"Dziecko dla początkujących", Leszek K. Talko

Druga rodzicielska książka, którą przeczytałam w ciąży po "Dlaczego w Paryżu dzieci nie grymaszą" Pameli Druckermann.

Leszek Talko, również felietonista w "Twoim Stylu" i piszący do miesięcznika "Dziecko", zebrał różne swoje opowiastki i przemyślenia z tego drugiego miesięcznika do swojej książki. Jej sukcesem jest lekkie pióro autora, olbrzymie pokłady autohumoru i autoironii oraz oczywiście szaleństwa jego syna zwanego Pitulkiem. Nie jest to poradnik (żadnego z nich jak dotąd nie ukończyłam), a raczej anty-poradnik. Z racji sporej ilości czasu w ciąży (kiedy to było?) pochłonęłam ją w dwa wieczory, regularnie wybuchając śmiechem. A potem jej dalsze części, czyli "Dziecko dla średniozaawansowanych" (wprowadzającą siostrę Pitulka Kudłatą) i "Dziecko dla profesjonalistów" (nie nie, na trzecie dziecko się państwo Talko nie zdecydowali).

Świetna, zabawna, chyba trochę przerysowana, myślałam. Po czym weszłam na lubimyczytac.pl odznaczyć książkę, zerknęłam na recenzje: "to dokładnie tak wygląda", "wydawała mi się wesoła, choć nieco przekoloryzowana. Cóż, dziś mogę powiedzieć, że jest to dokładny opis tego, co może spotkać młodych rodziców...". Ups. Serio?! Nikt nie mówił, że dzieci są takie straszne. Poczułam lekki niepokój.



Właśnie skończyłam ją czytać po raz drugi. Jednak nie jest aż tak źle ;) Albo pan Talko jednak trochę swoje historie przerysował albo mój "huragan" jednak okazuje się być wyjątkowo grzecznym dzieckiem, a jemu trafił się jakiś wybitny model. W każdym razie książka przednia. Śmieszne są nie tylko opisane historie, ale dzięki błyskotliwości i humorze autora nawet zwykłe zdania czy porównania.

Parę fragmentów na zachętę:

"Tego wieczoru, który spędziliśmy z książkami w łóżku, włosy stawały nam dęba co chwilę.
Z pierwszej wynikało, że dziecko może w każdej chwili się zabić: wypaść z łóżeczka, wypaść z wózeczka, ba, nawet z okna. Może na siebie coś wylać albo po prostu się zakrztusić i udusić. (...)
Z następnej książki dowiedziałem się, że nie tylko dziecko może samo się zabić, ale ja też mogę je zabić. (...)"

«"Nie wolno" nie schodzi mi z ust aż do popołudnia. Nie wolno zrzucać na siebie szafki i wylewać herbaty, nie wolno ciągnąć kota za ogon, nie wolno zjadać notatek taty, nie wolno wylewać płynu do zmywania naczyń, dolewać go tacie do kawy ani dawać go kotu. Nie wolno, nie wolno, nie wolno.»

"Jeszcze całkiem niedawno obyczaje kulinarne Pitulka były niezmienne niczym wzorzec metra z Sèvres".

"Pitu wręczył mi kamyk na przechowanie, a ja dyskretnie umieściłem go w koszu na śmieci. (...) Wiem, że ojciec nie powinien wyrzucać zbiorów swego syna. Gdyby jednak nie lądowały one regularnie w okrągłym segregatorze pod zlewem, mieszkanie zaczęłoby po dwóch tygodniach podejrzanie przypominać melinę."

"No cóż, nie wiem, co powiem za pięć lat czy dwadzieścia. Być może wzruszę się tym, że był taki malutki i tak rozkosznie rozbijał filiżanki, tak cudnie walił ojca w głowę wałkiem, tak niepowtarzalnie ryczał o piątej rano (...)"

"Kiedy po kilku godzinach walki z Pitu o wchodzenie do kałuży byłem już cały pokryty błotem, odgarnąłem trochę szlamu z zegarka i stwierdziłem, że minęło dziesięć minut."

A zresztą, spis treści mówi sam za siebie ;

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Nie samym pyłem żyje człowiek

W Warszawie, jak w każdym dużym mieście, o świeże powietrze ciężko. Każdy wie, że dobrze w miarę możliwości wyjeżdżać z dzieckiem nad morze, w góry czy nad jeziora. Znajomi z racji powiększenia rodziny planują kupić większe mieszkanie i wymogiem jest, żeby było w drugiej linii zabudowy, dalej od głównej ulicy. Niby smog pojawia się czasem i głównie w centrum, ale zdarzało mi się czytać w gazecie albo na Fejsbuku, że normy w Warszawie są przekroczone i lepiej nie wychodzić na spacery. Zazwyczaj czytałam to już w tramwaju, wracając z pracy, bo dopiero wtedy miałam chwilę na gazetę/Fejsbuka/bloga, a zresztą dziennikarze zazwyczaj o wszystkim piszą post factum.

Znalazłam więc i zainstalowałam darmową aplikację Zanieczyszczenie Powietrza, a na pulpit telefonu wrzuciłam jej widget. Wygląda on tak:

Pierwsze dwie kolumny pokazują zapylenie (pył o średnicy do 10 i 2,5 mikrometrów), kolejne trzy to dwutlenek azotu, dwutlenek siarki i ozon. Zazwyczaj najwyższy jest drugi słupek, często ma trochę powyżej 100%, ale zdarza się, że norma przekroczona jest kilkakrotnie. Niestety w polskich regulacjach występuje tylko ta pierwsza kategoria zapylenia - ktoś kiedyś w naszym rządzie/instytucjach rządowych uznał, że drobnym pyłem Polak potrafi oddychać. Pył o średnicy do 10 mikrometrów osadza się głównie w oskrzelach, zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu oddechowego oraz obniża objętość płuc. Drobniejszy pył przenika do krwi i może przyczynić się też do chorób serca np. zawału czy nadciśnienia. Dodatkowo w pyle zawieszone są różne substancje trujące, które w dużym natężeniu wywołują raka czy mutują DNA.

W aplikacji można wybrać jedno z kilku dużych miast. W samej Warszawie jest kilka stacji pomiarowych. Jest też mapka rozkładu danej cechy na terenie całej Polsce dla ciekawskich. Aplikacja jest naprawdę bardzo wygodna i przydatna. 

Zaglądam więc teraz dwa razy dziennie na telefon, tak pół godziny przed Mani stałymi porami spacerów, żeby w razie czego ostrzec Marysiobabcię przed długim spacerem/wychodzeniem z domu w ogóle. Zresztą sama babcia po parunastu latach życia na Śląsku w czasach, kiedy kopalnie kopciły, a hałdy pyliły, łapie czasem lekko astmatyczny kaszel lub ścisk oskrzeli, więc i jej nie ma co dokładać.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Jak bezpiecznie przewozić niemowlę, czyli o pierwszym foteliku

Fotelik samochodowy jest obowiązkowy w wyprawce każdego, kto ma samochód i komu rodzi się dziecko. Na wielu rzeczach można oszczędzić - odkupić używane ubranka od znajomych lub przez Allegro czy meble z Olx, ale fotelik należy kupić dobry i bezpieczny. Zawsze mi się wydawało to oczywiste. I to, że osoby kupujące fotelik tylko po to, by nie dostać mandatu, są jakąś marginalną grupą. Dopiero ratownik medyczny na szkoleniu z pierwszej pomocy uświadomił mi, jak mała jest wiedza społeczeństwa na temat wyboru i użytkowania fotelików. Powiedział, że on już nie walczy, by ktoś kupił fotelik montowany tyłem z kilkoma gwiazdkami w dobrym teście. On walczy, by uświadomić rodzicom, że trzeba zapinać pasy, nawet jak jadą tylko do sklepu za rogiem, żeby fotelik był prawidłowo zamontowany i był lepszy od tego nabytego w dyskoncie spożywczym albo supermarkecie.

Zdarza się, że rodzice kupują dobry fotelik, tylko nie zapinają pasów. Albo trzypunktowe pasy ciągną dookoła talii dziecka. Albo nie zastanawiają się, że pałąk służy do czegoś innego niż do wieszania na nim zabawek albo przenoszenia "nosidełka", bo tak często nazywa się fotelik, zapominając o jego podstawowej funkcji. A o regularnym dociąganiu pasów na bazie i foteliku to już mało kto pomyślał. Takie "drobiazgi" mogą sprawić, że nawet w najlepszym foteliku dziecko może doznać poważnych urazów.

Największą kopalnią wiedzy o fotelikach jest dla mnie blog osiemgwiazdek.blogspot.com prowadzony przez sprzedawcę z wieloletnim doświadczeniem i nienastawionego na to, żeby sprzedać jak najwięcej tylko na to, by dzieciaki były bezpieczne, człowieka z pasją, a do tego jeszcze z lekkim stylem pisania. Zajrzyjcie koniecznie, szczególnie jak będziecie mieć jakieś wątpliwości albo problemy. Polecam też stronę sklepu www.tylem.pl, na której znajdziecie sporo informacji.

JAK WYBRAĆ PIERWSZY FOTELIK?

Pierwszego fotelika nie przymierzamy do dziecka (bo jeszcze grzeje się w brzuchu), tylko do samochodu. Każdy samochód ma inne ukształtowanie kanapy i mocowania pasów i może się zdarzyć, że u kolegi ten sam fotelik zamocowany jest stabilnie, a u nas lata mimo dociągnięcia pasami.

Istotne jest to, żeby:

- miał on dobre wyniki w wiarygodnych testach,

- po zamontowaniu trzymał się stabilnie,

- oparcie fotelika nachylone było ok. 45 stopni do pionu.

O tym ostatnim punkcie często się nie słyszy. U nas tylna kanapa opada ku tyłowi i fotelik po zamontowaniu był bardziej spionizowany niż powinien. Przez to Mani po zaśnięciu głowa opadała na klatkę, co jest bardzo przeciążające dla mięśni karku, utrudniające oddychanie, a przy wypadku niebezpieczne. Dopiero przeczytanie poleconego wyżej bloga pozwoliło mi na dojście, co jest nie tak, a wypoziomowanie kanapy na przywrócenie poprawnej pozycji mojemu dziecku.

Wszystkie pierwsze foteliki montowane są tyłem (ale ratownik mówił, że Polak potrafi - wcisnąć fotelik odwrotnie w bazę też). Należą one do kategorii wagowej 0-13 kg. Są też foteliki np. 0-18 kg, a nawet 0-25 kg. Niektórzy sprzedawcy polecają je tak samo bardzo jak te 0-13 kg, inni zwracają uwagę na to, że mimo wkładek są one zbyt duże, noworodek może się w nie zapadać, a czasami pasy mogą być za luźne przy tak małym dziecku i nie trzymać dobrze - zalecają używać ich jako fotelików następnych. Więc zanim się z jakiejś hipotetycznej oszczędności na taki zdecydujecie, poczytajcie dokładnie o wybranym modelu. Co jeszcze? Pasy mogą być trzypunktowe bądź pięciopunktowe i nie ma to jakiegoś specjalnego wpływu na bezpieczeństwo - troszkę bezpieczniejsze są te 5-punktowe, ale najczęściej w pierwszych fotelikach montowane są 3-punktowe. Wszystkie foteliki mocuje się bezpośrednio na pasy bądź do bazy na pasy lub isofix.

Baza na isofix

Montaż bazy na isofix jest prosty, zero-jedynkowy, czyli jak kliknie, tzn. że jest dobrze. Do tego jeszcze trzeba rozeprzeć "nogę", a w przypadku, gdy wypada ona na schowek albo otworzyć schowek i oprzeć ją o dno schowka (jak dosięga), albo kupić u producenta samochodu profesjonalne wypełnienie. Czasem dochodzą jakieś dodatkowe zaczepy. Moim zdaniem system isofix jest najwygodniejszy w montażu. Większość nowszych samochodów ma w standardzie jego uchwyty w tylnej kanapie, a przy przednim fotelu należy je zazwyczaj domówić. Jeżeli już mamy samochód i często podróżujemy sami z dzieckiem i wolimy go wozić obok siebie, to może być to problem. Ja wożę córkę z tyłu i czuję się z tym komfortowo. Niektóre bazy mają zestaw pasy + isofix.

Baza na pasy

W tym przypadku bazę montujemy na pasy, a pomaga nam w tym niebieski kolor zaczepów, przez które pas powinien przejść. Po zapięciu bazy dokładnie dociągamy pasy. Po wpięciu fotelika, pas powinien jeszcze przejść przez zaczep na jego tyle - wtedy też go mocno dociągamy. Minusem tego montażu vs. isofix jest a) konieczność regularnego napinania pasów na bazie i każdorazowego za fotelikiem i b) pas idący zza fotelika do górnego brzegu kanapy, nad którym trzeba przełożyć dziecko, gdy już będzie na tyle ciężkie, by przestać nosić go razem z fotelikiem.

Fotelik bezpośrednio na pasy

Wersja najtańsza, ale najmniej wygodna. Tu za każdym razem przeciągamy pasy przez uchwyty na foteliku i dociągamy po kolei. Należy sprawdzić, do jakiej wagi można tak przewozić dziecko, bo na moim obecnym pisze np. 0-10 kg. Opcja wygodna, jak musimy często zmieniać samochód bądź lecimy za granicę i chcemy zabrać fotelik ze sobą (daje lżejszy i mniejszy bagaż, gdy nie bierzemy bazy).

GDZIE MONTOWAĆ?

Technicznie pierwszy fotelik możemy zamontować na dowolnym miejscu. Z przodu tylko po wyłączeniu poduszki powietrznej, bo ta przy wybuchu wgniecie dziecko z fotelikiem w oparcie fotela. Sporo osób głosi teorię, że miejsce za kierowcą jest najlepsze, gdyż każdy kierowca instynktownie chroni siebie, czyli swoją stronę samochodu. Mój mąż dodaje jeszcze, że manewr lewoskrętu, w którym na uderzenie narażona jest prawa strona samochodu, jest bardziej kolizyjny niż prawoskręt. Ratownik medyczny uczył mnie jednak, że taką świadomość i umiejętność kontroli auta przy wypadku (ochrona swojej strony) mają tylko kierowcy zawodowi, głównie sportowi, a statystyki pokazują nieistotne różnice między ilością uderzeń lewych i prawych. Więc teoria ochrony swojej strony przez kierowcę to mit. 

Najbezpieczniejsze miejsce w samochodzie, to środek tylnej kanapy, jeżeli tylko jej kształt/profil pozwala na stabilne zamontowanie tam fotelika. To miejsce jest najdalej położone od obu boków samochodu równocześnie, przez to przy uderzeniu bocznym oddala dziecko od strefy zgniotu. Pozwala tez wyciągnąć dziecko z obu stron samochodu. Niestety rzadko który samochód ma tam uchwyty isofix. W mniejszych samochodach często z boku już nie bardzo się ktoś zmieści, więc przy większej rodzinie może być ciasno w samochodzie.

Drugim najbezpieczniejszym miejscem jest miejsce za pasażerem. Pozwala ono wyciągnąć dziecko od bezpieczniejszej strony pobocza czy chodnika przy wypadku czy zwykłej stłuczce. Gdy na autostradzie weźmiemy udział w karambolu, ważne jest, byśmy mogli jak najszybciej ewakuować się z samochodu i pasa ruchu, bo jest spore ryzyko, że kolejne auto uderzy w nas z tyłu lub, próbując w ostatniej chwili ominąć, potrąci osobę stojącą przy lewych drzwiach samochodu. Dlatego dziecko powinno wozić się z prawej strony, aby w razie czego móc go wyciągnąć od strony pobocza (najlepiej od razu przeskoczyć przez barierkę i kierować do przodu karambolu).

JAK MONTOWAĆ?

1) Zawsze chociaż raz dokładnie przeczytaj instrukcję obsługi i w pełni się do niej stosuj. Na foteliku i bazie są też często naklejki z rysunkowymi ściągami.

2) Pałąk należy ustawić zgodnie z instrukcją. 95% z nich ustawia się do góry, żeby dziecko przy bardzo mocnym szarpnięciu nie wylądowało rozgniecione z całym fotelikiem na oparciu tylnej kanapy.

3) Pasy dziecka muszą niesplątane i być tak naprężone, by nie dało się ich uszczypnąć. Kochasz - pętaj! ;)
4)  Do fotelika dodawane są specjalne wkładki dla noworodka i należy ich używać nie tylko dla ich komfortu, ale też bezpieczeństwa.
5) Dziecko nie powinno być ubrane w gruby kombinezon lub kurtkę, bo może wyślizgnąć się spod pasów.

6) Nie trzymaj nic na tylnej półce poza jakimś pluszakiem czy małym dziecięcym kocykiem. Półlitrowa butelka wody przy zderzeniu staje się pociskiem, który może zabić. Analogicznie nie wieszaj nad dzieckiem wieszaków z ubraniami.
7) Gdy montujesz fotelik na przednim siedzeniu (niezalecane), zawsze wyłącz poduszkę powietrzną.

8) Jeżeli samochód brał udział w wypadku, koniecznie wymień fotelik, nawet gdy gołym okiem nie widać żadnych pęknięć. Mikropęknięcia są tak samo niebezpieczne. Wyrzucanego fotelika nie wystawiaj pod koszem, żeby nikt go nie mógł użyć - najlepiej rozbierz go na części.

9) Każdy fotelik ma swoją datę ważności. Zwykle jest to 5 lub 7 lat od daty produkcji. Należy tej daty pilnować, bo plastik czy styropian niszczą się z wiekiem.
10) Staraj się przewozić dziecko w foteliku nawet wtedy, gdy prawo tego nie wymaga np. w taksówce - moje doświadczenie dot. taksówek z fotelikami tu.

KIEDY PRZESADZIĆ DZIECKO W NASTĘPNY FOTELIK?

Dziecko może korzystać ze swojego fotelika tak długo aż:
a) nie przekracza dopuszczalnej wagi,
b) linia oczu czy jak mówią Szwedzi czubek uszu nie wykracza poza brzeg fotelika (niektórzy sprzedawcy podają, że nic nie może wystawać, ale nie do końca jest to prawda).

Dziecko może przesiąść się w fotelik następny, gdy już stabilnie siedzi. W przypadku grubego bądź wysokiego malucha, który nie mieści się w swój pierwszy fotel, a nie siedzi, należy kupić kolejny fotelik z kategorii 0-18 kg lub 0-25 kg. 

W przypadku, gdy już masz fotelik następny montowany przodem, np. po starszym rodzeństwie, przesadź do niego dziecko tak późno, jak się da, gdyż obecny fotelik jest bezpieczniejszy. W przypadku dobrego fotelika następnego montowanego tyłem, można zrobić to bliżej jego dolnej granicy wagowej - często mają one możliwość regulacji i są o tyle wygodniejsze, że dziecko siedzi w nim bardziej pionowo i nie wyciąga głowy do góry, a gdy chce spać, można go przestawić w pozycję bardziej leżącą.

Inne wpisy w temacie:
Jak kupić fotelik następny?
Zamówienie taksówki z fotelikiem
Szwedzi wzorem w przewożeniu dzieci (historia fotelika samochodowego)
Fakty i mity o RWFach

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Bankowanie krwi pępowinowej

Spotkałam się z wieloma sprzecznymi opiniami dotyczącymi bankowania krwi pępowinowej, zarówno w środowisku, że tak powiem, około ciążowym, jak i wcześniej w zawodowym. Ponieważ kilka moich koleżanek będących w ciąży miało również sporo wątpliwości, poniżej piszę, jak jest, bazując na danych prawnych i medycznych. Ale zacznę nietypowo, od podsumowania, bo może niekoniecznie macie czas lub ochotę dotrwać do końca.

Użytkowanie komórek wyodrębnionych z krwi pępowinowej wcale nie jest w medycynie nowe. Jest dobrze znane i skuteczne. Natomiast ze względu na fakt, że jest to droga metoda, jest ona rzadko wykorzystywana, szczególnie w zacofanych krajach (niestety pod tym względem Polska do nich należy). Niepodważalnym faktem jest, że leczenie komórkami macierzystymi działa, natomiast prawdopodobieństwo ich wykorzystania jest niezwykle małe. Szansa użycia przechowywanych prywatnie komórek to obecnie ok. 0,25% wg zwolenników bankowania i ok. 0,005-0,05% wg jego przeciwników. Dla niektórych to nieistotna statystyka, dla innych każda możliwość zabezpieczenia dziecka jest ważna. Takie małe odsetki (rzadkie choroby, katastrofy lotnicze, itp.) wydają nam się rzadkie, wręcz nieistniejące, dopóki my bądź ktoś z naszych bliskich się w nich nie znajdzie. Bo w końcu gdzieś czyjeś dziecko choruje np. na białaczkę i dla jego rodziców to, że to dziecko znalazło się w jakimś minimalnym odsetku, nie ma znaczenia.

Do tej pory w Polsce przeprowadzono kilkadziesiąt przeszczepień komórek macierzystych z krwi pępowinowej, w tym ponad 20 u dzieci (z czego 9 z komórek przechowywanych w prywatnych bankach krwi pępowinowej). Jedynie jedno z nich (bądź dwa, zależnie od źródła) były z wykorzystaniem komórek z własnej krwi pępowinowej. Wynika to nie tylko z faktu, że bankowanie jest w Polsce młodą dziedziną (czyli większość dawców ma do kilku lat) oraz z tego, że niektórych z chorób autoimmunologicznych (mniej więcej 1/4) nie można leczyć własną krwią (gdyż chore komórki są już we krwi), a jedynie krwią osób spokrewnionych (np. rodzeństwa) bądź nie (z publicznych banków krwi). 

Oświadczenie American Society for Bone Marrow Transplantation (ASBMT) głosi, że: „prawdopodobieństwo wykorzystania własnej krwi pępowinowej jest trudne do oszacowania, ale prawdopodobnie wynosi 0,04-0,0005% w ciągu pierwszych 20 lat życia. Bankowanie dla członków rodziny jest zalecone tylko wtedy, kiedy w rodzinie jest już dziecko z chorobą, którą można skutecznie leczyć przeszczepieniem od innej osoby”. Prywatne bankowanie krwi można potraktować więc jako bardzo bardzo drogie ubezpieczenie swojego dziecka od wielu poważnych chorób, takich jak białaczka, inne nowotwory, stwardnienie rozsiane oraz urazów takich jak np. poparzenia czy uszkodzenia mięśnia lub kości. Co więcej, obecnie jeden pakiet komórek wystarcza do wieku ok. 12-14 lat, w przypadku dwóch pakietów (np. gdy mamy krew od dwojga rodzeństwa), wiek ten się przedłuża, więc zabezpiecza oboje dzieci na dłużej. Dorosłego należy leczyć ok. 2-4 pakietami komórek. Obecnie medycyna potrafi laboratoryjnie rozmnażać komórki. Ostatnio „naukowcy z Loyola University opracowali nową, eksperymentalną metodę hodowli komórek macierzystych z krwi pępowinowej (zwaną StemEx). Dzięki temu już po 21 dniach udało im się aż 14-krotnie zwiększyć liczbę komórek” (za „Przełom w leczeniu nowotworów krwi”, „Echo Dnia”, 20/12/2014) – obecnie jest to zbyt drogie dla zwykłego Kowalskiego, za kilka-kilkanaście lat być może będzie to standard, więc może okazać się, że obecnie pobrane komórki pozwolą wyleczyć dorosłe już dziecko bądź też jego rodzeństwo czy rodzica. Wtedy może okazać się, że te 0,05% stanie się 1% (co dla niektórych nadal będzie marginesem błędu).

Obecnie więc szanse wykorzystania zbankowanej krwi dla dawcy są właściwie zerowe, dla rodzeństwa – bardzo małe. Pamiętać jednak należy, że przyszłość leczenia komórkami z krwi pępowinowej jest świetlana. Ponieważ bankowanie krwi sporo kosztuje (najpierw proces pobrania, wyodrębniania w sterylnym laboratorium, potem przechowywanie latami w ciekłym azocie), a szansa jej wykorzystania jest niezwykle mała, należy się zawsze zastanowić, czy widzimy w tym sens i czy po prostu jesteśmy w stanie pozwolić sobie na taki wydatek. W mojej opinii, jeżeli uważamy się za osoby średniozamożne, lepiej pieniądze przeznaczyć na bankowanie krwi niż na zbędne ilości dziecięcych ubranek czy zabawek. Jeżeli bankowanie poważnie nadszarpnęłoby nasz budżet, chyba lepiej z niego zrezygnować. Ewentualnie, jeżeli czekamy na poród pierwszego dziecka, a po dłuższym czasie planujemy jeszcze kolejne, w przypadku, gdyby to pierwsze zachorowało, zawsze możemy pobrać komórki od drugiego (gorzej, gdy zachoruje to drugie i nie będzie go akurat dało się wyleczyć własnymi komórkami, wtedy zostaje nam podjęcie decyzji o trzecim dziecku, zdanie się na NFZ albo na dobrą wolę ludzi, publiczne zbiórki i 1% podatku). 

CO TO SĄ KOMÓRKI MACIERZYSTE 

Komórki macierzyste to komórki znajdujące w krwi pępowinowej, krwi obwodowej, szpiku, skórze, czy nawet jelitach. Najłatwiej pozyskać je z krwi. Komórki te mają zdolność do ciągłego namnażania się i mogą przekształcić się w dowolną tkankę. Te z krwi pępowinowej uważa się za najlepsze, gdyż są to najmłodsze takie komórki w organizmie i najbardziej „elastyczne”.

Komórkami macierzystymi można leczyć około 70 chorób:
- niektóre typy raka, np. białaczkę, przy czym głównie zapewnia ono odtworzenie tkanki krwiotwórczej po chemioterapii,
- choroby krwi np. anemię aplastyczną, talasemię,
- choroby układu immunologicznego, np. zanik szpiku,
- zaburzenia metaboliczne,
- poparzenia (obecnie leczy się tak tylko rozległe poparzenia zagrażające życiu, w innym przypadku dokonuje się przeszczepu z innych części ciała; wytworzona z komórek macierzystych skóra nie jest idealna – brak jej mieszków włosowych i gruczołów potowych).

Terapie eksperymentalne pozwalają/próbują leczyć:
- uszkodzone tkanki i narządy, np. rdzeń kręgowy, kości, serce, wątrobę czy rogówkę,
- schizofrenię, autyzm, padaczkę, cukrzycę typu 1,
- zawał serca, udar mózgu, niedotlenienie mózgu, mózgowe porażenie dziecięce,
- nowotwory krwi.

CZY KOMÓRKI MACIERZYSTE Z KRWI PĘPOWINOWEJ ZOSTAŁY KIEDYŚ W POLSCE WYKORZYSTANE?

Pierwszy w Polsce przeszczep z użyciem komórek macierzystych z krwi pępowinowej był przeprowadzony już w 1996 roku w Dolnośląskim Centrum Transplantacji Komórkowej. Był przeszczepem rodzinnym i odbył się bezpośrednio po pobraniu krwi pępowinowej, czyli z pominięciem banku krwi (źródło: „Bankowanie krwi pępowinowej. Możliwość mocno ograniczona”, „Rynek zdrowia”, 26/10/2012). Wg dra Tomasza Barana „W Polsce przeprowadzono kilkadziesiąt transplantacji, w tym ponad 20 u dzieci. Do 9 z nich użyto krwi zdeponowanej w Polskim Banku Komórek Macierzystych, do pozostałych z banków publicznych z zagranicy.” (źródło: „Milionowy przeszczep komórek macierzystych!”, dawca.pl, 20/02/2013). Później w 2013 przeprowadzono jeszcze jedną operację z użyciem zasobów PBKM, dane za 2014 nie są mi znane. Tak duży udział PBKM wynika z faktu, że jest on największym bankiem krwi pępowinowej (pokrywa ok. 75-80% polskiego rynku). Tylko dwa ze wspomnianych przeszczepów u dzieci był na rzecz dawcy (przy białaczce limfoblastycznej i anemii aplastycznej), reszta przeszczepów została przeprowadzona albo przy użyciu krwi pępowinowej pobranej od młodszego rodzeństwa albo komórkami od niespokrewnionych dawców (z zagranicznych banków). Wynika to z faktu, że niektórych chorób nie można wyleczyć własnymi komórkami (a da się tymi od rodzeństwa, jest ich ok. 25%), ale także z tego, że dawniej bardzo mało komórek było bankowanych i publicznie i prywatnie, więc te kilkuletnie chore dzieci mogły skorzystać dopiero z komórek pobranych od młodszego rodzeństwa. W jednym przypadku operacja została przeprowadzona 2-3 miesiące po tym, jak urodziło się młodsze dziecko, można więc mniemać, że narodziło się ono, żeby uratować życie starszemu. Takie „duże” przeszczepy, o których mowa, to przede wszystkim choroby mięśnia sercowego i ostre choroby krwi m.in. ostre białaczki limfoblastyczne lub szpikowe, niedokrwistość lub anemia aplastyczna. 

Ale oprócz tego dokonano setek (sic!) użyć komórek macierzystych do leczenia różnych mniejszych schorzeń, poparzeń lub innych uszkodzeń ciała. Gdy Mariusz „Pudzian” Pudzianowski na zawodach w 2009 roku zerwał biceps, czekała go operacja, 2-letnia intensywna rehabilitacja i koniec kariery. Po wszczepieniu w mięsień komórek macierzystych, zaczął on się szybko goić, po 6 tygodniach strongman wrócił na siłownię, a po pół roku brał udział w kolejnych mistrzostwach i zdobył mistrzostwo Europy Strongmanów (oprócz bicepsa w ten sposób naprawiono mu również więzadło rzepki). Był on pilotażowym przypadkiem użycia komórek macierzystych w ortopedii przeprowadzonym w Polsce (w prywatnej klinice w Łodzi). Tydzień po Pudzianowskim w tej samej klinice komórki macierzyste w obydwa przeciążone kolana otrzymał ciężarowiec Marcin Dołęga, olimpijczyk z Pekinu. Komórki macierzyste mogą naprawić pęknięte ścięgno Achillesa, mięsień, złamane kości czy inne urazy. Wspomniane zabiegi zostały przeprowadzone z użycie komórek macierzystych wyodrębnionych z krwi obwodowej, ale źródło komórek macierzystych może być dowolne.

Jak widać, zastosowanie komórek macierzystych jest szerokie – to nie tylko leczenie białaczki czy stwardnienia rozsianego. Niedawno Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie przeprowadził pilotażowy eksperymentalny program leczenia dzieci neurologicznych, m.in. Dominiki, która urodziła się jako wcześniak z niedosłuchem, słabym wzrokiem, a później zdiagnozowano u niej autyzm. Terapia była finansowana z prywatnie zebranych środków. Już po pierwszej dawce komórek macierzystych zmalała ilość ataków autoagresji i złości, dziewczynka jest spokojniejsza, łatwiej do niej dotrzeć, lepiej współpracuje. (źródło: „Rodzice Dominiki – Już widzimy poprawę”, „Kurier Lubelski”, 27/04/2015). Podobne eksperymenty są obecnie przeprowadzane w kilku placówkach na świecie z podobnym skutkiem.

JAK TO WYGLĄDA NA ŚWIECIE

„Do tej pory na świecie wykonano ponad 25 tysięcy przeszczepień komórek macierzystych z krwi pępowinowej u dzieci i dorosłych. Natomiast w USA od kilku lat liczba takich zabiegów jest większa niż przeszczepień komórek ze szpiku.” (źródło: „Milionowy przeszczep komórek macierzystych!”, dawca.pl, 20/02/2013). Wszystkich przeszczepów komórek macierzystych (z różnych źródeł) dokonano już milion.

JAK WYGLĄDA TRANSPLANTOLOGIA KOMÓREK W POLSCE I JAK SIĘ TO ZMIENIA

Zacznę od tego, że Polska jest w połowie realizacji Narodowego Programu Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej”, programu wieloletniego na lata 2011–2020, wprowadzonego Uchwałą Rady Ministrów z 12/10/2010 r. Jego celem jest m.in.
„2) zwiększenie w okresie realizacji Programu liczby potencjalnych niespokrewnionych dawców szpiku o co najmniej 300% do zakończenia Programu (…) oraz rozwój publicznych i niepublicznych rejestrów niespokrewnionych dawców krwi pępowinowej” m.in. poprzez „rozwój istniejących publicznych i niepublicznych banków niespokrewnionej krwi pępowinowej i tworzenie nowych publicznych banków niespokrewnionej krwi pępowinowej” oraz „działania inwestycyjne w ośrodkach przeszczepiania komórek krwiotwórczych zmierzające do zwiększenia liczby łóżek transplantacyjnych, a tym samym możliwej do wykonania liczby zabiegów”
(…)
5) poprawa infrastruktury i unowocześnienie podmiotów leczniczych przeszczepiających narządy, komórki i tkanki, banków tkanek i komórek oraz medycznych laboratoriów diagnostycznych testujących komórki, tkanki lub narządy” m.in. poprzez „sfinansowanie wyposażenia ośrodków przeszczepiania narządów, komórek i tkanek, banków tkanek i komórek oraz medycznych laboratoriów diagnostycznych testujących komórki, tkanki lub narządy w nowoczesny sprzęt i aparaturę medyczną” oraz „rozwój ośrodków przeszczepiania komórek krwiotwórczych u dorosłych i dzieci w celu zwiększenia liczby alotransplantacji”.

Wspomniany wyżej Program podkreśla istotność rozwoju szeroko pojętej transplantologii, która w Polsce pozostawia jeszcze sporo do życzenia. Transplantologia jest niestety droga dla budżetu państwa ze względu na fakt, że generuje jednorazowo bardzo wysokie koszty. Leczenie konwencjonalne za to rozkłada koszty na wiele lat do przodu oraz przerzuca część kosztów na pacjenta (np. leki). Natomiast w dłuższej perspektywie transplantologia jest znacznie tańsza oraz skuteczniejsza. Realizacja zadań Programu przyczyni się do „zwiększenia dostępności do leczenia przeszczepianiem komórek, tkanek i narządów” oraz „zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego potencjalnych dawców i biorców komórek, w tym komórek krwiotwórczych szpiku, krwi obwodowej i pępowinowej, tkanek i narządów”.

Obecnie główną metodą pozyskiwania komórek krwiotwórczych w Polsce jest szpik kostny. Niestety metoda pozyskiwania szpiku kostnego jest obciążająca i ryzykowna dla dawcy (jak każdy zabieg). Równocześnie „trzeba wspomnieć, że ta technologia nie rozwiąże nigdy dostępności dawców dla wszystkich chorych, gdyż wynika to z jej ograniczeń biologicznych tj. różnorodności układu antygenów zgodności tkankowej HLA. Około 20% chorych nigdy nie będzie miało szansy na znalezienie dorosłego dawcy komórek krwiotwórczych [czyli szpiku]. Jedyną znaną obecnie technologią rozwiązującą ten problem jest przeszczepianie krwi pępowinowej, w tym w odniesieniu do głównej puli biorców tj. biorców dorosłych przeszczepianie krwi pępowinowej od dwóch lub trzech dawców.” W przypadku szpiku dawca i biorca muszą mieć zgodny 9 na 10 antygenów HLA, natomiast w przypadku krwi pępowinowej tylko 4 na 6. „Ta technologia wymaga przede wszystkim rozwoju publicznych banków krwi pępowinowej, który to rozwój został w ostatnich latach w Polsce całkowicie zahamowany. Sama zaś technologia takiego przeszczepiania jest dostępna w Polsce tylko w jednym ośrodku i to na laboratoryjną skalę. Tymczasem jest ona coraz powszechniej stosowana za granicą i np. w Japonii częściej przeszczepia się komórki z krwi pępowinowej niż z innych źródeł.” – to stan z wprowadzenia Programu. Mniemam, że przez te 5 lat sytuacja chociaż nieznacznie się poprawiła.

PUBLICZNY CZY PRYWATNY?

Oczywistym jest, że najlepszym rozwiązaniem dla społeczeństwa jest rozwój publicznych banków krwi. Ze względu na dużo większe potencjalne grono odbiorców (nie zamykające się na najbliższej rodzinie) istnieje większa szansa wykorzystania jednostki komórek z banku publicznego (ok. 2%). „Publiczne banki krwi pępowinowej znajdują się w większości rozwiniętych krajów świata. Największe banki znajdują się w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Hiszpanii, Japonii, Wielkiej Brytanii, Włoszech i Czechach.” Finansowane są z dotacji państwa, darowizn oraz opłat za udostępnienie posiadanych jednostek. Przy nich polski publiczny bank krwi dopiero raczkuje. „Zła sytuacja w zakresie bankowania krwi pępowinowej przekłada się na złą sytuację w zakresie jej przeszczepiania chociaż nie ma tu całkowitego przełożenia, gdyż kraj przodujący w zakresie bankowania (Niemcy) jest podobnie, jak Polska zapóźniony w zakresie wykorzystania krwi pępowinowej do przeszczepiania.” Teoretycznie rejestry wszystkich banków są dostępne i mała ilość przechowywanych w Polsce jednostek nie powinna stanowić problemu, bo za kwotę 15 tys. euro nasz NFZ może wykupić jednostkę komórek z dowolnego publicznego banku krwi pępowinowej na świecie. W praktyce jednak cała transplantologia w tym zakresie jest mało rozwinięta, a procedury niedostosowane do możliwości. Prawdopodobnie jeszcze dochodzi do tego pewna oszczędność ze strony NFZu, czyli szukanie jak najtańszego rozwiązania niekoniecznie w skali całego leczenia).

W Polsce działa ok. 10 banków publicznych krwi pępowinowej (w Warszawie, Krakowie, Poznaniu i Szczecinie) i dużo więcej innych banków tkanek (narządów, skóry, itp.). „Obecnie coraz częściej banki tkanek przygotowują żyjące komórki do przeszczepienia. Przykładami mogą tu być przechowywane w zamrożeniu, namnożone laboratoryjnie keratynocyty, komórki macierzyste lub komórki auto- albo allogenicznego szpiku.” W ramach Programu Skarb Państwa (nie NFZ) przekazuje rocznie w przeciągu 10 lat 45 milionów zł na rozwój transplantologii, w tym na „finansowanie pozyskiwania i przechowywania komórek krwiotwórczych krwi pępowinowej dla celów publicznych”. Na ten konkretny cel przekazywane jest 1 mln zł rocznie. Środki te idą najpierw na pokrycie kosztów przechowywania już pobranych jednostek, a następnie na pobranie i gruntowne zbadanie nowych wraz z wykluczeniem chorób i określenie antygenów HLA (i wraz z przedpłatą za 5 kolejnych lat przechowywania). Dawcy oddają krew pępowinową bezpłatnie oraz zrzekają się prawa do pobranej jednostki, która staje się własnością Skarbu Państwa i jest zarządzana przez Poltransplant. Rejestr Poltransplantu tak jak dziesiątki innych jest otwarty dla placówek medycznych na całym świecie. W przypadku ustalenia pokrewieństwa jednostki z oczekującym biorcą, jest ona sprzedawana do NFZ bądź dla jego zagranicznego odpowiednika za 15 tys. euro. Uzyskana suma pozwala na dalsze bankowanie.

Czasem słyszy się, że niektóre szpitale są „niedobre”, bo matki chciałyby dobrowolnie oddać krew dziecka, a szpital nie chce ją wziąć. Kwestia jest taka, że to nie szpital zamawia krew, a publiczne banki w takim zakresie, na jaki pozwala im otrzymany w ramach Programu budżet. Ze względu na fakt, że koszt pobrania i badania to ok. 2700 zł, a rok przechowywania to ok. 300 zł, rocznie banki publicznie mogą w ramach Programu pozyskać około 340 jednostek. Nie mogą one przyjąć jej nieskończonej ilości. Stąd krew na stałe pobierana jest chyba tylko w Warszawie w szpitalu Św. Zofii, co jakiś czas w innych głównie stołecznych szpitalach, a w wielu innych tylko w ramach Dni Krwi Pępowinowej, co pozwala na promowanie bankowania krwi. Ze względów terapeutycznych, badane i zamrażane są tylko największe pozyskane jednostki krwi (powyżej 60 ml), a te mniejsze niszczone. „Wynika to stąd, że liczba komórek obecnych we krwi pępowinowej (zwykle wprost proporcjonalna do objętości tej krwi) jest głównym wyznacznikiem jej przydatności do zabiegu. Jednostki te są przechowywane do czasu wykorzystania lub przez kilkanaście lat i ich górny okres przechowywania nie został określony.”

Za prof. Andrzejem Lange, dyrektorem Dolnośląskiego Centrum Transplantacji Komórkowej z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we Wrocławiu można chyba powiedzieć, że „Tego rodzaju działanie ma znacznie większą przyszłość niż teraźniejszość.”

DISCLAIMER: Jestem klientką Polskiego Banku Komórek Macierzystych, ale nie mam żadnych innych powiązań z tym bankiem ani jakimkolwiek innym. Jeżeli po przeczytaniu tego artykułu nadal chcesz zbankować krew swojego dziecka, mogę polecić Cię w PBKM, co da Ci fajną zniżkę, a mi obniży jednoroczną opłatę za przechowywanie. Nie zablokuje Ci to możliwości skorzystania z lepszej promocji, otrzymanej np. w szkole rodzenia. Mojemu koledze zniżka z polecenia pogłębiła zniżkę otrzymaną na targach rodzicielskich, więc warto. W tej sprawie skontaktuj się ze mną śmiało przez maniamamy@gmail.com

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Kobieta w ciąży - błogosławiona czy wróg publiczny nr 1?

Wchodziłam wczoraj do stacji metra. Przy schodach stała pani po 60-tce z typowym babciowym wózkiem na zakupy. Próbowała zaczepić młodego mężczyznę, czy by nie pomógł sprowadzić jej go po schodach. Pan może ją olał, ale raczej nie usłyszał. Podeszłam, złapałam. "Ale nie, to ciężkie, mężczyznę trzeba". "Nie ma problemu, zniosę, nie takie ciężkie". "Ale nie jest pani w ciąży, prawda?" - zawołała jeszcze za mną, jak już schodziłam po schodach. Wzruszyła mnie jakoś ta kobieta, która dbała o moje potencjalne dziecko.

Wspomnienia moje i koleżanek w zakresie przepuszczania czy ustępowania miejsca kobietom w ciąży są zupełnie różne, mimo że z większością z nich mieszkamy w tym samym mieście, a nawet dzielnicy. Mi właśnie miejsca ustępowały najczęściej kobiety w wieku 50-70 lat, mimo że te starsze same powinny siedzieć. Mimo to wręcz zrywały się z miejsca, może na wspomnienie własnych kilku ciąż, z których pewnie nie wszystkie były idealne, a może dlatego, że pamiętały dawne podłe czasy, w których człowiek nie był samowystarczalny i wręcz koniecznością było pomaganie sobie nawzajem. Znowu niektóre koleżanki wspominają, że panie w średnim wieku nigdy nie ustąpiły miejsca, a jeszcze potrafiły komentować, że jak sobie zrobiła dziecko/bachora, to niech stoi. Niektóre nie wytrzymały i odpowiadały coś o przyszłych emeryturach tych pań bądź o tym, że życia poczętego to na marszach bronią, a w życiu nie bardzo.

Kilka różnych sytuacji z moich podróży komunikacją miejską, nie tylko ciążowych:

1) Jadę zimą do pracy i z pracy z gipsem na nodze. W tramwaju zazwyczaj nie ma miejsc, zresztą nie oszukujmy się,  kulawa przegrywa w wyścigu o miejsce. Pod pachę wkładam kulę, drugą ręką łapię uchwyt i próbuję utrzymać równowagę, wisząc na latających uchwycie, co nie jest łatwe. Nikt nie wstaje. I tak przez kilka tygodni.
2) Do autobusu wchodzi "dres" z dziewczyną. Nic po niej nie widać. Prawie że wyciąga za ucho młodzieńca z miejsca z tekstem "Chyba widzi, że pani w ciąży?!".

3) Do tramwaju wchodzą dwie panie i ta młodsza prosi dziewczynę siedzącą koło drzwi: "Przepraszam bardzo, ale moja koleżanka miała niedawno operację i nie bardzo ma jak stać. Czy byłaby pani tak dobra i ustąpiła jej miejsca". Dziewczyna zerwała się zanim pani dokończyła zdanie.

4) Jadę z pracy tramwajem i bardzo źle się czuję. Za mną siadł starszy pan, a nade mną stanęła jego żona, prawie położyła torbę na mojej głowie i zaczęła opowiadać, jaka ta współczesna młodzież jest niewychowana. Nie jestem w stanie zareagować, po mojej głowie przebiega jeszcze myśl, że to niesprawiedliwe i tracę przytomność na kilka przystanków.

5) Wchodzę do pociągu podmiejskiego, a za mną chłopak o kulach. Stoi w drzwiach tak jak ja. Nagle ktoś zagapiony, że to jego przystanek szybko wybiega, mówię chłopakowi, że jest miejsce, ale że porusza się on wolno, biegnę, żeby mu je "przytrzymać". Ktoś jest szybszy, siada. Patrzę na chłopaka, a on na mnie smutnym wzrokiem mówiącym "Spoko, tak jest zawsze, nie ma o co kruszyć kopii" i wisi przy rurce tak jak ja w pkt. 1). Do tej pory to pamiętam i pluję sobie w brodę, że nie miałam odwagi wstać i głośno powiedzieć: "Przepraszam, ten pan ma nogę w gipsie, może by ktoś wstał?".

6) Wchodzi starsza pani do autobusu. Zrywają się nas trzy osoby, a ja puchnę z dumy nie dlatego, że jestem wśród nich, ale dlatego, że może jednak może nie ma w naszym społeczeństwie aż takiej znieczulicy.

Po co to wszystko piszę? Nie po to, żeby poskarżyć się, że jeszcze wiele jest do zrobienia, bo takich artykułów w gazetach jest pełno. A to studentka socjologii w Madrycie cały dzień ze sztucznym brzuchem jeździ metrem, żeby sprawdzić ile osób jej ustąpi i większość czasu stoi. A to tata z wózkiem próbuje przejechać w Warszawie trasę X i w praktyce nosi go na przesiadkach po schodach, a niedobrzy kierowcy nie chcą "przyklękać" autobusami. Itp.

Piszę to po to, żebyś miała odwagę wejść do autobusu i powiedzieć "Przepraszam, jestem w ciąży i źle się czuję. Czy ktoś może ustąpić mi miejsca?". Czasem ludzie nie ustępują, bo są zamyśleni, zaczytani, a czasem po prostu... boją się, żeby nie okazało się, że jesteś po prostu gruba i Cię obrażą posądzeniem o ciążę. Nastolatkowie zwykle nie zdają sobie sprawy, że podróżowanie w ciąży jest niebezpieczne dla dziecka w przypadku nagłego hamowania, czy że z brzuchem ciężko jest utrzymać równowagę albo że można mieć zawroty głowy czy mdłości, bo z ciężarnymi zwykle nie mają do czynienia (i generalnie myślą mało). Co więcej, często dziewczyny najgorzej czują się w pierwszym trymestrze, kiedy ciąży zwykle nie widać.

Muszę przyznać, że z jednej strony istnieją w środkach komunikacji miejskiej kampanie o ustępowaniu miejsca osobom starszym, niepełnosprawnym czy kobietom w ciąży, a z drugiej brak mi wyraźnego oznaczenia specjalnych miejsc. Jak byłam rok temu w Barcelonie, to nad specjalnie wyróżnionymi miejscami pisało, że są to miejsca uprzywilejowane wraz z rysunkami osoby starszej, kalekiej, w ciąży i z małym dzieckiem. Wystarczyło stanąć z brzuchem przy takim miejscu i ktoś się zrywał. U nas niby takie miejsce jest, ale jedno w tramwaju czy wagonie metra (w tym starszym) i jest tak oznaczone, że i tak go ledwo widać, a ty się zastanawiasz, czy czerwony krzyżyk oznacza, że to tylko dla osób chorych i kalekich, czy jako ciężarówka też się załapujesz (bo w końcu ciąża to nie choroba). Takie miejsca na pewno by pomogły osobom nieśmiałym, bo łatwiej się upomnieć o jego ustąpienie. Bo wtedy ma się do tego prawo.

Czasem takie prawo daje Ci konkretny sklep czy apteka. Stojąc w kolejce w aptece Ziko, zdążyłam przeczytać regulamin (bo kolejki są tam długie) i ostatni punkt mówił, że osoby w ciąży obsługiwane są poza kolejką. Potem wchodziłam do apteki i do pierwszej osoby w kolejce mówiłam: "Przepraszam, tu wisi regulamin, który mówi, że osoby w ciąży obsługiwane są poza kolejnością. Czy mogę?". Nigdy nie było problemów. Ostatnio pierwszeństwo dla kobiet w ciąży wprowadził Rossmann. Specjalne kasy są też w wielu wielkopowierzchniowych sklepach, np. w Tesco. Tam, jak się bardziej śpieszyłam czy gorzej czułam, podchodziłam i właściwie bardziej oznajmiałam niż pytałam: "Dzień dobry, to jest kasa z pierwszeństwem. Chciałabym z niej skorzystać". Też nie było problemów. Przy czym ustawiałam się za osobą, która wypakowała już swoje rzeczy na taśmę, żeby nie robić zamieszania i tych rzeczy nie przepychać. Czasami zdarzało mi się, że pracownik sklepu czy np. placówki Lux Medu sam prosił mnie do kasy/recepcji.

W innych miejscach czekałam w kolejce, gdyż na początku ciąży czułam się nieźle (mdłości łapały mnie akurat w pracy i w drodze do domu), a potem miałam swoje Ziko, Leclerca z kasą uprzywilejowaną, wyprawkę kupowałam głównie przez Internet, a innych zakupów nie robiłam, jak źle się czułam. Ale jakbym nagle gorzej się poczuła, pewnie poprosiłabym o przepuszczenie. Tylko pamiętaj - nie "należy się", bo to ktoś robi Ci przysługę, więc lepiej grzecznie i z uśmiechem, niż z krzywą miną czy agresywnie. Stanie nad kimś i komentowanie "znieczulica", "taka młodzież" jest dziecinne. Masz potrzebę - wyraź ją. Masz do kogoś pretensje - powiedz mu to bezpośrednio. I nie obrażaj się, jak czasem ktoś nie wstanie/nie przepuści Cię w kolejce. Inni ludzie też mogą się gorzej poczuć albo śpieszyć.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Warsztaty "Bezpieczny maluch"

Dzisiaj byliśmy z mężem na warsztatach "Bezpieczny maluch" prowadzonych w Szpitalu im. Św. Rodziny przy ul. Madalińskiego. Warsztaty te prowadzi niezależna organizacja i korzysta z uprzejmości szpitala oraz innych placówek w innych dużych miastach. Są one całkowicie bezpłatne, gdyż finansowane są przez sponsorów, natomiast reklama nie jest nachalna - dostaje się reklamówkę z ulotkami i próbkami, dookoła stoją banery, a kilkuminutowy wykład ma Polski Bank Komórek Macierzystych (powiedzmy merytoryczno-reklamowy). W mojej paczuszce były ulotki fotelików i wózków (Quinny, Maxi Cosi, Britax i BeSafe), próbki balsamu Palmer's, butelka wody Mama i ja, karta Lifestyle od Superpharm z kuponami zniżkowymi (nieaktualnymi), a także myjka od Fiki-Miki z ulotką o ich materacykach oraz poduszkach dla ciężarnych i do karmienia. Nie lubię reklam, ale ze względu, że dzięki tym sponsorom mogłam bezpłatnie poszerzyć swoją wiedzę, to ich w drodze wyjątku wymieniłam.

Warsztaty skierowane są do kobiet ciężarnych i świeżo upieczonych mam (z osobami towarzyszącymi). Z jednej strony lepiej pojawić się na nich jako świeży rodzic, bo naprawdę ciężko pamiętać do "po porodzie" to, co przeczytało się w poradnikach, nauczyło w szkole rodzenia czy na kursach. Z drugiej strony, nie każdy ma gdzie maluszka zostawić (chociaż można też zabrać, na moich warsztatach jeden noworodek spał w wózku, a niemowlak bawił się na kolanach mamy), a po porodzie na częściach dotyczących ciężarnych można się troszkę nudzić.

W programie były:
1) 10-minutowa prezentacja pracownicy szpitala o możliwości porodu w tym szpitalu, standardach sal, pobycie osoby towarzyszącej, itp.

2) 10-minutowa prezentacja Polskiego Banku Komórek Macierzystych o bankowaniu krwi i wykorzystaniu komórek Macierzystych (z paroma nieścisłościami merytorycznymi i ważnym w mojej opinii niedomówieniem), ale jako wprowadzenie ok.

3) Warsztat ratownika medycznego, jak radzić sobie w przypadku omdlenia, zadławienia i zasłabnięcia kobiety ciężarnej (prezentowany na chętnym tacie).

4) Warsztat ratownika medycznego, jak radzić sobie z zadławieniem, bezdechem, utratą przytomności, oddechu i krążenia u niemowlaka (prezentowany na fantomie).

(przerwa)

5) Krótka prezentacja działania i montowania adaptera do pasów dla osoby ciężarnej.

6) Warsztat, jak kupować fotelik, jak go montować i na co zwracać szczególną uwagę. Trochę w tym zakresie czytałam i uważam go za bardzo merytoryczny. Ratownik jako bardzo dobre prezentował foteliki czterech firm i informował, że zasadniczo każdy fotelik z trzema gwiazdami jest dobry, więc nie był to absolutnie wykład sprzedażowy. Kilka słów poświęcił też fotelikowi 9-13 kg.

Chciałam bardzo pochwalić pana ratownika, gdyż był charyzmatyczny, potrafił utrzymać uwagę wszystkich i miał bardzo zabawne wtrącenia, więc sala co jakiś czas wybuchała śmiechem, mimo upału i tego, że większość tatusiów była po pracy.

Rozpiska warsztatów na bezpiecznymaluch.com.pl a zapisy przez formularz na stronie.

Zachęcam i zapraszam:)

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1