Pierwsze smaki: co jest w słoiczkach

Zacznijmy od tego, co jest w słoiczkach. Jeżeli gotujemy same, to może warto się zainspirować. A może akurat nie mamy w warzywniaku pasternaku, a chętnie dziecku dałybyśmy coś nowego, więc może warto wtedy kupić słoiczek. Oczywiście nie patrzcie na to, że jak burak jest poniżej na liście od 7 m-ca, to wcześniej dziecku nie można go podać. Raczej wynika to z tego, że albo dany składnik może być ostrzejszy i najmniejszym niekoniecznie smakować (Marynia na początku nie zjadła właśnie buraka i brokuła, potem poszły) albo z tego, że dana firma na dany wiek wypuszcza po kilka rodzajów słoiczków i nie da się wsadzić do nich wszystkiego. Wiek poniżej (od 4 m-ca) jest podany dla dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym (czyli najwcześniej, kiedy wg producenta można dane słoiczki podać), przy mleku naturalnym wszystko zaczynamy trochę później, oczywiście możemy potem szybko nadganiać. Jak decydujecie się podawać dziecku jedzenie słoikowe, to radzę, żeby przy obiadkach za długo nie utknąć w jednym przedziale wiekowym. Dla wyższego wieku jedzenie jest mniej rozdrobnione i nie ma sensu 8-miesięczniakowi podawać gładziutką maź przeznaczoną dla 4-miesięczniaka. Poniższą listę stworzyłam w oparciu o ofertę Gerbera, Bobovity, Babydream i Hipp.

WARZYWA
4 m.ż.:
- marchew (zestalająca stolce),
- ziemniak,
- dynia,
- pasternak, 
- brokuł,
- kalafior,
- zielony groszek,
- w mieszankach dodatkowo: pietruszka, seler.
5 m.ż.:
- słodki ziemniak,
- kukurydza,
- w mieszankach dodatkowo: cukinia, cebula, por, pomidor
7 m.ż.:
- pomidor,
- burak

OWOCE

4 m.ż.:
- jabłko (rozluźniające stolce),
- gruszka Williamsa (rozluźniająca),
- brzoskwinia (rozluźniająca),
- morela (rozluźniająca),
- banan, 
- śliwka (rozluźniająca),
- suszona śliwka (rozluźniająca), 

- winogrono,
- w mieszankach dodatkowo: truskawka, jagody, owoce leśne, mango, sok cytrynowy
5 m.ż.:
- malina,
- w mieszankach dodatkowo: sok pomarańczowy

6 m.ż.:

- kiwi,

- mango,

- jagoda,
- w mieszankach dodatkowo: acerola

MĄCZNE

4 m.ż.:
- kleik ryżowy,

- grysik ryżowy, 

- skrobia ryżowa,

- mąka ryżowa,
- kleik kukurydziany,

- biszkopty (Hipp)
5 m.ż.:
- ryż,
- mąka z amarantusa,
- kasza manna, 
- płatki pszenne,
- płatki owsiane,
- kleik orkiszowy,

- mąka orkiszowa

6 m.ż.:

- skrobia kukurydziana

7 m.ż.:
- kluseczki pszenno-ryżowe,
- skrobia ryżowa,

- makaron (z pszenicy)

MIĘSO
5 m.ż.:
- indyk,
- kurczak, 
- królik,
- łosoś,
- jagnięcina,
- cielęcina, 
- wołowina,
- ryba morska (czymkolwiek by nie była - Hipp)

ZIOŁA I PRZYPRAWY
5 m.ż.:
- bazylia
6 m.ż.:
- cukier (Hipp), sól jodowana (Spaghetti Bolognese Hipp)
7 m.ż.:
- koperek, natka pietruszki, majeranek, lubczyk, pieprz, oregano, kminek

NABIAŁ 
4 m.ż.:
- kaszka mleczna,
- kaszka mleczno-ryżowa

5 m.ż.:
- śmietana,

- masło,

- mleko odtłuszczone

6 m.ż.:

- mleko pełne (Hipp),

- twaróg chudy z mleka

7 m.ż.:

- jogurt

INNE
4 m.ż.:
- olej rzepakowy

6 m.ż.:

- pektyna (zagęstnik, Jogurtowa Chwila Hipp),

- mączka chleba świętojańskiego (zagętnik, Jogurtowa Chwila Hipp)

Szczerze powiedziawszy, troszkę rozczarował mnie Hipp, który jest marką premium, a któremu zdarzyło się dodać cukier, sól czy zagęstniki do swoich produktów.

Inne wnioski płynące z analizy ulotek i własnego doświadczenia:
-> zioła można dawać wcześnie - nie szkodzą one dzieciom, a fajnie wzbogacają smak,
-> jogurty owocowe, nawet te dla niemowląt, są trochę sztuczne, zawierają zagęstniki i cukier, lepiej zmieszać w domu jogurt naturalny z owocami (nawet takimi ze słoiczka),
-> w słoiczkach są warzywa gotowane na parze i przez to bardziej aromatyczne - mojemu dziecku na początku słoikowe obiadki smakowały bardziej niż moje -> więc warto kupić garnek do gotowania na parze,
-> ciężko jest w domu tak zmielić mięso, żeby było idealną papką jak w słoiczkach, a zdarzają się dzieci mający na początku odruchy wymiotne przy każdej grudce - ich mamy mają niezłe wyzwanie z domowym gotowaniem,
-> Mania je obiady ze słoików tylko na wyjazdach, ale na początku trochę mnie one wspomagały - o tym, że nie są takie złe, jak się czasem wydaje, piszę tutaj.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Pierwsze smaki: początki żywienia

Nie jestem lekarzem, ale o żywieniu niemowląt przeczytałam kilka książek, więc dla tych, co nie mają czasu pozwolę sobie zrobić z tego pigułkę wiedzy. Tym bardziej, że zalecenia często się zmieniają, więc na szybko złapana stara książka może bardziej namieszać niż pomóc. Oczywiście zawsze można pytać o różne rzeczy pediatry przy okazji np. szczepień. 

KIEDY?

Na początku maluszek często zje tylko 1-2 łyżeczki nowych pokarmów, więc pierwszy tydzień-dwa to raczej próbowanie niż faktyczne jedzenie. W Polsce matki jak modłę powtarzają, że WHO zaleca wprowadzanie stałych posiłków od 6 miesiąca, szkoda, że nikt nie przeczytał tego raportu, na który się powołuje. O nim spróbuję napisać niedługo. Polskie autorytety żywienia dzieci i niemowląt, czyli profesorowie i doktorzy tym się zajmujący z czołowych instytutów zalecają, żeby dziecko sześciomiesięczne zjadało już jeden pełny posiłek. Żeby to zrobić, "smakowanie" dobrze jest rozpocząć już w piątym miesiącu (na początku, w połowie, pod koniec, wszystko jedno - wtedy, kiedy Wasze dzieciaki będą na to gotowe). Druga szkoła, nie książkowa, to szkoła intuicji. Uczy, by karmienie rozpocząć, kiedy dziecko jest na to gotowe. Jak to rozpoznać? Przede wszystkim, gdy zaczyna wyciągać ręce do Waszego talerza i świdruje oczami, gdy coś wkładacie do ust. Oczywiście można z karmieniem czekać do momentu, aż dziecko skończy 6 miesięcy, ale nie ma co terroryzować matek, które zrobiły to trochę wcześniej.

Natomiast zdarzają się i lekarze, którzy już trzymiesięczniakowi na piersi każą podawać obiadki, bo "jakieś chude" i takich lekarzy należy unikać. Niemowlę to nie świnia tuczna. Ma prawo być szczupłe, tak jak Ty masz prawo być niska albo ruda. Jeżeli faktycznie jest bardzo szczupłe, to niech lekarz da lepiej skierowanie na badanie ogólne moczu, morfologię, ew. D3 i hormony tarczycy, żeby wykluczyć problemy zdrowotne. Oczywiście mowa o normalnie najadającym się dziecku - jak uważasz, że może mieć z tym problem, może warto skontaktować się z pielęgniarką laktacyjną.

CO?

Nasze mamy standardowo zaczynały wprowadzanie pokarmów od soku z marchwi i jabłka. Teraz też tak można. Często też zaczyna się od kawałka ugotowanego ziemniaka, marchwi i dyni. Jak już kiedyś pisałam, marchew, burak i inne warzywa korzeniowe ciągną bardzo dużo azotanów z ziemi, dobrze więc kupić je z upraw ekologicznych, przywieźć nienawożone od rodziny ze wsi (co nie daje pełnej gwarancji czystości, bo azotany mogą przepłynąć z wodą gruntową, ale powiedzmy, że zmniejsza to ryzyko) lub kupić w słoiczku. Ja zaczęłam od małego słoiczka marchwi typu "Pierwsza łyżeczka" (80 ml), a i tak poszedł na dwa-trzy razy. Marchew jest fajna, lekko słodkawa, więc niemowlęta chętnie ją jedzą. Ugotowana z kropelką oleju rzepakowego (tłuszcz rozpuszcza witaminy) i zmiksowana z odrobiną wody jest łagodniejsza w smaku, ale można też zetrzeć surową na najdrobniejszych oczkach tarki i dodać kropelkę oleju rzepakowego ew. oliwy. Uczula bardzo rzadko, ale czasem potrafi, więc gdy rodzice są alergikami, zaczyna się zwykle od dyni. Potem czy to do marchwi czy do dyni dorzuca ugotowanego zmiksowanego ziemniaka albo zmiksowany ryż. Oczywiście wszystko bez soli, bo sól to minerały, które obciążają nerki niemowlaka. 

Na początku można też zetrzeć na tarce kawałeczek jabłka albo wyskrobać łyżeczką. Podobnie gruszkę. Albo rozgnieść banana widelcem. Jak ktoś ma odwagę, żeby zacząć wcześnie z BLW, to banan jest do tego wdzięcznym owocem. U nas wyglądało to tak. Owoce można też podawać przez specjalny gryzak z siateczką - ja nie testowałam tego sposobu, bo chciałam, żeby Mania od razu poznawała różne konsystencje i faktury i nie miałam strachu przed zakrztuszeniem, ale wiem że inne dziewczyny sobie go chwalą.

ALERGIA VS. NOWE SMAKI

Pamiętam, że jak byłam w ciąży, kolega będący tatą przy rozmowie o dzieciach powiedział mi, że natkę pietruszki daje się w 11 miesiącu. Pomyślałam wtedy, że strasznie to skomplikowane, żeby pamiętać, których warzyw i owoców do kiedy nie wolno. I że nigdy bym nie pomyślała, że taka natka może być szkodliwa. Szukałam jej potem w książkach żywieniowych i nie znalazłam. Zapytałam i kolega wytłumaczył mi, że po prostu natka jest średnio silnym alergenem. I tyle. Istnieją różne schematy kolejności podawania owoców i warzyw, często rozbieżne. A prawda jest taka, że możemy podawać wszystkie. Oczywiście lepiej zacząć od tych mniej alergizujących i przechodzić do tych bardziej, czyli wcześniej banan i jabłko, później pomarańcza i maliny. Ale znam mamę, której dziecko wyciągnęło ręce do pomarańczy w wieku 6 miesięcy, pokochało od razu i musiało zjeść codziennie chociaż plasterek.

Dlatego gdy rodzice są alergikami albo u maluszka wyszły wcześniej już alergie skórne na chemię czy pierwsze alergie pokarmowe z mleka matki, to z alergizującymi substancjami trzeba ostrożniej. Wtedy zaleca się wprowadzanie nowego produktu co 3-4 dni, żeby od razu zaakceptować/wykluczać nowe produkty (w skrajnych sytuacjach alergia może wyjść nawet po tygodniu). Jak dookoła nie ma ani śladu alergii, to można dużo odważniej i częściej wprowadzać potencjalne alergeny. Badania WHO pokazały, że niemowlęta, którym wprowadzano po 3 nowe produkty dziennie (sic!) miały najbardziej rozszerzoną dietę w wieku 2 lat i najchętniej próbowały nowe smaki. A jest to bardzo ważne dla przyszłego zdrowia i wyglądu naszych dzieci (mi osobiście przykro się robi, gdy w menu dziecięcym widzę miłościwie nam panujące rosół, pomidorową, frytki i paluszki rybne oraz pizzę z ananasem, gdy wokół tyle smaków). 

Analogicznie, przy alergii warto podawać na początku mniejsze ilości, np. łyżeczkę czy dwie i to ze dwa razy zanim poda się czegoś więcej, natomiast przy braku predyspozycji do alergii nie ma aż takiej konieczności. Większość mam, które znam, twierdzi, że bez sensu tak wszystko wydzielały i przeciągały i przy drugim dziecku już nie będą tak kombinować. Moje próby z wprowadzeniem jogurtu po łyżeczce dziennie (bo tak pisało w niektórych książkach), skończyły się tym, że Mania wyciągnęła do niego ręce i "krzyczała" na mnie, że jej dać więcej i tak zjadła pół kubeczka na raz, mimo że się po każdej łyżeczce krzywiła.

Czasem gdzieś można przeczytać, żeby rzeczy uczulające czy wywołujące różne nietolerancje dawać jak najpóźniej. Większość teorii jednak mówi, że opóźnianie nie pomoże, a czasem może zaszkodzić. Nie znajdę już źródła, ale jakiś czas temu czytałam o badaniach robionych na orzechach i okazało się, że w krajach, w których jest tradycja podawania orzechów już niemowlętom (np. zmielone w sosach), jest dużo mniej alergii na te produkty u kilkulatków.

PARĘ PODSTAWOWYCH ZASAD:
1. Dziecko 6-miesięczne powinno jeść już jeden pokarm stały. W przypadku karmionego piersią dobrze jest zacząć próbowanie już w 5 m-cu, w przypadku karmionego mlekiem modyfikowanym dietę można rozszerzać już w 4 m-cu (bo m.m. nie jest aż tak kompleksowe jak pokarm mamy, co by nie mówić, jest sztuczne).
2. Zaczynamy karmienie od warzyw i owoców. Ugotowane są łagodniejsze dla brzuszka niż surowe (niektóre dzieci mają wrażliwe brzuszki). 

3. Na samym początku zaleca się położenie większego nacisku na warzywa, bo owoce jako słodkie są przyjmowane dużo chętniej przez maluchy, niech więc oswoją się z warzywami, zanim zakochają się w cudownej fruktozie ;)

4. Gotujemy, pieczemy, grillujemy lub gotujemy na parze. Czasem możemy też usmażyć coś, co szybko się smaży, np.skrawek łososia, na dobrej niezniszczonej patelni (np. ceramicznej) bez dodatku (albo z kropelką) tłuszczu.

5. Nie solimy i nie słodzimy. Sól to minerał, który obciąża nerki, a te w okresie niemowlęcym jeszcze dojrzewają. Przyzwyczajenie do cukru sprawi, że będzie on towarzyszył dziecku do końca życia (czyli skutkować może otyłością, próchnicą zębów i chorobami krążenia). Po prawie bezsmakowym mleku matki jedzenie i tak ma ciekawy smak.

6. Za to do warzyw dodajemy odrobinkę oleju rzepakowego, ew. oliwy (rzepak ma dużo więcej kwasów omega-3), ew. później masła, żeby witaminy miały w czym się rozpuścić.
7. Zaraz za warzywami możemy wprowadzić kaszki mleczno-ryżowe (bądź tylko mleczne bądź tylko ryżowe, jak te pierwsze nie posmakują), ryż, kleik ryżowy czy kukurydziany.
8. Zaraz potem można wprowadzić nabiał (bez mleka zwierzęcego), mięso, ryby, jajka, kaszę mannę (gluten), kaszę jaglaną czy jęczmienną,dać malutkie skrawki ze środka chleba albo większy twardszy kawałek skóry z chleba do pociamkania (gluten).
9. Kiedyś gluten wprowadzało się na początku żywienia, niedawno dominowały teorie, że unikanie go do 8m-ca zmniejszy ryzyko celiakii, ostatnio te teorie zostały obalone i zaleca się wprowadzanie go w 6 miesiącu. Pewnie za jakiś czas znowu coś się w tym zakresie zmieni ;)

10. Na początku wszystko miksujemy, żeby było idealnie gładkie, bo takie pokarmy półroczniakowi je się najłatwiej (chociaż teoria BLW mówi, że da się całkowicie pominąć papki). Potem stopniowo zostawiajmy drobne kawałeczki, żeby się z nimi oswajał. Jak nie jesteś pewna, jaką konsystencję Twój maluch jest w stanie przyjąć, popatrz w sklepie na słoiczki przeznaczone dla danego wieku.

11. W przypadku alergika dobrze jest nowe pokarmy wprowadzać w pewnych odstępach i małych ilościach. Gdy na alergie się nie zanosi, można śmiało podawać nawet po kilka nowych produktów dziennie.

Więcej o nabiale tutaj.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Żar tropików

Kiedyś był taki serial. Z 'Hulk' Hoganem. Z czasów dzieciństwa. Jedyne, co pamiętam, to że pływał wypasioną motorówką.

Teraz żar tropików mamy w Warszawie. Jest 21:30 i mamy 33 stopnie Celsjusza. W domu "tylko" 27. Mam dylemat czy otworzenie okna pomoże czy wręcz przeciwnie. Mania umęczona, głowa mokra,  jak się przytula, to się przykleja. Do tego trochę nuda, bo po południu nie da się wyjść z domu.

Ostatnim razem w taki upał siedziałyśmy w szpitalu, więc i tak jest lepiej. Ale mam nadzieję, że to ostatni taki upał tego lata.

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Przytulanie i pierwszy buziak

Wiele niemowląt jest radosnych prawie od urodzenia. Ale niektóre są poważne, mało się uśmiechają, prawie nie lubią się przytulać. Taka była Marynia. Czasem dała się przytulić, a czasem przytulającego odpychała. Gdy się przytuliła sama, to najczęściej okazywało się, że jest chora. Nie jest jedyna. Niektóre moje koleżanki wręcz się martwią, że ich kilkumiesięczne dzieci nie lubią się przytulać. Jak odpowiadam im, że Maryni minęło dopiero w wieku 10-11 miesięcy, oddychają z ulgą.

Od niedawna Mania śmieje się coraz więcej, potrafi chować się za zasłonką i robić akuku czy zaczepić i uciekać na czworaka, piszcząc przy tym i wybuchając śmiechem. Jest naprawdę cudowna.

Wczoraj przeszła samą siebie. Wkładałam pranie do pralki, kucając, a ona stała za mną i ciągnęła mnie za bluzkę. "Zamiast mnie tak ciągnąć, lepiej daj buzi" - powiedziałam, bo o czymś trzeba przecież z dziećmi rozmawiać. A ona przedreptała, trzymając się za mój rękaw i... dała! Na kolejną prośbę jeszcze raz i tacie też, więc nie był to przypadek. Dzisiaj po przyjściu z pracy też dostałam buziaka. Mania sama ciągnęła moją twarz. Jestem w szoku :D

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1

Pierwszy ząb

Jeszcze rano sprawdzałam na dole i nic nie było. A tu Mania się roześmiała i na górze zobaczyłam ledwo widoczną linię lewej jedynki. Wreszcie!  Wczoraj skończyła 11 miesięcy, a od co najmniej kilku miesięcy "szły zęby". To "Zęby idą"/"Może zęby?" to taki rodzicielski wytrych na gorączkę, marudzenie, większy płacz. I tak przez kilka miesięcy. 

Pierwszy raz zaczęłam się zastanawiać, kiedy dzieciom wyrzynają się zęby, jak Mania zaczęła się ślinić w wieku ok. 3 miesięcy. Akurat byłam na fitnessie dla mam z dziećmi i jak zobaczyłam starszą od Marysi dziewczynkę z żyrafą Sophie w buzi, zapytałam jej mamy, kiedy zaczęły wychodzić jej zęby. Dowiedziałam się, że dziewczynka ma 8 miesięcy i nie ma żadnego. Powiedziałam, że Mania się masakrycznie ślini. "Eee tam, moja się tak ślini od pół roku, a zębów jak nie było, tak nie ma". 

Dzięki tej rozmowie przyjęłam założenie, że niezależnie od ślinienia i marudzenia, zęby szybko się nie pojawią. I dobrze, bo Mani rówieśnicy Kuba i Zosia mają już po 7-8 zębów. A u nas do tej pory nic. Mimo faz namiętnego gryzienia wszystkiego, czasami z histerycznym płaczem, na który pomagał tylko środek przeciwbólowy, mimo tego, że lekarz już dwa miesiące temu stwierdził, że dziąsła są mocno spulchnione, więc zaraz wyjdą zęby. Taki typ.

Za to zostałam ekspertem w dziedzinie karmienia bezzębnych dzieci, bo przecież 11-miesięczniakowi nie dam papki :p

Czytaj więcej

Share Tweet Pin It +1