiung i Szpitala Miejskiego Hsiao-Kang w Kaohsiung na Tajwanie pokazały, że grupa jedząca gorącą zupę z misek melaminowych miała ponad sześciokrotnie większe stężenie tej substancji w moczu niż ta jedząca z misek ceramicznych. Badanie to potwierdziło, że w trakcie ogrzewania melamina przenika do zawartej w niej żywności. Regularne używanie naczyń i sztućców z melaminy może skutkować jej przedawkowaniem, a to m.in. uszkodzeniem nerek, dusznościami, reakcjami alergicznymi, a badania przeprowadzane na zwierzętach mówią też o nowotworach.

Melamina uwalnia się w wyższej temperaturze (nie używajmy jej więc w kuchenkach mikrofalowych i nie myjmy w zmywarkach, nie stosujmy jej też przy gorących posiłkach) oraz w styczności z kwaśnymi potrawami, np. cytrusami. Nie znaczy to, że w przypadku zimnych potraw nie uwalnia się ona w ogóle, ale obecnie uznaje się ten poziom za skrajnie marginalny i bezpieczny. Ja radzę jednak na wszelki wypadek używać melaminowych naczyń jak najmniej, stosować do zimnych dań, a kupować je z atestem od znanych producentów, a nie te najtańsze z bazarku.

Co jeszcze?

Czy to już wszystko, chciałoby się zapytać? Popatrzmy więc na kody recyklingowe, które mówią nam, a jakiej substancji składa się dany przedmiot. To te małe cyferki otoczone strzałkami układającymi się w trójkąt.

Źródło: http://pet-bottles.ready-online.com

1) PET (ang. poliethylene terephthalate) - politeraftalen etylenu, mięknie w 265 stopniach, ale szkli się w 70 stopniach, tworzy się z niego głównie butelki na napoje, na ketchup, ale może znajdować się też w naczyniach, jest składnikiem tkanin i dzianin sztucznych np. polaru. W 2009 roku naukowcy z Uniwersytetu Goethego odkryli, że PET nawet w temperaturze pokojowej uwalnia ksenoestrogen (substancja mimikująca estrogen, a więc wpływająca na układ hormonalny). Badania rozszerzono na wiele popularnych opakowań PET i tylko jedno z nich nie zawierało tej substancji. Badania prowadzone wcześniej na Uniwersytecie Kreteńskim potwierdziły też, że w napojach przechowywanych w butelkach PET znajdowały się śladowe ilości rakotwórczego antymonu (im wcześniej butelkowane, tym więcej, czyli wydzielał się z czasem) - trójtlenek antymonu jest stosowany jako katalizator przy produkcji PET. Teoretycznie te ilości antymonu mieszczą się w normach amerykańskich (w temperaturze pokojowej). Nie doszukałam się badań, które potwierdziłyby, czy wszystkie wymienione wyżej substancje wydzielają się z gotowego PET, czy znajdują się w butelkach z racji błędów przy produkcji, a przecież przez te kilka lat ktoś powinien te badania powielić czy pogłębić (a tego nie zrobił). W każdym razie negatywne działanie wymienionych składników pogłębiane jest przez temperaturę, należy więc trzymać butelki z wodą czy napojem w cieniu. Stąd kategoria PODEJRZANY. Źródła popularne podają, że nie powinno się ich używać wielokrotnie, ale inżynierowie tego nie potwierdzają - nie ma znaczenia czy jedna woda w butelce stoi dwa tygodnie, czy wypijesz po tygodniu i dolejesz kolejną (np. do burelki z dziubkiem na trening). Byle nie wlewać do niej ciepłych napojów.

2) HDPE (ang. high density poliethylene) - polietylen o dużej gęstości, twardy i wytrzymały, topi się w 125 stopniach, ma bardzo wysoką odporność chemiczną. Tworzy się z niego sztywne przedmioty np. bidony, miski. Uważany obecnie za BEZPIECZNY.

3) PVC (ang. polyvinyl chloride) - polichlorek winylu (PCW, potocznie i niepoprawnie: PCV), wytrzymały mechanicznie i odporny na działanie wielu rozpuszczalników, stosowany szeroko w przemyśle, też przy produkcji opakowań (np. folii do żywności). Przy spalaniu wydzielają się trujące dioksyny, ale oczywiście mówimy o przechowywaniu żywności, nie o paleniu (palenie plastików w piecach czy ogniskach jest w Polsce zakazane). Artykuły popularne mówią o jego szkodliwości, ale znowu nie znalazłam na ten temat żadnych poważniejszych prac. PODEJRZANY?

4) LDPE (ang. low density poliethylene) - polietylen o niskiej gęstości, podobny do HDPE tylko bardziej elastyczny. BEZPIECZNY.

5)  PP (ang. polypropylene) - polipropylen, jedno z częściej używanych tworzyw sztucznych, również do produkcji opakowań, małych AGD i zabawek; stabilny chemicznie w temperaturze pokojowej (działają na niego niektóre silnie żrące substancje, np. kwas solny, ale to nas w domowych warunkach nie dotyczy), można go spokojnie stosować w temperaturze do 100 stopni, przy ok. 120 stopniach zaczyna mięknąć - staje się plastyczny, ale nadal jest wysoce stabilny chemicznie. BEZPIECZNY.

6) PS (ang. polystyrene) - polistyren (m.in. styropian), służący głównie do produkcji tanich pojemników na jedzenie na wynos (popularny "chińczyk"), tacek na mięso lub owoce, też zabawek (nie tylko w formie styropianu, np. szczoteczki do zębów też są z polistyrenu). Nie doszukałam się konkretnych badań naukowych, które mówią, że jest szkodliwy, ale artykuły popularne twierdzą, że jest. Faktem jest jednak, że w procesie spalania wydzielają się substancje szkodliwe, więc absolutnie nie powinno się podgrzewać go razem z jedzeniem w kuchence mikrofalowej. Najprawdopodobniej sam fakt włożenia do takiego pojemnika ciepłego jedzenia sprawia, że pod wpływem temperatury wydzielają się substancje trujące. PODEJRZANY? Dodatkowo nie podlegający recyclingowi, więc zaśmiecający środowisko.

7) Other, czyli inne - ta kategoria to taki worek, w który wpadają wszystkie niewymienione pod wcześniejszymi numerami tworzywa sztuczne i ich mieszanki - i te szkodliwe jak BPA czy melamina i te nowoczesne technologicznie. Niektórzy zalecają na wszelki wypadek nie używać żadnych produktów z "7". Ja osobiście zaleciłabym ostrożność - jak jest to wyrób dużej znanej firmy (która bardziej dba o opinię) i jest na nim napisane "BPA Free" lub "BPA 0%", to chyba można zaryzykować, ale raczej do zimnych przekąsek. Gdzieś znalazłam informację, że Bisfenol B i C mają podobne właściwości, co Bisfenol A, ale z racji niezbadania nie zostały zakazane. W tej kategorii są substancje niepodlegające recyclingowi.

Podsumowując

Tworzywa sztuczne o kodach "2", "4" i "5" są uznawane za bezpieczne. Tworzywa o kodach "1", "3" i "6" niby są uznawane za bezpieczne, ale często tylko w szczególnych warunkach np. w temperaturze pokojowej, więc wchodzą w kategorie podejrzane - jeżeli nie zdecydujecie się ich wyeliminować ze swojego domu, to chociaż nie wkładajcie do kuchenek mikrofalowych i zmywarek, nie trzymajcie na słońcu i nie używajcie do gorących potraw. W przypadku "7": wyrzućcie BPA (raczej nie powinniście mieć go w domu, chyba że jakieś stare rzeczy), a w przypadku melaminy i innych substancji z kodem "7" analogicznie jak wyżej: albo wyrzućcie albo używajcie tylko do zimnych potraw.

Co zamiast tego?

Bezpieczne są na pewno szkło, glina, porcelana, stal nierdzewna. Największy problem mamy chyba przy dzieciach, bo większość z wymienionych tworzyw łatwo się tłucze. Rozwiązań jest kilka:

1) zainwestować w szkło nietłukące (a zasadniczo ciężko tłukące) typu laminarc - u mnie takie szkło pojawiło się, gdy młoda miała 1 rok i dobrze się sprawdza (do tej pory stłukł się jeden talerzyk i jedna filiżanka, ale oba z czasów mojego dzieciństwa, więc słabsze ze starości),

2) kupić naczynia z dobrych polimerów,

3) zaufać dziecku - moja młoda zaczęła używać niedużych szklanek ze zwykłego szkła przed drugimi urodzinami i jeszcze żadnej nie stłukła,

4) poszukać tworzyw zastępczych takich jak bambus.

Jeżeli uważasz ten artykuł za wartościowy, proszę, podziel się nim ze swoimi znajomymi :) Dziękuję :)


Źródła:
http://bombakaloryczna.pl/butelki-pet-bezpieczne-czy-niezdrowe/
http://io9.gizmodo.com/how-to-recognize-the-plastics-that-are-hazardous-to-you-461587850
http://zdrowie.3obieg.pl/czy-opakowania-na-zywnosc-moga-byc-trujace
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2453150/
Wikipedia (definicje tworzyw sztucznych)
Trrochę pierwszych źródeł straciłam, jak do nich dotrę, to uzupełnię listę

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Czy brzydki znaczy zły?

Byłam niedawno na urlopie na Sardynii. Kilka dni wcześniej usłyszałam od bliskiej osoby pytanie, czy mam strój jednoczęściowy, bo przecież chyba tak się nie pokażę na plaży. No przecież! Moje cztery kilogramy lekkiej nadwagi są tak wstrętne, że najlepiej, żebym chodziła w worku pokutnym z otworami wyciętymi na oczy!

 

Czy zrobiło mi się przykro? Nawet nie bardzo, bo ja jestem osobą o dużej samoświadomości i akceptacji. Nie napiszę, że nie chciałabym mieć tych 4 kg mniej, bo bym skłamała. Jasne, że bym chciała. Chociaż ubrania by na mnie lepiej leżały. Po prostu jestem trochę leniwa, trochę nieogarnięta, a trochę zbyt kochająca dobre jedzenie, żeby się za siebie zabrać. Bo co ja się będę zasłaniać 10 godzinami w pracy z dojazdami, opieką nad dzieckiem i prowadzeniem domu. Pewnie jakbym się bardzo zaparła, to bym schudła. Nawet próbowałam biegać o 23 w nocy, ale jakoś ostatnio nie dawałam rady.

 

Ale smutna była myśl, że żyjemy w czasach, które głoszą uwielbienie ideału. Nawet nie piękna, co właśnie idealności. To wszystko jest dodatkowo podkręcane przez idealnych celebrytów, idealnych bohaterów seriali wiodących idealne życia, idealne długo stylizowane i fotoszopowane zdjęcia znajomych na Instagramie.

 

Byłam w tych Włoszech. Byłam na plaży. Patrzyłam na ludzi. Nie przyglądałam się im specjalnie, ale tak po prostu oczy rejestrują, kto Cię mija. A koło mnie przechodzili ludzie całkowicie różni: młodzi, chudzi, grubi, krzywi, pomarszczeni i nawet z bliznami. Nikt nie wydawał mi się brzydki, chociaż w konkursie piękności nie daliby rady. Oni byli jedyni w swoim rodzaju, każdy niósł jakiś bagaż doświadczeń - rozstępy u kobiet potwierdzały, że pewnie są matkami, a zmarszczki staruszków, że z niejednego pieca chleb jedli. Do tego rysy trochę zdradzały o przyzwyczajeniach człowieka: kto się dużo śmieje, kto pali, a kto zapewne lubi piwo.

 

A my byśmy chcieli wszystko zrównać do jednego słusznego wzorca, ładnego, ale nudnego, pustego, standardowego. Nic niemówiącego o człowieku, będącym w pewnym rodzaju jego maską. Ten same chude brzuchy, te same podniesione policzki, niezmienny pół-uśmiech Mony Lisy po botoksie.

 

I nie mówię, żeby o siebie nie dbać. Zadbane ciało to zdrowe ciało. Nadwaga nigdy nie jest wskazana, szczególnie duża. Ale nie każdy ma czas, nie każdy ma takie priorytety, nie każdy chce katować swoje ciało na siłowni, nie każdy ma czas gotować, nie każdy umie sobie zbilansować dietę i przede wszystkim nie każdy jest zdrowy. Bo otyłość może być przyczyną chorób, ale może być ich skutkiem. Gdy widzę otyłą osobę, myślę sobie, że albo jej z tym w miarę komfortowo, albo jest chora. Dopiero jak widzę bardzo otyłą osobę, która ledwo się porusza, robi mi się przykro, bo wiem, że jest jej w życiu bardzo ciężko. Ale czy odczuwam, że jest w jakiś sposób ode mnie gorsza? Nie. Szkoda mi też dzieci z dużą otyłością, bo wiem, że poza przypadkami borykającymi się z chorobami, to są dzieciaki, które to wyniosły z domu, często nie znają alternatywy, bardzo ciężko im będzie w przyszłości zadbać o siebie, będą narażone na różne choroby, a rówieśnicy mogą być wobec nich niesamowicie prześmiewczy.

 

Na swoją grubość jeszcze mamy pewien wpływ, a co z resztą? Czy możemy coś z tym zrobić, że urodziliśmy się mali, z odstającymi uszami, dużym nosem, rudzi czy piegowaci? Czy to mądry argument, żeby nazywać polityka małym czy rudym, próbując go tym obrazić? Abstrahując od tego, że nie ma czegoś takiego jak obiektywne piękno, to czy brzydki znaczy zły? Gorszy? Ludzie pierwotni wybierali partnerów, którzy byli ładni, to jest proporcjonalni o ładnych rysach i skórze. Bo wszelkie defekty organizmu mogły świadczyć o uszkodzeniu genetycznym lub przebytej chorobie. A takie jednostki natura próbowała wykluczać z doboru naturalnego. Starożytni Grecy głosili swoją triadę DOBRY = PIĘKNY = PRAWY. Tylko co, gdy ktoś urodził się brzydki? Czy to znaczyło, że był zły? A może to, że był dobry, świadczyło o jego pięknie?

Teraz mamy rozwiniętą genetykę i medycynę, wiemy, że ktoś jest chory na podstawie badań, a nie oglądu jego fizjologii. Wiemy też dzięki medycynie sądowej, że nie ma czegoś takiego jak charakterystyczne cechy sprawcy, a mordercą potrafi tak samo być piękna kobieta i przystojny mężczyzna. I wiemy też, że dzięki technologii nie potrzebujemy tak dużej grupy dobrych genów, a raczej lotny umysł. "Wyszliśmy z lasu" z całym rozwojem, technologią, systemem społecznym, który reguluje nasze zachowania. Mamy coraz większą wiedzę... tylko nadal naśmiewamy się z kogoś o odstających uszach. Nadal brzydki znaczy zły.

 

Ja mam w tym zakresie osobiście problem ze starymi baśniami, bo przecież Kopciuszek, Śnieżka czy Bella są piękne, a złe siostry, macochy czy Baba-Jaga są brzydkie. Wyjątkiem jest "Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków", w której macocha była drugą najpiękniejszą kobietą na świecie, ale w sumie nie pasowało to nawet rysownikom Disneya i mimo długich rzęs i ładnie skrojonych ust ma w sobie coś strasznego i odpychającego. Pewien przełom przyniosły późniejsze bajki Disneya, a dokładniej "Dzwonnik z Notre Dame".

Wiem, że świat nie jest czarno-biały, ale dzieci dopiero uczą się rozróżniać i nazywać swoje emocje, więc psychologia każe dzieciom taki świat kreować, a szarość wprowadzać z wiekiem. Dlatego zła królowa po prostu jest kategorycznie zła, a nie jest zwykłą, zmęczoną życiem kobietą, która przez samotny pobyt w zamku i małe zainteresowanie kochanego męża stała się złośliwa, wredna i cyniczna. A Śnieżka jest cudowną uroczą dziewczyną kochaną przez wszystkich i jakoś nikt nie zauważa, że jest pierońsko naiwna, trochę życiowo niezaradna i dała się wyrzucić z własnego domu. Te bajki pokazują prosty świat pełen wyraźnych skrajności. A żeby te skrajności jeszcze bardziej podkreślić, złe jest brzydkie, a dobre ładne. Żeby dzieci od razu mogły kategoryzować postaci jako dobre i złe.

Tylko czy nie wylewamy dziecka z kąpielą? Czy nie uczymy naszych dzieci, że brzydota, niezależnie od jej mniej lub bardziej subiektywnej definicji, jest czymś złym, czego należy w najlepszym razie unikać? Czy nie kodujemy w ich głowach pewnych schematów? Czy to nie przez nas kiedyś moje dziecko może się naśmiewać z innego albo inne z mojego? Moja Mania kiedyś zła powiedziała mi: "Nie lubię cię! Jesteś brzydka!". Wiem, że musiała ten tekst przynieść z przedszkola. I wiem, że to kolejne wyzwanie postawione przede mną jako rodzicem.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Zabawki mojej córki są jej!

 

Wyobraź sobie taką sytuację:

➡ Przychodzisz do pracy, a przy twoim biurku ktoś siedzi. "To jest Jola. Ona jest nowa. Musisz być gościnna i podzielić się z nią swoim biurkiem", mówi szef.

Albo:

➡ Siedzisz na ławce przy placu zabaw, dosiada się ktoś, wydziera Ci z rąk telefon z komentarzem, że tylko sobie smsa wyśle.

 

Fajnie? Spokojniejsi stwierdzą, że co najmniej dziwnie. A bardziej nerwowych krew zaleje.

Dlaczego więc dzieciom każemy oddać swoje zabawki i to jeszcze z uśmiechem? Skoro my jesteśmy tak przywiązani do rzeczy, dlaczego one miałyby nie być? Rozumiem, że próbujemy dzieci uczyć się dzielić, ale czy sami aż tak bardzo się dzielimy swoimi rzeczami? Komu pożyczysz swój samochód czy telefon? Co tak naprawdę jesteś w stanie pożyczyć obcemu? Papierosa, zapałki, mapę, nóż w schronisku... coś więcej?

 

Dziecko to też człowiek. Młody, ale taki sam człowiek jak ja i Ty. Tak samo czuje, a nawet bardziej. Bardziej, bo życie go jeszcze mało doświadczyło, więc każda emocja jest przeżywana dużo silniej (stąd u dzieci takie napady histerii). Powiesz, że ich rzeczy są mniej warte. Ale dzieci nie znają realnej wartości rzeczy. One tylko wiedzą, jaką wartość niosą dla nich samych - balonik czy bryloczek z odpustu może być tak samo ważny jak platynowa karta kredytowa. Wiedzą tylko, że coś się im przyda lub się podoba (i tak samo dawni mieszkańcy Ameryki Łacińskiej oddawali złoto za kolorowe szkiełka).

 

Czy więc dziecko musi się dzielić? Ja uważam, że nie. Że ma prawo do swoich rzeczy i ma prawo samodzielnie o nich decydować w całkiem szerokim zakresie. Uczę moją córkę, żeby pytała innych dzieci, czy może wziąć ich zabawki. Tak samo wie, że nie musi się dzielić swoimi zabawkami (ale tego nie muszę ją uczyć, to wie instynktownie). Życie nauczyło ją też, że czasem ktoś może chcieć bez pozwolenia wziąć coś, co należy do niej, więc sama w przedszkolu każe chować swojego najkochańszego misiaczka do plecaka.

 

Żeby nie było wątpliwości, uczę też córkę dzielenia się. Gdy przychodzi do nas malutka sąsiadka i czasami Mania staje okoniem, przypominam jej, że przecież tamta dziewczynka pozwala się Mani bawić swoimi zabawkami (jeszcze nie weszła w wiek "moje", hihi) i zadaję pytanie, czy chciałaby, żeby tamta tak samo chowała swoje zabawki. A gdy czasem na placu zabaw inne dziecko łapie Mani foremkę, a ona ma niezdecydowaną minę, tłumaczę, że tamto chce pożyczyć na chwilę i zaraz odda. Zwykle działa. Gdzie jest różnica? Ano w tym, że Mania decyzję podejmuje samodzielnie. I w tym, że gdy ostatecznie czasem mówi "nie", to ja tę decyzję szanuję. Wtedy też sugeruję, że jak nie chce, to niech np. nie oddaje ukochanej lali, ale może pożyczyłaby tę mniej lubianą. I to już zawsze działa.

 

Widzę, że moje podejście w tym zakresie przynosi pozytywny skutek. Mania zwykle się dzieli, bo:
- wie, że jej rzeczy są jej i nikt jej ich wbrew jej woli nie zabierze, więc jest o nie spokojna,
- samodzielnie podejmuje decyzję, czy chce pożyczyć zabawkę, a jak wiadomo decyzja własna jest lepsza niż narzucona,
- wie, że jak będzie chciała swoją rzecz spowrotem, to ja pomogę jej to wyegzekwować.

 

Co więcej, kiedy przychodzi do mnie koleżanka z malutkim dzieckiem, Mania zwykle sama biegnie do swojego pokoju, wraca z małą książeczką albo prostą zabawką i kładzie ją niemowlakowi na kolanach.

 

I oczywiście Mania ma swoją ulubioną lalę, wózek, misia i ostatnio piłkę, którymi się nie dzieli, ale ja uważam, że takie jest jej prawo.

 

A co wy uważacie na temat? Zapraszam do komentowania :)

 

 

PS. Pamiętaj, że niemowlę czy roczne dziecko nie zna pojęcia upływu czasu, nie rozumie, ile to jest "na chwilkę", dla niego minuta jest jak wieczność. W moim przypadku 2,5-latka zaczęła powoli ogarniać swój ostatnio ulubiony zwrot, przy czym na początku to ona więcej pożyczała ode mnie "nachijkę".

Zdjęcie: licencja CC0 Public Domain, Dariusz Sankowski

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Mania ogrodniczką

Dzieci zwykle traktują wiele codziennych czynności jak dobrą zabawę. A ponieważ mężnego nie ma, a ja mam niezłą listę zadań do zrobienia, zaangażowałam Manię w swoją pracę, a dokładnie w przesadzanie kwiatków.

Właściwie to większość pracy wykonała ona, bo jak zabrała łopatkę, to już nie chciała oddać. "Mama sadzi rękami, a ja łopatką, bo nie mam rękawiczek". Dobrze, że znalazłam jeszcze jeden worek ziemi i doniczkę w piwnicy, bo rozmach był :D "Jeszcze, jeszcze, fajne to!".

Jeszcze mam parę kwiatków do przesadzenia, tylko muszę kupić doniczki. "Tak, kup, jutro kup, znowu będziemy sadzić". Także czasem zamiast na siłę szukać zabaw, a pracować, jak dziecko śpi, lepiej zrobić to razem :D

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Nowa odsłona kultowej serii "Poczytaj mi, mamo"

Możecie wierzyć lub nie, ale "Poczytaj mi mamo" to seria wydawnictwa Nasza Księgarnia, którą pamiętam jeszcze z własnego dzieciństwa. Wtedy były to kwadratowe kilku-kilkunastostronicowe książeczki w miękkiej oprawie. Większość z nich ma tyle lat, co ja i kilka jeszcze uchowało się w naszej rodzinnej biblioteczce.

Kilkanaście już lat temu Nasza Księgarnia postanowiła wznowić wydanie serii, ale w zmienionej formie. Po 10 opowiadań zostało zebranych w jeden tom w twardej oprawie z dokładnym odwzorowaniem treści i tak charakterystycznymi rybkami i koniczynkami na okładce. Olbrzymie brawa dla wydawnictwa za zachowanie rysunków świetnych polskich rysowników i odwzorowanie graficzne starych wydań łącznie z okładkami zewnętrznymi i wewnętrznymi, przez co pewnie niejednemu rodzicowi oczy zaszkliły się ze wzruszenia, jak brał tom do ręki i przypominał sobie stare opowiadania. Ja w każdym razie sporo z nich pamiętałam łącznie z obrazkami, co mnie zaskoczyło. Takich "oryginalnych" tomów do tej pory wydano już osiem, a do tego jeszcze kilka innych ("Baśnie braci Grimm", "Mitologia" czy "Dzieci z Bullerbyn") w spójnej oprawie.

Z jednej strony wydanie było ładne, estetyczne, takie szlachetne (gruba oprawa, porządnie szyte tomy z metalicznymi kokardami na okładce), z drugiej miałam obawy, żeby taki tom dać dziecku do podglądania (duży, ciężki i nie daj Boże jeszcze się zniszczy) w przeciwieństwie do moich starych bajeczek (a przecież to one stają się powoli białymi krukami). Trochę takie do postawienia na półce i podziwiania. Irytowało mnie też to, że książki dla lepszej proporcji stały się prostokątne i otrzymały biały pasek nad i pod tekstem, przez który zużyto więcej papieru, a książki są większe, cięższe i naturalnie zajmują więcej miejsca (na półce tego nie czuć, ale gdy się pakuje plecak skarbów na weekendowy wyjazd do babci już tak). "Gdyby były kwadratowe byłyby idealne", myślałam.

Mimo tego, co wyżej napisałam, nasze tomy bynajmniej nie zalegają u nas na półce celem prezencji, tylko są intensywnie użytkowane i zasadniczo zamieszkały na mojej szafeczce nocnej. Gdy dziecko ma około 2,5-3 lata pojawia się u niego potrzeba dłuższych opowiadań i ciut bardziej rozbudowanej fabuły, nawet kosztem obrazków. Sporo też czyta się do snu. Te opowiadania są ładne, przyjemne, mądre. Bestsellery ostatnich lat wydają się takie ciekawe, kreatywne, wręcz interaktywne, z zaskakującymi rysunkami, ale niektóre z nich przy zestawieniu z taką klasyką wyglądają trochę głupkowato. Zresztą ostatnie trzy książki wypożyczone jedna po drugiej przez Manię z biblioteki (chodzi z tatą, ale sama oddaje, wybiera i pożycza) to nieposiadane przez nas tomy z tej serii. W opowiadaniu "Hihopter" (księga szósta) jest tak zakochana, że ciężko nam było ją niedawno oddać i teraz jest to pierwsza książka na liście do kupienia. Na drugim miejscu jest "Stefek Burczymucha" (księga czwarta), którego duże fragmenty znam na pamięć.

Jak mnie więc ucieszyło, gdy dowiedziałam się, że Nasza Księgarnia przygotowała nowe wydania "Poczytaj mi, mamo", których premiera odbędzie się za niecałe 2 tygodnie. Środek pozostał w tej samej niezmienionej szacie graficznej, okładki wizualnie stały się bardziej dziecięce i lżejsze, tomy kwadratowe (ta sama szerokość), więc trochę mniejsze i fizycznie lżejsze. Szkoda tylko, że twórcy nie pomyśleli o odchudzeniu tomów przez zejście z 10 opowiadań do 5-7 nawet kosztem zrobienia delikatniejszej okładki. Wtedy książka byłaby odpowiednia do małych rączek trzy-czterolatków. I szkoda, że mam już kilka tomów w domu, bo nie lubię mieszać wydań, ale teraz kupiłabym raczej te nowe. Ale... nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło: stare wydania w sklepie internetowym Naszej Księgarni są przecenione o 50% :D

Która się Wam bardziej podoba?

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

CzuCzu Duuuże Puzzle Wieś - recenzja (2+)

Ponieważ dostaliśmy sporo zabawek po kuzynkach, to relatywnie mało ich kupuję, bo wyznaję minimalizm. Zauważam fajne nowe marki powstające na rynku, ale nie zawsze mam okazję je przetestować. Z marką CzuCzu pierwszy raz spotkałam się, gdy Mania otrzymała dwuczęściowe puzzle do nauki kolorów - dobrze przemyślane i fajnie zrobione. Mamy też trochę drewnianych puzzli innych firm i wydawało mi się, że potrzeba nam jeszcze trochę czasu zanim Mania zacznie układać "normalne" puzzle o małej ilości elementów. A tu nagle chrzestny przyniósł pod choinkę CzuCzu Duuuże Puzzle Wieś i okazało się, że jest zabawka, która tę lukę wypełnia.

Puzzle są bardzo duże - jeden element ma  33x28 cm a gotowa układanka 98x68 cm. Elementy, których jest 35 sztuk, są w miarę symetryczne (na jednej osi są dwie wypustki, a na drugiej dwa wcięcia), ale każdy ma troszkę inny kształt, więc niepasujący element faktycznie nie pasuje. Dodatkowo rysunek jest tak namalowany, że jakiś charakterystyczny motyw jest na 2-4 elementach, np. głowa chłopca jest rozcięta na pół. Dzięki temu dokończenie jednego motywu otwiera pole dla kolejnego (np. po ułożeniu świnki na brzegu układanki pojawia się kilka piór indyka i można szukać reszty indyka). Jakość wykonania też jest wysoka - puzzle są kartonowe, ale dużo grubsze niż klasyczne, nie da się ich łatwo zgiąć czy złamać. Brzegi też są dobrze wycięte - wydaje mi się, że nie powinny się rozwarstwiać, ale o tym napiszę za jakiś czas.

Mania swoimi puzzlami się zachwyciła. Myślałam, że pierwszy raz będzie trzeba je za nią ułożyć, a okazało się, że układała w miarę sama przy instruktażu i małej pomocy. Jak zostało jej kilka ostatnich elementów, to troszkę się znużyła i zrobiła sobie małą przerwę, ale zaraz do nich wróciła, dokończyła i zarządziła ponowne układanie. Drugi raz był jeszcze bardziej samodzielny i bez podglądania ściągi na opakowaniu. Rano... taak... Mania od razu po obudzeniu pobiegła je układać.

  

Puzzle mamy już ponad tydzień. Są w regularnym użyciu, natomiast często są układane w części, porzucane i wtedy proszę o ich poskładanie, bo Mania w zabawie parę razy się na nich poślizgnęła, a zajmują sporo przestrzeni. Oczywiście moja prośba skutkuje tym, że Mania nie chce ich składać, tylko dalej układać. Z czasem dostrzega coraz drobniejsze elementy pojawiające się na kilku elementach albo nieoczywiste dopasowania i sprawnie je łączy.

Puzzle są świetne, rozwijają manualnie, ćwiczą koncentrację, spostrzegawczość i rozpoznawanie wzorów. Kolory są wyraziste, ale jeszcze nie jaskrawe. Wykonanie pierwszorzędne. Nie są bardzo duże - pudełko zajmuje tyle miejsca, co dwie książki albo zestaw lego, a wprowadzają dużo urozmaicenia do innych zabaw. W przypadku bardzo ruchliwych dzieci zapewniają momenty skupienia i wyciszenia (a rodzicowi - trochę ciszy i spokoju ;)). Z dwulatkami można też porozmawiać o ułożonych zwierzętach i ich zwyczajach.

Mam wrażenie, że obok ciastoliny to będzie mój ulubiony prezent na drugie urodziny dla znajomych dzieciaków, a Marysia jeszcze kiedyś dostanie coś od CzuCzu :)

Producent pisze:

"Wesoła gromadka z gospodarstwa zaprasza do zabawy! Każdy maluch znajdzie tu swojego ulubieńca: łaciatą krówkę, wesołego konika, czy puchate owieczki.

Duuuże Puzzle Wieś to propozycja dla najmłodszych puzzlomaniaków. Małe rączki z łatwością dopasują do siebie duże, wytrzymałe elementy, a piękna i kolorowa grafika zachęci je zabawy.

Układanka składa się z 35 elementów.

Po złożeniu ma wymiar 98x68 cm."

Producent: Bright Junior Media

Wiek sugerowany: 2+

Mój wiek: 2+
Ilość elementów: 35 szt.
Wielkość elementu: 33 x 28 cm
Wielkość układanki: 98 x 68 cm
Materiał: Gruby karton

Cena sugerowana: 54,90 zł

Można kupić już od: 35,49 zł (livro.pl)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Co może połknąć dziecko?

„Trzymać z daleka od dzieci” – tak jest napisane na wszystkich środkach chemicznych. Ja czasami żartuję, że zasadniczo wszystko powinno się trzymać z daleka od dzieci, czy to dokumenty czy kieliszki. Ale przecież nie da się podwiesić wszystkiego w mieszkaniu na 1 metr od podłogi. Musimy zdecydować, co można pozwolić dziecku zniszczyć, a co nie oraz być świadomym, co może dziecku poważnie zaszkodzić. Czasem nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak bardzo.

"Dzieci widzą rzeczy inaczej" - plakaty stworzone w ramach kampanii społecznej przez Lemz Advertising Agency z Amsterdamu, źródło: www.foodista.com

Chemia domowa

Poza zasięgiem dzieci kategorycznie muszą znaleźć się silnie żrące produkty, takie jak płyn do toalet, środki do udrażniania rur (typu "kret"), wybielacz, kwasy kosmetyczne i te, która może wyglądać jak cukierki, np. kostki do zmywarki czy kulki do prania. I nie wystarczy zamknąć je do szafki, której dziecko nie potrafi otworzyć, bo któregoś dnia może ono nas zaskoczyć nową umiejętnością. Powinniśmy trzymać je odpowiednio wysoko lub pod kluczem. Jeżeli mimo wszystko dojdzie do ich spożycia, nie należy powodować wymiotów, gdyż drugi raz poparzą one przełyk i gardło (w żołądku działa naturalny kwas solny, więc ma on pewną odporność na kwasy), a podać wodę w ilości, która nie wywoła wymiotów, oraz w przypadku substancji zasadowej (np. "kret") dodatkowo jakiś produkt białkowy np. mleko z białkiem jaja kurzego. Oczywiście należy zabrać dziecko do szpitala i koniecznie zabrać ze sobą spożyty preparat (odtrutka będzie dobrana do jego składu). Łagodniejsze detergenty, takie jak szampon czy płyn do mycia naczyń, też powinny być poza zasięgiem dzieci, ale powiedzmy, że w przypadku braku miejsca, mogą stać na niższej półce w zamykanej szafce.

Pamiętajmy też o tym, żeby nie przelewać niczego do butelek zastępczych, szczególnie takich po napojach czy lekach. Często tak robimy, gdy np. ktoś ma nam odlać trochę benzyny czy lakieru albo gdy sami chcemy się pozbyć prawie pustej wielkiej butelki. Może się bowiem okazać, że większe dziecko (ale i inny dorosły) wpadnie do garażu, zobaczy butelkę, pomyśli, że to napój i wypije. Albo w pośpiechu chcemy podać dziecku lek (a wtedy działamy w stresie), a zamiast wyleczyć to go dodatkowo zatrujemy. Dodatkowy problem jest taki, że często w szpitalu ciężko jest nam określić, co było w tej butelce i odtrucie dziecka zajmuje więcej czasu, bo laboratorium musi zbadać zawartość butelki (zabieramy ją ze sobą). Jak ktoś się z nami dzieli jakąś substancją, przelejmy ją do szklanej butelki po napoju, zedrzyjmy dokładnie etykietkę, podpiszmy flamastrem wodoodpornym lub sposobem naszych babć – długopisem na plastrze.

Leki

Oczywiście z definicji leczą, a nie szkodzą, ale te wygrzebane samodzielnie i zjedzone przez dziecko już tak. Pamiętać należy też, że przeterminowanych leków nie powinno się wyrzucać do kosza na śmieci, a oddawać do apteki, ale zanim to zrobimy, nie powinny one leżeć w miejscu dostępnym dla dzieci, np. w reklamówce za domowym koszem (ja taki zwyczaj miałam przed urodzeniem dziecka). Pamiętajmy też, że leki dla dzieci są zwykle słodzone i np. moja dwulatka chętnie zwędziłaby z szafki swój paracetamol czy ibuprofen, więc jak dziecko choruje, to mimo regularnego używania trzymajmy je odpowiednio wysoko. W przypadku zjedzenia leków przez dziecko, dobrze jest sprowokować u niego wymioty i udać się na pogotowie (chyba, że wypiło trochę więcej niż zwykle syropu na kaszel o łagodnym składzie, to wystarczy podejść do przychodni lub zadzwonić do apteki i się skonsultować).

Baterie

Na pewno zwróciliście uwagę, że wszystkie grające i ruszające się zabawki dla dzieci mają pokrywę baterii przykręcaną śrubką. Na pewno Was to nieźle irytowało, gdy trzeba było w kilku zabawkach na raz wymienić baterie. Ale należy zdawać sobie sprawę, że to jest bardzo ważne zabezpieczenie. Połknięta bateria nie tylko może utknąć w przewodzie pokarmowym i będzie trzeba usuwać ją operacyjnie, ale też rozszczelnić się i poparzyć przewód pokarmowy kwasem. W przypadku spożycia, podobnie jak z chemią domową, nie wywołujemy wymiotów i podajemy wodę. Pamiętajmy też, że w domu używamy wiele niedziecięcych produktów na baterie, których klapkę łatwo otworzyć, np. piloty czy termometr elektroniczny i powinniśmy trzymać je poza zasięgiem małych dzieci, ew. dodatkowo zakleić. Poniżej zaklejam taśmą izolacyjną baterie od świątecznego lampionu :)

Drobne przedmioty

Dzieci są ciekawskie i sporo z nich wkłada coś do buzi czy nosa. Pilnujmy więc, by drobne przedmioty np. monety, były poza ich zasięgiem, a naderwane guziki w ubraniach nie dyndały na pojedynczej nitce. Dobierajmy ostrożnie zabawki - jeżeli z resoraka można łatwo urwać kółko, nie dawajmy go roczniakowi, ew. obserwujmy całą zabawę. Czasami połknięty mały koralik czy jednogroszówka zostanie przez dziecko wydalona, ale czasem przedmiot może utknąć, a taki o ostrych brzegach spowodować perforację przełyku czy żołądka. Lekarze proszą też, żeby małych dzieciom nie podawać np. dużych twardych orzechów do gryzienia (lepiej dać posiekane), bo często dochodzi do zadławienia lub zakrztuszenia przy ich udziale. Niebezpieczne są też groch, fasola i inne nasiona, które lubimy dawać dzieciom do zabaw sensoryczno-manualnych (przesypywanie, przekładanie, sortowanie). Dobrze mieć wtedy dziecko na oku, bo nasionko wepchnięte głęboko do nosa czy zaklinowane w przełyku dodatkowo pęcznieje od wilgotnej śluzówki i wyciągnięcie ich jest wtedy wyjątkowo trudne nawet przez lekarza.

W szpitalach dziecięcych często wiszą trochę przerażające gabloty, pokazujące, co wyciągnięto dzieciom z nosa lub układu pokarmowego i potwierdzające ich wielką wyobraźnię. Obyście nigdy nie oglądali jej czekając w stresie na ostrym dyżurze laryngologicznym.

Źródło: www.gazetalubuska.pl/wiadomosci/zielona-gora/g/brzytwa-w-przelyku-zobacz-co-ludzie-potrafia-polknac-zdjecia-wideo,10479829,19689469/

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Okularnik, czyli szybki przegląd okularów dla dzieci

"Między nami po ulicy,
pojedynczo i grupkami,
snują się okularnicy..."
(A. Osiecka)

 
Mania zawsze uwielbiała kraść nam okulary, ale od wczoraj ma własne. Pojawiający się od niedawna zez sprawił, że musiałam dokształcić się z nowej dziedziny. Zawsze wydawało mi się, że Mania ma świetny wzrok, bo potrafiła wypatrzyć psa w parku czy autobus z paruset metrów. Okazało się, że tak, jak duża część kilkulatków, jest dalekowidzem. Samej bezobjawowej dalekowzroczności się zwykle w tak wczesnym wieku nie leczy, chyba że widać, że przeszkadza dziecku lub męczą mu się oczy, co objawia się np. zezem. Nie zdziwcie się więc, że jeden lekarz przy bardzo okazjonalnym uciekaniu oka zaleci okulary, a inny da jeszcze oku szansę.

Z mierzeniem okularów miałam niezły ubaw. "Te za duże", "Te mi nie pasują" - wołała Mania, nawet nie widząc się w lustrze.

Sam wybór wcale nie był łatwy.Optyk 1: "Dla dwulatki chyba najlepsze będą okulary Miraflex."
Optyk 2: "Te gumowe są zbyt elastyczne. Nie trzymają się, przez gumkę wciskają w twarz. Potem jak dziecko mruga, to smyra rzęsami po szkłach". "Najlepsze są tak naprawdę te metalowe. Wszystkie się tak samo psują, a te zawsze można zespawać."
Optyk 3: "Najlepsze z lekko elastycznego plastiku. Bezpieczeństwo jest najważniejsze."

Gdybyście stali przed podobnym wyborem, poniżej kilka typów okularów:

GUMOWE (trochę jak pływackie)

+ bardzo bezpieczne

+ właściwie nie da się uszkodzić oprawy

+ wygodne

- bardzo elastyczne, przez co trzymają się mniej na nosie, a bardziej przez naciąg gumki

- przy kształcie mocno przylegającym do twarzy oko może mniej oddychać 

+ w mojej opinii najlepsze dla niemowląt (czyli poniżej roku)

źródło: www.coolframes.com

METALOWE

- łatwe do zepsucia

+ łatwe w naprawie (można zespawać)

+ dobrze się trzymają na noskach

- mało bezpieczne (przy upadku pęknięta metalowa część może skaleczyć)

- moim zdaniem dziecko wygląda trochę jak przebrane za nauczyciela

źródło: www.optykopalinski.pl

PLASTIKOWE (sztywne bądź lekko elastyczne)

+ dosyć bezpieczne

- łatwe do zepsucia (te z zausznikami wyginającymi się o 180 stopni trochę mniej, ale nadal)

- zwykle nie da się ich naprawić

+ całkiem dobrze się trzymają na nosie

 źródło: www.okularydladzieci.com

Niektóre okulary mają w zauszniku specjalną dziurkę, w którą wpina się gumkę. Na te bez dziurki można wciągnąć specjalną gumkę jak poniżej. U nas się nie sprawdza, bo Mania ma już burzę włosów.

źródło: www.c-you.com

Marysia cieszyła się, że będzie mieć okulary, tak jak mama i tata. Ale pierwszy dzień noszenia był trochę oporny, co mnie wcale nie dziwi. I jak się Wam podoba? :)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Fitness z opieką dla dzieci

Gdy zaszłam w ciążę, przejrzałam ofertę zajęć dedykowanych dla takich kobiet, jak ja. W niedalekim klubie fitness na Kabatach zajęcia Aktywne 9 miesięcy odbywały się we wtorki i czwartki rano rano oraz we wtorki o 19. Niestety te ostatnie zostały szybko zlikwidowane. Wszystko w godzinach porannych, a przecież kobiety w ciąży też pracują. Na zajęcia poszłam więc dopiero, gdy mój stan fizjologiczny uniemożliwił mi wysiedzenie 8 godzin przy biurku. Gdy urodziłam, zaczęłam uczęszczać na zajęcia Aktywna mama w tym samym klubie godzinę później. Bardzo mi się podobały. My ćwiczyłyśmy, niemowlęta obserwowały otaczający je świat, a te starsze pełzały po sali. I znowu musiałam z nich zrezygnować z racji wczesnej pory, gdy wróciłam do pracy.

I niby mogłam potem zostawić Manię z mężnym i wyjść późnym wieczorem na "normalne" zajęcia w moim klubie, tylko tak się ciągle składało, że albo Mania długo nie chciała się położyć, albo długo piła mleko i nie chciała się ode mnie odkleić, albo mężny został dłużej w pracy, albo - jak już udało się naszą całą trójkę zsynchronizować - na sali był już komplet. A kręgosłup cierpiał. Za drugim razem, gdy jak wariat biegłam do metra i z metra, żeby się nie spóźnić, i usłyszałam, że nie ma miejsc, straciłam motywację. I tylko mężny czasem jeszcze próbował mnie gdzieś wygonić, żebym odpoczęła troszkę od dziecka.

Ostatnio koleżanka w pracy poleciła mi dwa kluby fitness w mojej okolicy z kącikiem i opieką dla dzieci. Trochę się oswajałam z tym tematem, wydawało mi się, że Mania będzie bała się zostać z całkowicie obcą osobą. Ale wybrałam jeden z nich i zajęcia Zdrowy kręgosłup tak bardzo mi potrzebne. Pierwszy raz poszłam sama. Pani prowadząca była tak fajna, a komfort funkcjonowania na drugi dzień na tyle duży, że obiecałam sobie, że przyjdę na kolejne. A ponieważ tydzień temu mężny został dłużej w pracy, zabrałam Manię ze sobą.

Gdy weszłyśmy do kącika dla dzieci, Mania od razu pobiegła do zabawek. Zostawiłam pani wodę, podpisałam listę zdania dziecka, zawołałam "papa" i szybko wyszłam, zgodnie z radą adaptacji w żłobkach, żeby żegnać się porządnie, ale szybko. Zajęcia były fajne, skupiłam się na ćwiczeniach, ale po pół godziny pojawiły się myśli, że już sporo czasu minęło. Czy Mania nie marudzi? Czy się nie boi? Tym bardziej, że już była godzina 19, czyli czas wieczornego zmęczenia. Ale powtarzałam sobie, że jest w sali obok, płaczu nie słychać, a gdyby się coś działo, pani obiecała przyjść i mnie zawołać.

"O zobacz, jest mama!" - zawołała pani po moim wejściu na salki. Zabrzmiało to trochę, jakby Mania za mną wcześniej wołała. Ale ona odwróciła się, zlustrowała mnie wzrokiem i wróciła do pchania zabawkowego wózka. "Maniu, idziemy do domu?". "Nie!". Długo zajęło mi namówienie jej na opuszczenie tego miejsca i obiecałam, że niedługo wrócimy. Także nie taki diabeł straszny... W ogóle bardzo zaskoczyła mnie swoją odwagą i dojrzałością. Dzisiaj znowu idziemy razem.

Gorąco Was zapraszam do znalezienia klubów fitness z opieką dla dzieci, bo typowe zajęcia dla mamy z dzieckiem odbywają się zwykle rano. A okazuje się, że pracujące mamy też 

mogą mieć coś dla siebie, uniezależnić się od wielu czynników, trochę poruszać, zadbać o przeciążone podnoszeniem kręgosłupy, a dziecko też korzysta, bo ma trochę odmiany i nowych zabawek.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Nie rozumiem

Piszę, bo się zirytowałam. 

Właśnie zwijamy się znad wody. Jest 11:50, 25 stopni, za godzinę prognozowane jest 28, później 30. Najwyższa pora schować się w domu lub chociaż w cieniu. A spora grupa ludzi właśnie się koło nas rozkłada. Również z malutkimi dziećmi. Drzew nie ma, jest tylko jasny piasek i błyszcząca woda dodatkowo odbijające promienie słoneczne, przez co odczuwalna temperatura jest wyższa niż rzeczywista.

Park Moczydło, 2 tyg. temu. Analogiczna sytuacja. Wychodzimy przed 12:00. Kolejka do wejścia 15x dłuższa, niż gdy wchodziliśmy po 9:00. Ludzie czekają jakąś godzinę na wejście w pełnym słońcu z niemowlętami na rękach. W środku jest kilka drzew, ale miejscówki pod drzewami już dawno zajęte (oprócz tej, którą właśnie zwolniliśmy). Poza tym patelnia.

Nasz ostatni pobyt w zoo. Dochodzi 12:00, podobne temperatury. Zbliżamy się do wyjścia. Tłum raczej przemieszcza się w drugą stronę. W którymś momencie zostaje rozgoniony. Przejeżdża karetka i zabiera około 5-letniego chłopca, który zasłabł. Do wejścia i kas kolejka kilkudziesięciu osób z dziećmi.

Lekarze mówią, że w lecie nie powinno się wychodzić z domu z niemowlętami i małymi dziećmi między godziną 10/11 a 16. Nie mówię, że trzeba pilnować tych godzin co do minuty,  i tak, wiem, że często w parku wśród drzew jest chłodniej niż w małym mieszkaniu z południową ekspozycją. Ale pamiętajmy, że nasze dzieci nie są cyborgami, ich organizmy są delikatniejsze i bardziej wrażliwe. Osobiście uważam, że wychodzenie z domu z malutkim dzieckiem w upał w samo południe i do tego na pełne słońce jest głupotą.

Zaplanujmy krótkie wyjścia rano lub po południu, a gdy wybieramy się na całodzienną wycieczkę, schowajmy się koło południa do parku, lasu czy pójdźmy na obiad do lekko klimatyzowanej restauracji. Pamiętajmy też o nawodnieniu - w takim miejscu jak plac zabaw, zoo czy plaża dziecko jest tak zaaferowane zabawą, że zapomina o takich rzeczach jak pragnienie, a odwodnienie, nawet lekkie, również zwiększa ryzyko zasłabnięcia czy udaru.

Wydaje nam się, że to nie problem, że to nas nie dotyczy... A potem gdzieś karetka rozgania tłum.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

O czym rozmawiają lalki Twoich dzieci

W pewnym wieku nasze dzieci zaczynają mówić do swoich lal i misiów, potem z nimi rozmawiają, jeszcze potem odgrywają scenki rodzajowe. To, o czym rozmawiają, wydaje się nam nieistotne, ale moim zdaniem jest ważne, bo odwzorowuje nasze relacje z dziećmi.

Czy masz odwagę przejrzeć się w oczach swojego dziecka?

Moja Mania rozmawia z lalkami od kilku tygodni. W pierwszym dniu było: "Chcesz mleka? Taaak! Chcesz mleka? Taaak!" i "AaA (kołysanie i przytulanie) Ciiii, dam ci mleczka". W drugim już "Jedz szybko!". Tak, to ja, bo często rano próbuję się od Mani odkleić, żeby zdążyć do pracy ;) Ale generalnie lale są tulone, lulane i karmione. Na razie nie jest źle :)

Czy Twoje dziecko krzyczy na lalki?

To nie jest dobry znak. Tak naprawdę dużo lepiej byłoby nawet, gdyby ono krzyczało na Ciebie. Bo to pokazuje, że w domu czasem się krzyczy, ale dziecko nie zamyka się w sobie, a artykułuje, co go boli, co mu się nie podoba, ma odwagę wypowiedzieć swoje zdanie. Dziecko krzyczące często na lalki pokazuje, że to jego zakodowany wzorzec komunikacji rodzic-dziecko, ale być może też silniejszy-słabszy.

To dobrze, że patrząc na nasze dziecko, możemy zauważyć sygnały ostrzegawcze dotyczące nas samych.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Zgubiliśmy misia

Prawie każde dziecko ma misie i Misia. TEGO Misia. Albo TĘ Lalę. Do zasypiania. Do spacerów. Do czytania bajek. Punkt nr 1 na liście pakowania na urlop. Miś to rzecz cenna i należy go strzec jak oka w głowie (zaraz po dziecku). Jak już się wie, który miś stał się Misiem, najlepiej od razu kupić drugiego i schować na czarną godzinę. Ewentualnie czasem je podmieniać, żeby równomiernie się zużyły ;)
 

Co jakiś czas ktoś udostępnia na fejsbuku wpis, że był Miś i zaginął. A mały właściciel cierpi i spać nie może. Może ktoś znalazł, a może ktoś ma takiego samego niepotrzebnego w pudle na strychu/w piwnicy i chciałby podarować dziecku/sprzedać. Bo on zwykły z Ikei, tylko już nie produkują. Zwykle ktoś misia-klona ma i oddaje, czasem robi się z tego większa akcja, bo inni posiadacze misiów-klonów robią swoim zdjęcia na Giewoncie, pod Sukiennicami czy pod Pałacem Kultury i Nauki. I potem nagle mały właściciel słyszy pukanie do drzwi, otwiera, a na wycieraczce siedzi Miś-turysta z plikiem zdjęć w plecaku. No co się tak dziwisz? Wpuść do domu i rób herbatę, to ci pokażę, gdzie byłem! Nudziło mi się w domu, wielkiej przygody mi się zachciało.

 

Mania ma misia na szmatce. Taki typ do memłania przy zasypianiu. Miś został kupiony przez ciocię Anetę w TK Maxx na chrzest i przez pierwsze pół roku nie robił wrażenia, a potem nagle uaktywnił sie tryb memłacza i miś został Misiem. Na szczęście zachowałam papierową metkę, bo te materiałowe zostały wyzute przez właścicielkę. Już w trakcie jego kupowania był to pojedynczy okaz z końcówki serii rzucony do sklepu wyprzedażowego, pół roku później był już niedostępny nie tylko w Polsce (firma hiszpańska). Po mozolnym googlowaniu znalazłam go w jednym jedynym holenderskim sklepie internetowym. Uff! Dobrze, że ciocia Asia pracuje w Holandii i chyba jest w stanie ogarnąć transakcję po holendersku. ...I wtedy Miś przestał być Misiem i poszedł w odstawkę. Wyrosła z memłania - pomyślałam.

Niedawno Mania znów odkopała misia i nawet ponownie zaprzyjaźniła się ze smoczkiem. Taka faza lekkiego uwstecznienia, pojawiająca się np. przy skokach rozwojowych. I znowu miś otrzymał przywileje Misia.

Byliśmy na promie kilka minut przed dopłynięciem do Dover, a z głośników padł komunikat o zgodzie na zejście się na dolny pokład do samochodu. Wzięłam Manię na ręce i udaliśmy się z mężnym w stronę wind, a ona po chwili zawołała trwożliwie: "Misio!". Faktycznie nie było go w jej rękach. "Tu był" - trochę chaotycznie zaczęła biegać po pokładzie, a my za nią z sercem w gardle. Sprawdziliśmy na wyższym pokładzie, gdzie piliśmy herbatę, na niższym, gdzie bawiła się większość czasu w kąciku dla dzieci, rozzieliliśmy się i mężny pobiegł jeszcze na otwarty pokład. Zaczęło robić się pusto. W ostatniej chwili znalazłam.

No więc ten tego... pilnujcie i dzieci i ich Misiów ;)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Państwo policyjne, dom policyjny?

Kiedyś koleżanka powiedziała mi, że ten, kto w dzieciństwie czytał dużo fantasy, ma bardzo mocno zakorzenione poczucie sprawiedliwości. Niby to dobrze, ale nie do końca. Ja za każdym razem muszę stoczyć walkę wewnętrzną z samą sobą, żeby grzecznie przypomnieć komuś, że po psie się sprząta, zamiast skoczyć mu (temu komuś, nie psu) do gardła. Podobnie z sąsiadem rzucającym szklane butelki do zsypu zamiast do kosza na śmieci segregowalne czy w czasach mieszkania w domu rodzinnym z takim, który palił plastikowe butelki, smrodząc na pół osiedla.

Osoby o silnym poczuciu sprawiedliwości chcą poprawiać świat. Czasem wychodzi z tego coś dobrego. Mogą np. doprowadzić do tego, że spółdzielnia ogrodzi plac zabaw i psy przestaną wypróżniać się w piaskownicy. Generalnie są niezłymi społecznikami. Dobrze, gdy tylko dbają o egzekucję prawa, a nie tworzą własne. I dobrze, gdy ich metody też są legalne. Bo są też tacy, którzy niczym bohaterowie westernów sami chcą wymierzać sprawiedliwość. Nie straszne im porysowanie źle zaparkowanego samochodu, bo przecież to właściciel jest tym złym. Nie mówiąc już, że często brak im empatii, żeby zaakceptować jakieś drobne odstępstwa od zasad np. że ten kierowca źle zaparkowanego samochodu może właśnie pobiegł po rodzącą żonę (i totalnie nie miał głowy, żeby włączyć światła awaryjne). Nie widzą szarości - jest tylko czarne i białe. Takie osoby są niebezpieczne, gdy otrzymają władzę. Chętnie np. przeprowadziliby śledztwo w sprawie każdego poronienia. Tak na wszelki wypadek, bo żałoba matki nie ma znaczenia.

Więc z jednej strony w mojej głowie pojawia się głos, który chętnie uporządkowałby świat, który karałby pijane ciężarne, wlepiał mandaty niesprzątającym po psach i krzyczał na ignorujące wszystko matki dziesięciolatków, które szaleją i potrącają maluchy na placu zabaw dla dzieci do lat sześciu. Ale jest też drugi głos, który mówi, że ludzie zwykle są dobrzy, tylko czasem leniwi, czasem niewychowani, a czasem niedoedukowani. Że lepiej kogoś nauczyć, przekonać. Że agresja prawie zawsze wzbudza agresję, a uśmiech potrafi zmienić świat. Że warto podziękować za zwykłą, ale dobrą rzecz (pomocny lekarz, wolniejszy kierowca puszczający cię na autostradzie), żeby dana osoba wiedziała, że ktoś to docenia.

 

Właśnie wróciłam z wycieczki po zachodniej Europie i utwierdziła mnie ona w przekonaniu, że to straszne, gdy ludzi traktuje się tak na wszelki wypadek jak lekko niepełnosprawnych intelektualnie. W Zjednoczonym Królestwie w łazienkach wiszą sznurki, bo rząd ma obawy czy włącznik o wysokim stopniu wodoodporności da radę, a gniazdka mają specjalne zaślepki, przez co są dużo droższe i niekompatybilne z kontynentalnymi sprzętami, bo rząd się boi czy na pewno obywatel się nie porazi prądem. W Holandii w wielu miejscach na pięknej czteropasmowej autostradzie wszyscy jadą 100 km/h, bo rząd ma obawy czy obywatel przypadkiem się nie zabije. Z drugiej strony po Londynie nadal jeżdżą starsze autobusy z otwartym tyłem, a obywatel może jeszcze wskoczyć do niego, gdy odjeżdża z przystanku albo wysiąść, gdy jest korek czy gdy stoi przed skrzyżowaniem na czerwonym świetle. W Niemczech są nadal odcinki autostrad bez ograniczenia prędkości (coraz mniej ze względu na ich stan), a jakoś jeździ się tam z podobną prędkością jak w Polsce. Bo człowiek zwykle myśli rozsądnie i nie wyskoczy z autobusu pod koła samochodu czy nie będzie pruł po autostradzie 250 km/h, żeby się zabić. A jak ktoś jest szalony, to i zakazy nie pomogą, bo je najnormalniej w świecie zignoruje. Jednak mimo swoich porządkowych zapędów dochodzę do wniosku, że bardziej lubię traktowanie ludzi jak dorosłych. Ale niektórym wydaje się, że państwo o dziesiątkach przepisów, nakazów i zakazów działa najlepiej.

W takim momencie przypomina mi się owczarek znajomych. Gdy koleżanka była sama w domu, pies chodził za nią wszędzie. Gdy w domu była jej mama, nie przekraczał progu kuchni, a gdy słyszał kroki gospodarza, natychmiast uciekał do ganku. Każdemu wydawało się, że pies jest dobrze wytresowany, a on zręcznie poruszał się między przyzwoleniami, zakazami i karami. Trochę podobnie jest z ludźmi. Głupie prawa i tak obejdą, odwrócą kota ogonem, wykorzystają luki prawne.

Dlatego tak ważne jest, aby motywować dzieci w inny sposób niż karą i strachem, aby pokazać sens i cel w tym, co robimy, a nie wyrobić sztuczny nawyk posłuszeństwa - który zwykle pojawia się tylko wtedy, gdy rodzic patrzy. Bo taka motywacja jest płytka. Bo w końcu dziecko się urwie ze smyczy, a wtedy hulaj dusza, piekła nie ma! I pamiętajcie: "Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie – naucz. Jeśli nie wie – wytłumacz. Jeśli nie może – pomóż." (Janusz Korczak). Zamiast mówić tylko "nie wolno", pokazuj realne zagrożenia, zamiast dać klapsa, powiedz, że jest Ci przykro i pokaż realne skutki złego zachowania.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

O tym jak Lux Med znowu dał ciała....

Pierwszy raz temu podobną sytuację miałam rok temu na koniec czerwca. Silna gorączka, dziecko w oglądzie nic nie wykazywało, poza tym, że było rozpalone i leciało przez ręce. O tym, co robić, miało zdecydować badanie moczu (jak nic nie wiadomo, to chyba zawsze jest podejrzenie pęcherza moczowego i nerek). "Jakiś mętny", skomentowała pani, gdy oddawałam. Ale nic więcej nie dodała. Okazało się za mało - dowiedziałam po kilku dobrych godzinach, kolejne skierowanie w systemie, kolejne próby łapania. Udało się.

Badanie na cito, więc wynik miał być po 4-6 godzinach. 4 godziny nic, 6 godzin nic, dzwonię - nic nie wiedzą, 8 godzin nic, nadal na infolinii nic nie wiedzą. Pytam pani, czy może być tak, że oni mają wynik, a ja go nie widzę w systemie. Niemożliwe. 40 stopni gorączki prawie niezbijalne, 22 w nocy. Mamy dość czekania. Jedziemy do ich dyżurnego centrum medycznego przy Racławickiej. Pytam w recepcji, czy mają mój wynik, bo nadal nie widzę go w systemie. Tak, jest. Co???? Jak to? Pan drukuje. Spoglądam - wszystko w normie. Prawie odwracam się na pięcie i wychodzę, ale mężny czujnie zauważa, że wszystko się zgadza, tylko, że pan mi wydrukował wynik sprzed pół roku. Pan przeprasza i drukuje kolejny. Wynik mocno poza normami, idziemy do lekarza dyżurującego. Werdykt: szpital, problem z nerkami. Ale tak już już czy mogę pojechać do domu i nas spakować? Na cito, nie wiadomo, kiedy nerki mogą siąść. Jedziemy w środku nocy na izbę. Zaspany personel sprawdza wyniki, przyjmuje, cewnikuje, podaje pierwszy antybiotyk, ibuprofen, potem kroplówkę na schłodzenie, bo ten pierwszy nie działa. Chyba obie nawet spałyśmy - padłyśmy ze zmęczenia i stresu. Na drugi dzień po godzinie 13 telefon - lekarz z LuxMedu dzwoni z wynikiem. Tym wynikiem. Panie, ja już w szpitalu jestem z dzieckiem! Nawet nie usłyszałam "przepraszam".

Jak to jest, że wynik był, ale ja go nie widziałam w systemie? Chociaż pani przekonywała, że nie ma takiej opcji. Jak to jest, że był tak zły i na cito, a ktoś z nim zadzwonił po ponad dobie? Jeszcze w międzyczasie usłyszałam, że skoro mocz był mętny, to powinnam od razu pojechać do szpitala. Czemu nie usłyszałam tego przy jego oddawaniu? Tu nie chodzi o prosto czy krzywo uszytą nogawkę albo niedomykające się drzwi szafy. Tu chodzi o zdrowie a nawet życie człowieka. A w przypadku niemowlęcia stan może pogorszyć się bardzo szybko. Tu nie ma miejsca na fuszerki. Składam reklamację. Nie dla mnie, bo nam już nie pomoże, ale dla dobra innych dzieci. Okazuje się, że wewnętrzna polityka Lux Medu mówi, że dobre i prawie dobre wyniki są wrzucane do systemu, a z tymi złymi dzwoni lekarz, żeby pacjent się nie wystraszył, oglądając je sam w systemie. Że lekarz musi zadzwonić do końca zmiany, na której się pojawiły - czyli w naszym przypadku powinien zadzwonić do 20:00, ale mu się... zapomniało? I przez pół kolejnego dnia też. Wreszcie ktoś przeprasza. Wysłali nawet Mani misia, ale ja nie lubię takich akcji - mam wrażenie, że ktoś próbuje mnie "przekupić".

 

Znowu czerwiec. Coś mi wygląda podejrzanie, proszę o skierowanie, badanie pokazuje bakterie w moczu i kryształy szczawianu. Akurat jesteśmy na weselu, a mama pana młodego jest pediatrą. Bardziej niż bakterie (które mogą też wynikać z niedokładnego umycia do badania) nie podoba jej się zbyt zasadowe pH, które sprzyja zakażeniom. Zaleca dwa tygodnie furaginy, kilka dni przerwy i kolejne badanie. Tylko pod koniec kuracji pojawia się gorączka i nie wiem, czy to jednak furagina nie pomogła, czy Mania złapała wirusa ode mnie czy wyżynanie aż trzech "czwórek" na raz ma taki efekt. Gorączka ciut niższa niż ostatnio, ale też ciężka do zbicia. Znowu jedziemy do dyżurującej placówki Lux Med. Lekarz ocenia, że gardło zawirusowane, ale lepiej od razu bez zaleconej przerwy zweryfikować mocz. Tym bardziej, że Mania ma nietypową fizjonomię nerek, która sprzyja zakażeniom. Skierowanie na ogólny na cito i po upomnieniu się mężnego też na posiew.

Jak się później okazuje, Mania po kilku dniach odpieluchowania obraża się na nocnik. Chce sikać tylko w pieluchę, łapie się za krocze i woła "ała". Ale wtedy jeszcze nie wiem, czy to nie szczypanie od pęcherza. W końcu cudem udaje się pobrać. Placówka po drugiej stronie ulicy oświadcza, że jest 18:15, pracuje do 20, a kurier ma 2h na przyjazd, więc nie zdąży. Mężny jedzie do do placówki dyżurującej przy Racławickiej - ci pracują 24h. Pani rejestruje i mocz ogólny i posiew, ale pielęgniarka przyjmuje tylko ten pierwszy. Twierdzi, że posiewu nie przyjmie już laboratorium. Każe pobrać jeszcze raz rano. Tylko że my wiemy, że ona potrafi nawet kilka godzin nie sikać, jak się zaprze. Mężny pyta, kto o tej godzinie przyjmie, ale nie wiedzą. Trochę słabo, że nawet nie są w stanie gdzieś cię odesłać. Znajdujemy w końcu na własną rękę (szpital Medicover).

Ale wynik ogólnego ma być za 4-6 godzin w systemie. Budzę się o 5 rano (czyli po 9 godzinach) i nic, dzwonię na infolinię nic (obiecali zgłosić placówce, żeby sprawdzili i oddzwonili), 12 godzin nic, nie oddzwaniają również z placówki, nie wiemy czy jechać do pracy czy do szpitala (tylko z czym?), jadę do pracy i znowu sprawdzam - nic. Piszę reklamację. Znowu po 13 dzwoni pani. Wynik jest, tylko im coś w systemie nie działa. Takich osób jest więcej. Ale mogę przyjechać sobie odebrać papierowy. Albo mogą przesłać do innej placówki, ale to papierowo, więc dotrze jutro. A wynik jest od wczoraj, ale stwierdzili, że skoro dobry, to nie będą dzwonić. Znowu zadaję sobie pytania: Jak to jest, że nikt na infolinii nie wiedział, że jest awaria? Że nikt z placówki tak długo tego nie sprawdził i nie oddzwonił. Że nie da się tych kilku dokumentów zeskanować i wysłać nawet na maila (bo nie każdy może wyjść z pracy). Zresztą, gdyby ktoś sprawdził, to byłabym tam o tej 7-8 rano przed pracą i odebrała. Miło że pracownik podjął, że jak wynik jest dobry, to nie ma po co dzwonić, ale system działa tak, że rodzic rozumuje, że skoro nie ma wyniku, to jest zły. Ta sytuacja znowu uczy: nie wierz, pracownikom, tylko jeździj, pytaj osobiście i bądź upierdliwa. 

Poziom jakości usług ciągle spada i moje zaufanie też.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Dziecko = człowiek

"- Widzisz Helciu, ty jesteś niespokojnym człowiekiem.
Ona:
- Ja jestem człowiekiem?
- No tak. Przecież nie pieskiem.
Zamyśliła się. Po długiej pauzie zdziwiona.
- Jestem człowiekiem. Jestem Helcia. Jestem dziewczynka. Jestem Polka. Jestem córeczka mamusi, jestem warszawianka... Jak ja dużo jestem."
(Janusz Korczak, "Pamiętniki i inne pisma z getta")

Często patrzymy na swoje niemowlęta trochę jak na przedstawicieli innego gatunku. Coś pomiędzy człowiekiem, lalką i psiakiem. Karmimy, przewijamy, sterujemy ich życiem, oczywiście robimy to, jak możemy najlepiej, ale czy czasem nie zapominamy, że to jest CZŁOWIEK? Fizycznie od nas zależny, ale tak naprawdę będący niezależną i indywidualną jednostką.

Czy w ogóle traktujesz dziecko jako osobnego człowieka? Często słyszę pytanie "Kim chcesz być, gdy dorośniesz?". Wiem, że zwykle chodzi o wykonywany zawód, ale mimo wszystko to pytanie sugeruje, że kiedyś dziecko będzie "kimś". Najlepiej kimś ważnym. A teraz jest ...kim? Nikim? A przecież jest człowiekiem. Ono już jest. Nie: staje się. Nie: będzie. JEST. Jeszcze małe, jeszcze kruche, często jeszcze nieporadne, ale jest. Chyba najczęściej powtarzany cytat Janusza Korczaka to "nie ma dzieci, są ludzie". Nawet słownik w telefonie mi go sam dokończył. A Korczak pisał dużo i pięknie - mogłabym przepisywać dziesiątki jego myśli. A jednak to to zdanie najczęściej słyszymy. Dlaczego? Bo jest tak ważne, bo przypomina, że to malutkie stworzenie jest takie, jak ja i Ty. Że ma potrzeby, myśli, wolę. Że jest obywatelem tego kraju, że ma swoje prawa, że chroni je konstytucja. 

"Dzieci nie będą dopiero, ale są już ludźmi, a nie lalkami; można przemówić do ich rozumu, odpowiedzą nam, przemówić do serca, odczują nas. Dzieci są ludźmi, w duszy ich są zarodki tych wszystkich myśli i uczuć, które my posiadamy" (Janusz Korczak).

Twoje dziecko ma prawa jak każdy inny człowiek - nie tylko te konstytucyjne, ale też do gorszego dnia, do smutku, do zmęczenia, nawet do strzelenia focha, ma prawo do braku apetytu, do poobserwowania mrówek na chodniku, do szacunku, do niebicia, do zabawy, do samodzielności, do podejmowania pewnych decyzji, do prawdy, do nauki (i nie chodzi tylko o naukę w szkole, ale o szeroko rozumianą naukę życia).

CZŁOWIEK = SIŁA WOLI

Czytałam ostatnio przerażającą historię mężczyzny, który jako dwunastolatek po wypadku doznał jakiegoś niedowładu/paraliżu, a ze względu na to, że miał niewielkie uszkodzenie mózgu, lekarze uznali, że jest "warzywem". Leżał na łóżku przez jakieś 10 lat, przerzucany w czasie pobytów w szpitalach jak worek ziemniaków. A on czuł, widział, słyszał. Widział płacz matki, słyszał rady kierowane do rodziców, żeby oddać go do jakiegoś hospicjum, komentarze personelu, które nigdy nie powinny paść. Chciał. Tylko żadna komórka w jego ciele go nie słuchała. Dopiero nowa lekarka dostrzegła jakiś błysk w oku i go z tego wyciągnęła. Ciężki przykład przytoczyłam. Ale czy nasze dzieci trochę takie nie są? Chciałyby zrobić pierwszy krok, ale nogi nie słuchają, chciałyby położyć klocek na klocek, ale ręka nie trafia, chciałyby tyle powiedzieć, ale z gardła wychodzi tylko "aaaa", "uuu". Ale tam w głowie jest wola, chęć, siła. Jak u każdego człowieka. A to dziecko jest prawie w 100% podporządkowane Tobie - nie dosięgnie do lodówki, nie zmieni sobie samo pieluchy, nie wyjdzie z domu, nie ściągnie misia z górnej półki. To taki trochę dorosły człowiek zamknięty w małym ciele, człowieczek w domu wielkoludów. Z racji ograniczeń fizycznych często pojawia się irytacja. Spraw, by Twój dom był mu jak najbardziej dostępny, pozwól wyrażać wolę - choćby pohuśtać się trochę dłużej na huśtawce, wspieraj w zdobywaniu samodzielności, zwróć uwagę na ograniczenia fizyczne - nie poganiaj. (O samodzielności przeczytasz więcej tutaj).

CZŁOWIEK = UCZUCIA I EMOCJE

Małe dziecko nie potrafi jeszcze nazwać uczuć, ale już je czuje. W pewien sposób nawet silniej, bo jeszcze nie potrafi do końca interpretować swoich stanów i panować nad emocjami - stąd częste reakcje histeryczne. Badania potwierdzają, że pierwsze proste uczucia jak zadowolenie i poczucie dyskomfortu pojawiają się już w życiu płodowym. Zauważ, że ono czuje, że ma potrzeby, że się martwi, że się boi, że jest zmęczone, że czasem może mieć gorszy dzień. Bardzo wielu rodziców jedno-dwuletnich dzieci twierdzi, że zawsze wydawało im się, że w niektórych sytuacjach ich dziecko jest niegrzeczne i dopiero głębsza wnikliwość w jego stany i kilka miesięcy obserwacji i wspólnego koegzystowania pokazały, że dziecko zachowywało się tak, bo było zmęczone. Dlatego mimo że wiem, jak ważne u małych dzieci są rytuały i rutyna, jak moja córa ma faktycznie gorszy dzień, odpuszczam jej wieczorną kąpiel albo mycie głowy, którego nie lubi. A gdy rozpiera ją energia, pozwalam jej bawić się do późnego wieczora. Skoro sobie na takie rzeczy pozwalam, dlaczego miałabym wobec niej stosować inne reguły? Twoje dziecko wyczuwa też Twoje emocje - gdy się złościsz, gdy jesteś smutny, nawet gdy próbujesz je ukryć. Mówiąc "nic się nie stało", okłamujesz je i sprawiasz, że nie wie, co się dzieje. Często można w prostej formie przekazać prawdę, np. że kolega w pracy powiedział Ci coś nieprzyjemnego.

Pamiętaj, że dziecko odczuwa też strach, wstyd, nieśmiałość. Jeżeli jest towarzyskie i odważne, możesz zachęcić je do wyrecytowania wierszyka cioci, ale jeżeli jest nieśmiałe czy akurat nie ma ochoty - nie zmuszaj go do tego. To nie małpka w zoo. Wielu dorosłych boi się występować publicznie. Może też nie mieć ochoty ściskać na wejściu dziadków albo być ściskanym przez nich, bo troszkę mniej ich pamięta i potrzebuję chwilę na przypomnienie albo na rozkręcenie. Często też różne etapy rozwojowe wiążą się ze zmiennym poziomem towarzyskości-nieśmiałości i nawet kilkuletnie dziecko może wejść w fazę wstydziocha. To nie jest powód by od razu być nazywanym dzikusem. Pamiętaj, że Twoje dziecko widzi i słyszy. Traktowanie go jak powietrze i mówienie o nim w trzeciej osobie nie do końca jest w porządku.

CZŁOWIEK = RÓWNOUPRAWNIENIE

Jeżeli człowiek dorosły ma jakieś prawa, dlaczego dziecko nie ma ich mieć? Czy stosujesz do dziecka te same reguły, co do siebie? Jeżeli oglądanie telewizji jest niezdrowe dla mózgu, oczu i kondycji fizycznej, to jak chcesz mu to wytłumaczyć, sam siedząc cały wieczór przed telewizorem? Czy ono jest tak bardzo inne, żeby mieć inne prawa? Oczywiście można niektóre rzeczy różnicować czy zabronić, np. dwulatek może mieć zgodę na oglądanie 30 minut telewizji dziennie, piętnastolatek 60 minut, a dorosły 120 minut, ale niech będzie jasna zasada w domu. Dziecko na pewno dostanie zakaz spożywania alkoholu, ale zastanów się, czy zabraniasz tylko tych rzeczy, których faktycznie nie wolno, czy do tego worka wrzucasz dużo różnych rzeczy, bo tak jest wygodniej. "Nie wolno ci, bo jesteś dzieckiem i już". Czy nie mieliśmy tak, że w dzieciństwie często żałowaliśmy, że jesteśmy dziećmi, bo tak dużo rzeczy nie było nam wolno? Marzyliśmy o dorosłości, w małych główkach pojawiały się myśli "Poczekaj, niech no tylko dorosnę!". Ja nie chciałabym, żeby moje dziecko żałowało, że jest dzieckiem. Chciałabym, żeby czuło się w pełni człowiekiem i mogło cieszyć swoim dzieciństwem.

CZŁOWIEK = POZNAWANIE ŚWIATA

Dla takiego małego człowieka świat jest nowy, fascynujący, pełen tajemnic. Nie dziwmy się więc, że ogląda, szuka i odkrywa. Zaspokaja ciekawość. Wydaje Ci się, że robi głupie rzeczy, a ono bada. I gdy niemowlę po raz setny wypuszcza z ręki grzechotkę i sprawdza, czy upadła na podłogę, nie robi tego Ci na złość, tylko testuje, czy doświadczenie na pewno zawsze przebiega tak samo. To nie jest "głupie dziecko", to wbrew pozorom racjonalnie myślący człowiek. Pozwól mu szukać, eksplorować, nie ograniczaj, jeżeli dziecku nic nie grozi. Pozwól na wybór zabawy - nie musi ona zawsze być edukacyjna, niech będzie też radosna, beztroska, swobodna. Uwierz, że wtedy dziecko też się uczy - kreatywności, organizacji czasu własnego, samodzielności, podejmowania decyzji. (O zabawie i zabawkach oraz o swobodnej zabawie przeczytasz tutaj).

"Zabawa nie jest tylko żywiołem dziecka, jest jedyną dziedziną, gdzie mu zezwalamy na inicjatywę w węższym lub szerszym zakresie. W zabawie dziecko czuje się do pewnego stopnia niezależnym. Wszystko inne jest przelotną łaską, chwilową koncesją, do zabawy dziecko ma prawo" (Janusz Korczak).


Gdy tak naprawdę zdamy sobie sprawę, że nasze dziecko to odrębny człowiek o pełni praw obywatelskich, społecznych i tak po prostu ludzkich, mający wolną wolę, swoje potrzeby, uczucia, troski i strachy, ale równocześnie tak bardzo od nas zależny, dopiero wtedy zrozumiemy, jak trudną funkcję pełnimy jako rodzice. Mamy obowiązek nie tylko dbać, nie tylko wychowywać, ale też uwzględniać w tym wszystkim potrzeby dziecka, pozwalać mu na rozwój, na samodzielność, szanować, podążać za nim, zwracać uwagi na ograniczenia, na różnice w percepcji świata (dziecko długo nie rozumie żartu czy ironii). Na koniec jeszcze ważny cytat:

"Bo dorosłemu nikt nie powie: 'Wynoś się', a dziecku często się tak mówi. Zawsze jak dorosły się krząta, to dziecko się plącze, dorosły żartuje, a dziecko błaznuje, dorosły płacze, a dziecko się maże i beczy, dorosły jest ruchliwy, dziecko wiercipięta, dorosły smutny, a dziecko skrzywione, dorosły roztargniony, dziecko gawron, fujara. Dorosły się zamyślił, dziecko zagapiło. Dorosły robi coś powoli, a dziecko się guzdrze. Niby żartobliwy język, a przecież niedelikatny. Pędrak, brzdąc, malec, rak - nawet kiedy się nie gniewają, kiedy chcą być dobrzy. Trudno, przyzwyczailiśmy się, ale czasem przykro i gniewa takie lekceważenie." (Janusz Korczak, Kiedy znów będę mały. w: "Fragmenty utworów")

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Wydawnictwa i książki dziecięce znane i nieznane

Dużo fajnych książek dziecięcych już mamy, dużo chcemy mieć. A jeszcze do tego sporo fajnych nowych wypatrzyłam na ostatnich targach :) Źle to rokuje dla mojego portfela, ale może Wy się zainspirujecie. Wrzucam tu wszystko hurtem, bo zanim opiszę każdą dobrą książkę, którą kochamy, to Mania zacznie już sama je czytać. Podkreślam, że nie wszystkie z poniższych książek są mi dobrze znane - niektóre są na liście do przeczytania, ale wszystkie w jakiś sposób mnie zainteresowały. Skupiam się na książkach dla dzieci w wieku mniej więcej od 1 do 3 lat i zaznaczam te pozycje, które mają miękkie kartki (my już kilka takich mamy, ale zawsze je zabieram po czytaniu, bo inaczej by nie pożyły długo).

Disclaimer: Czytacie to na własną odpowiedzialność. Autorka tego wpisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne bankructwa finansowe czytających :D

Wydawnictwo Dwie Siostry - relatywnie młode wydawnictwo, ale prężnie się rozwijające i wydające wiele bardzo dobrych książek. I zdobywające wiele różnych nagród i wyróżnień. Jak byłam w ciąży, to jeszcze znałam całą ich ofertę - obecnie troszkę nie nadążam ;)

Tu znajdziemy popularne pozycje jak "Księga dźwięków" Soledada Bravi, "Miasteczko Mamoko" Mizielińskich, ich piękne "Mapy", seria Ulica Czereśniowa R. S. Berner, "Elmer" Davida McKee, książki Oli Cieślak: "Co by tu wtrąbić", "Co wypanda, a co nie wypanda", "Od 1 do 10" czy "Różnimisie" Agaty Królak, a także dla trzylatków "Misiową piosenkę" (miękka). Mężnego na targach zachwyciła pozycja wydana w marcu 2016 "W domu, w dziczy, na ulicy. Rozbrykany słownik obrazkowy", który jest pozycją obowiązkową przy naszych najbliższych zakupach książkowych.

Wydawnictwo Babaryba znane głównie z zakręconych w swej idei książek Herve Tulleta m.i.n. "Naciśnij mnie", "Kolory", "Książka z dziurą", ale też wydanych pod koniec 2015 czterech książeczek dla najmniejszych: "Super tata", "Duży czy mały?", "Już jadę" i "Ufo kuku!". Do tego dorzucić można kilka książek obrazkowych, których kiedyś było jak na lekarstwo, a ostatnio zrobiły się popularne i każde wydawnictwo stara się mieć je w swojej ofercie (mi akurat ten sposób prowadzenia kreski w wydanych książkach mniej się podoba, ale może Mani albo Wam się spodoba). Uwagę zwracają też dwie mniej znane, a polskie i ciekawe książki Wandy Chotomskiej z rysunkami Edwarda Lutczyna, znanego polskiego rysownika o dosyć charakterystycznej kresce: "Kurczę blade" i "Smok ze smoczej jamy" (wydania dwujęzyczne).

Wydawnictwo Zakamarki wydające głównie szwedzkie bestsellery, m.in. serię Anny-Clary Tidholm ("Jest tam kto?", "Gdzie idziemy?", "A dlaczego?", "Wymyśl coś!"), serię z Maksem ("Auto/Pieluszka/Miś/Piłka/Wózek/... Maksa") Barbro Lindgren (miękka), serię Evy Susso o rodzinie z dziećmi Ajszą, Babo, Bintą i Lalo ("Binta tańczy", "Lalo gra na bębnie", "Babo chce"; miękka). Dla dzieci bliżej 3 lat też seria Ramony Bădescu o Pomelo (miękka) i dwa piękne albumy "Ilustrowany inwentarz zwierząt" i "Ilustrowany inwentarz drzew" (miękka). Zarówno seria o Pomelo, jak i ta stworzona przez Evę Susso ma piękne ilustracje Benjamina Chauda, które bardzo przypadły mi od serca.

Wydawnictwo Muchomor ze znanymi nam już dobrze piosenkowymi książkami ("Stary niedźwiedź", "Jadą, jadą, misie", "Krakowiaczek jeden", itp.) i dwoma dwujęzycznymi książkami Andrzeja Owsińskiego z ludowymi wycinkami "Zwierzęta" i "Kolory", które kocham za przemycanie  prawdziwej sztuki małym dzieciom. Na targach zaciekawiła mnie też książka "Prawda o tramwajach" będąca wierszem Świętopełka Karpińskiego z okazji otwarcia bodajże pierwszej zelektryfikowanej linii tramwajowej w 1908. Wydawnictwo rekomenduje wiek 3+, ale na moje oko można czytać wcześniej, a biorąc pod uwagę, że Mania kocha tramwaje, czyli wamy, na pewno znajdzie się ona w moim najbliższym książkowym zamówieniu. Czy może się nie uśmiechnąć, patrząc na ten uśmiechnięty tramwaj namalowany przez Macieja Łazowskiego? Dla większych dzieci ciekawą pozycją mogą być "Bajki Polskie" z nietypowymi ilustracjami wybitnego polskiego grafika Jana Pieńkowskiego tworzącego w Wielkiej Brytanii (za prawa do wydania której wydawnictwo zapłaciło ciężkie funty), czy kilka przystępnie wydanych książek patriotycznych m.in "Alfabet polski" Anny Skowrońskiej i "Wojtek spod Monte Cassino" Wiesława A. Lasockiego. 

Wydawnictwo Tashka z niedużą ilością książek m.in. z "Alinką", malutkimi wielojęzycznymi słowniczkami obrazkowymi, "Panem Pieluchą", "Rymowanymi cyferkami" i pięknymi książkami dla większych dzieci, ale tak mi się spodobały, że muszę o nich wspomnieć: "Miszą i Griszą" i "Zuzią" (również nagradzane; miękkie).

Wydawnictwo Tako z prześmieszną kolekcją Moje Ciało ("Pępek", "Dziurki w nosie", "Piersi" i "strupek"), serią Pracujące Pojazdy Taro Miura dla najmłodszych i kilkoma pojedynczymi pozycjami m.in. "Co boli najbardziej na świecie?" Paco Livána, barwną "Maską lwa" Margarity del Mazo czy "Wojną liczb". Ta ostatnia napisana i zilustrowana przez kubańskiego autora Juana Dariéna bardzo spodobała się mężnemu i chyba z racji pochodzenia autora w przystępny sposób pokazuje, skąd bierze się wojna i dlaczego jest zła. Zresztą wszystkie te książki (wdane w ramach luźnej serii OQO) są mniej lub bardziej edukacyjne ("Maska lwa" uczy, że udawanie kogoś innego czyni nas nieszczęśliwymi, a "Co boli...", że kłamstwo boli bardziej niż ból fizyczny).

Wydawnictwo Tatarak znane głównie z książek Erica Carle'a: "Bardzo głodna gąsienica", "Moja pierwsza książka o kolorach", "Moja pierwsza książka o liczbach", "Miś patrzy!", "Biedronka" i in. Ciekawa i podobna do nich jest "Własny kolor" Leo Lionni. Warto jeszcze zwrócić uwagę na "365 pingwinów" i "999 kijanek".



Wydawnictwo Nasza Księgarnia to duże znane wydawnictwo. Wiele książek jest "zwykłych", ale kilka perełek też się znajdzie, m.in. seria obrazkowa "Opowiem ci, mamo, co robią..." (najpierw były żaby i pająki, a potem po ich sukcesie pojawiły się auta, samoloty, koty, itp.; miękka), "Z muchą na luzie ćwiczymy buzie" (miękka) i niedawno wydane obrazkowe "Rok w mieście" Katarzyny Buguckiej i "Rok w lesie" Emilii Dziubak (miękkie) - ta druga trafia na listę zakupową, obrazki w tej pierwszej wydają mi się zbyt kontrastowe, a przez to szybko męczące, ale to subiektywne odczucie. Bardzo mnie ucieszył przedruk małych książeczek z naszego dzieciństwa z serii "Poczytaj mi, mamo". Teraz są w formie eleganckich grubych tomów z miękkimi kartkami w twardej oprawie z dokładnie odwzorowanym środkiem - dobre dla rodzica do poczytania na dobranoc, ale niestety mało praktyczne dla rąk dziecka.

Firma Księgarska J&K Olesiejuk ma bardzo bogatą ofertę, ale i tu da się wyszperać parę ciekawszych rzeczy. Ja lubię je za wypuszczenie wielu książeczek dla najmłodszych po około 3 zł, tym serii OnoMaTo z dźwiękami (podobna do "Księgi dźwięków", tylko w mniejszych kawałkach, więc się nie rozpada) i serii do nauki kolorów ("Czerwona książeczka", "Żółta książeczka", itp.). Ciekawe dla najmłodszych są też Pacynkowe bajeczki Kay Widdowson, a dla starszych klasyczne bajki i baśnie z przepięknymi ilustracjami Manueli Adreani (miękkie).

Wydawnictwo Egmont również ma dużo "zwykłych" książek, ale nie mogę nie zwrócić uwagi na serię z Basią kochaną przez trzylatki (miękka) i dosyć ciekawe książki dla najmłodszych z dziurami z serii Akademia mądrego dziecka ("Koła i kółka", "Zwierzęta i zwierzątka", "Widzę Cię").

Wydawnictwo Wilga to kilka fajnych niedrogich książeczek dla niemowląt (np. "Bardzo zalatana pszczoła"), seria Wesołe rodzinki, które mają fajny patent z dzieleniem stron, ale dosyć infantylne obrazki (ja wolę, jak zwierzęta czy rysunki w ogóle są albo wiernie odwzorowane albo są piękną kreacją ilustratora, a te są trochę nijakie), więc też będzie dobra dla tych najmłodszych, rewelacyjna seria z Tupciem Chrupciem, która podobnie jak Basia uczy radzić sobie w nowych lub trudnych sytuacjach (np. "Tupcio Chrupcio. Żegnaj pieluszko!", "Tupcio Chrupcio. Wizyta u dziadków"; miękkie), - raczej dla dwu-trzylatków. Do tego należy jeszcze dodać pięknie zilustrowane "Wiersze i bajki" Tuwima.

A jak już jesteśmy przy Tuwimie, to wspomnieć mogę jeszcze o "Słoniu Trąbalskim" wydawnictwa Muza i "Lokomotywie i innych wesołych wierszykach" wydawnictwa G&P (obie miękkie z obrazkami z  naszego dzieciństwa) oraz świetnie ilustrowanym "Tuwimem" wydawnictwa Wytwórnia z kilkoma wersjami okładki (miękkie). To ostatnie ma jeszcze ciekawe pozycje dla dwulatków "W naszym domu jest..." i trzyjęzyczny "Dzień dobry do widzenia. Magiczny słownik antonimów" z magicznymi okularami oraz kilka fajnych książek dla starszych dzieci.

(pozostałe zdjęcia jutro)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1